మరాఠాల ఉద్భవం (The Rise of the Marathas) · Practice MCQs

Correct: C — కొండలు – కోటలు, గెరిల్లా యుద్ధానికి ఆశ్రయం; తీరం – నౌకాదళం, తీర వనరులు

కొండ ప్రాంతాల్లో ముఖ్య మార్గాలను నియంత్రించడానికి, గెరిల్లా యుద్ధానికి ఆశ్రయంగా కోటలు నిర్మించారు; పశ్చిమ తీర వనరుల కోసం, యూరోపియన్లను ఎదుర్కోవడానికి నౌకాదళం పుట్టింది. కాబట్టి కొండలను నౌకాదళంతో, తీరాన్ని అశ్వదళంతో కలపడం తప్పు.

Correct: D — రాజుపై ఆధిపత్యం చెలాయించేంత శక్తి ఒకే చోట పెరగకుండా చూడడం

శివాజీ పాలనలో అనేక మంది అధికారులను కాలానుగుణంగా బదిలీ చేసేవారు; దీనివల్ల ఎవరూ రాజుకు షరతులు విధించగలిగేంత శక్తిని ఒకే చోట కూడగట్టుకోలేరు. వారసత్వ పదవులు రద్దు చేసి జీతాలివ్వడంతో కలిసి ఇది కేంద్రీకృత పాలనను బలపరిచింది.

Correct: A — ప్రతి అధికారికీ రాజ్య ఖజానా నుంచి జీతం ఇచ్చారు

శివాజీ వారసత్వ పదవులను, భూమి కేటాయింపులను రద్దు చేసి ప్రతి అధికారికి రాజ్య ఖజానా నుంచి జీతం చెల్లించారు. ఇది సుల్తానులు, మొఘలుల పద్ధతులకు భిన్నం. అందుకే జాగీర్లపై ఆధారపడటం, వారసత్వ పదవులు అనేవి ఆయన పాలనకు సరిపోవు.

Correct: B — ఆ ప్రావిన్సులను కాపాడి, అంతర్గత పాలనలో జోక్యం చేసుకునేవారు కాదు

చౌత్, సర్దేశ్‌ముఖి చెల్లించిన ప్రావిన్సులను మరాఠాలు రక్షించేవారు, వాటి అంతర్గత పాలనలో జోక్యం చేసుకునేవారు కాదు. మొఘలులు కూడా వివిధ ఒప్పందాల ద్వారా దీనిని ఆమోదించారు; కాలక్రమంలో కొన్ని ప్రావిన్సులు మరాఠా సామ్రాజ్యంలో భాగమయ్యాయి.

Correct: C — కోటలే రాజ్యానికి ప్రాణం; కోటల వల్లే మరాఠా రాజ్యం దశాబ్దాల దాడులను తట్టుకుంది

శివాజీ ఆర్థిక మంత్రి రామచంద్రపంత్ అమాత్య ఆజ్ఞాపత్రలో కోటలను రాజ్య ప్రధాన బలంగా వర్ణించారు; ఔరంగజేబు జయించిన పెద్ద సామ్రాజ్యాలు కూలినా, కోటల వల్లే మరాఠా రాజ్యం నిలిచిందని ఆయన రాశారు. నౌకాదళం, అశ్వదళం, చౌత్ లకు సంబంధించిన ప్రస్తావన అందులో లేదు.

Correct: D — నౌకా వాణిజ్యానికి కొనాల్సిన అనుమతి పత్రం

పోర్చుగీసులో కార్టాజ్ అంటే నౌకా వాణిజ్య అనుమతి. యూరోపియన్లు భారతీయులను డబ్బు చెల్లించి వీటిని కొనమని బలవంతం చేశారు; అనుమతి లేని ఓడలను స్వాధీనం చేసుకునేవారు. మరాఠాలు దీనిని సవాలు చేసి యూరోపియన్లనే అనుమతులు అడిగారు. కర్మాగారం, సిబ్బంది, కోటలు కార్టాజ్ కాదు.

Correct: A — మరణశిక్షను చాలా పరిమితంగా ఉపయోగించడం

మరాఠా న్యాయ వ్యవస్థ మరణశిక్షను అతి పరిమితంగా వాడటంలో ప్రత్యేకమైంది. ప్రధాన సంస్థ పంచాయతీ; తీర్పుపై అసంతృప్తి ఉంటే మరాఠా నాయకునికి అప్పీలు చేయవచ్చు. అందువల్ల అప్పీలు లేదనడం, రాజే అన్ని తీర్పులూ ఇవ్వడం తప్పు.

Correct: B — ఇది ఎనిమిది మంది మంత్రుల సభ; పాలనలో శివాజీకి సహాయపడింది

అష్టప్రధాన మండలి శివాజీకి పాలనలో సహాయపడిన ఎనిమిది మంది మంత్రుల సభ; అందులో పేష్వా (ప్రధాని), అమాత్య (ఆర్థిక), సేనాపతి వంటి పదవులున్నాయి. అది మరాఠా రాజు నియమించిన సభ, మొఘలుల సభ కాదు; శివాజీ కాలంలోనే ఏర్పడింది.

Correct: C — తారాబాయి

ఔరంగజేబు, మొఘల్ సైన్యం దక్కన్‌లో ఉండటం వల్ల ఉత్తర భారతం రక్షణ లేకుండా ఉందని గ్రహించి, తారాబాయి పెద్ద మరాఠా సైన్యాలను ఉత్తరాన మొఘల్ ప్రాంతాలపై దాడికి పంపారు. అందుకే ఆమె ఉత్తర విస్తరణకు రూపశిల్పి. అహల్యాబాయి పాలకురాలు, ఆంగ్రే నౌకా నాయకుడు.

Correct: D — శివాజీ సవతి సోదరుడు; తంజావూరు ప్రాంతాన్ని జయించి మరాఠా పాలన ప్రారంభించారు

ఏకోజీ శివాజీ సవతి సోదరుడు; 17వ శతాబ్ద చివరిలో ఇప్పటి తమిళనాడులోని తంజావూరు ప్రాంతాన్ని జయించి అక్కడ మరాఠా పాలనకు నాంది పలికారు. గింజీకి పారిపోయింది రాజారాం, ఢిల్లీని 1771లో తీసుకుంది మహాద్జీ షిండే, ఇండోర్ హోల్కర్లది.