మరాఠాల ఉద్భవం (The Rise of the Marathas) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for మరాఠాల ఉద్భవం (The Rise of the Marathas) (8వ తరగతి సోషల్ – చరిత్ర (Class 8 Social – History)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
1. మొదటి ఆంగ్లో–మరాఠా యుద్ధం 1775–1782 మధ్య జరిగింది. 2. ఢిల్లీపై మరాఠా నియంత్రణ 1754లో ఆరంభమైంది. 3. శివాజీ పట్టాభిషేకం 1666లో జరిగింది. సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మాత్రమే
1775–1782 మొదటి ఆంగ్లో–మరాఠా యుద్ధ కాలం, 1754 ఢిల్లీపై మరాఠా నియంత్రణ ఆరంభం కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. శివాజీ పట్టాభిషేకం రాయగఢ్లో 1674లో జరిగింది; 1666 ఆయన ఆగ్రా నుంచి తప్పించుకున్న సంవత్సరం కాబట్టి 3 తప్పు.
A. మరాఠా నౌకాదళం ఆధునిక సాంకేతికత లేకపోయినా యూరోపియన్ నౌకా ఆధిపత్యాన్ని కొంతకాలం నిలువరించింది
B. బ్రిటిష్ వారు మరాఠాల నుంచి భారతదేశాన్ని తీసుకున్న దానికంటే మొఘలుల నుంచే ఎక్కువగా తీసుకున్నారు
C. శివాజీ కాలం నుంచి కోటలు మరాఠా రాజ్యానికి ప్రాణం
D. మరాఠాలు వివిధ ప్రాంతాల భారతీయుల్లో కొత్త సాంస్కృతిక ఆత్మవిశ్వాసం నింపారు
Answer & explanation
Correct: B — బ్రిటిష్ వారు మరాఠాల నుంచి భారతదేశాన్ని తీసుకున్న దానికంటే మొఘలుల నుంచే ఎక్కువగా తీసుకున్నారు
పుస్తక సారాంశం ప్రకారం బ్రిటిష్ వారు భారతదేశాన్ని మొఘలుల కన్నా, మరే శక్తి కన్నా ఎక్కువగా మరాఠాల నుంచే తీసుకున్నారు; కాబట్టి దానికి వ్యతిరేకంగా చెప్పే వాక్యం సరిపోదు. నౌకాదళ ప్రతిఘటన, కోటల ప్రాధాన్యం, సాంస్కృతిక ఆత్మవిశ్వాసం అన్నీ సారాంశంలో ఉన్నాయి.
శివాజీ 1680లో మరణించారు; 1761 పానిపట్ యుద్ధం ఆయన మరణం తర్వాత 80 ఏళ్లకు జరిగింది. అఫ్జల్ ఖాన్ హతం, షాయిస్తా ఖాన్పై రాత్రి దాడి, పురందర్ ఒప్పందం ఆయన జీవితంలోనే జరిగిన సంఘటనలు.
1. బీజాపూర్ సుల్తానత్ వద్ద పూర్తికాల నౌకాదళం లేదు. 2. మొఘలుల నౌకా వినియోగం చాలా పరిమితం. 3. వాఘ్ నఖ్ అనే ఆయుధాన్ని షాయిస్తా ఖాన్పై వాడారు. సరైనవి ఏవి?
A. 1, 3 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 2, 3
D. 1, 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మాత్రమే
బీజాపూర్కు వాణిజ్య నౌకలే ఉండేవి, పూర్తికాల నౌకాదళం లేదు; మొఘలుల నౌకా వినియోగం కూడా చాలా పరిమితం; కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. వాఘ్ నఖ్ (పులిగోరు ఆయుధం)ను శివాజీ అఫ్జల్ ఖాన్ను చంపడానికి వాడారు; షాయిస్తా ఖాన్పై చేసింది కొద్దిమందితో రాత్రి శిబిరంపై దాడి. అందుకే 3 తప్పు.
జతపరచండి: (a) అఫ్జల్ ఖాన్ (b) షాయిస్తా ఖాన్ (c) జై సింగ్. వీరు ఏ శక్తి తరఫున శివాజీతో పోరాడారు?
A. (a) బీజాపూర్ (b) మొఘల్ (c) మొఘల్ (రాజపుత్ర సేనాని)
B. (a) మొఘల్ (b) బీజాపూర్ (c) మొఘల్
C. (a) బీజాపూర్ (b) బీజాపూర్ (c) మొఘల్
D. (a) మొఘల్ (b) మొఘల్ (c) బీజాపూర్
Answer & explanation
Correct: A — (a) బీజాపూర్ (b) మొఘల్ (c) మొఘల్ (రాజపుత్ర సేనాని)
అఫ్జల్ ఖాన్ను పంపింది బీజాపూర్ సుల్తానత్; షాయిస్తా ఖాన్ మొఘల్ సర్దార్; జై సింగ్ను ఔరంగజేబు పంపిన రాజపుత్ర సేనాని (మొఘల్ తరఫున). మిగతా జతల్లో బీజాపూర్, మొఘల్ తారుమారయ్యాయి.
శివాజీ జీవితంలోని ఈ సంఘటనలను పురాతనం నుంచి ఆధునికానికి క్రమపరచండి: (1) సూరత్ దోపిడీ (2) ఆగ్రా నుంచి పలాయనం (3) రాయగఢ్ పట్టాభిషేకం (4) దక్షిణ దిగ్విజయం
A. 2, 1, 3, 4
B. 1, 2, 3, 4
C. 1, 3, 2, 4
D. 1, 2, 4, 3
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2, 3, 4
సూరత్ దోపిడీ తర్వాత పురందర్ ఒప్పందం, 1666లో ఆగ్రా పలాయనం; అనంతరం 1674లో పట్టాభిషేకం, ఆ తర్వాత 1677లో దక్షిణ దిగ్విజయం. కాబట్టి సరైన క్రమం 1, 2, 3, 4. సూరత్ దాడి మొఘలుల గౌరవానికి భంగం కావడంతో ఔరంగజేబు జై సింగ్ను పంపాడు.
C. పురందర్ ఒప్పందంలో మొఘల్ సేవలో చేరాడు, ఆగ్రా పలాయనంలో తండ్రితో బుట్టలో దాక్కున్నాడు
D. పేష్వా అయ్యాడు
Answer & explanation
Correct: C — పురందర్ ఒప్పందంలో మొఘల్ సేవలో చేరాడు, ఆగ్రా పలాయనంలో తండ్రితో బుట్టలో దాక్కున్నాడు
పురందర్ ఒప్పంద షరతు ప్రకారం శంభాజీ మొఘల్ సేవలో చేరాల్సి వచ్చింది; ఆగ్రా పలాయనంలో శివాజీ, శంభాజీ ఇద్దరూ బుట్టల్లో దాక్కున్నారు. శివాజీ మరణం తర్వాత ఛత్రపతి అయ్యి, ఔరంగజేబు చేతిలో హతమయ్యాడు (ఆగ్రాలో కాదు). తంజావూరును జయించింది ఏకోజీ, పేష్వా పదవి వేరు.
అసెర్షన్ (A): శివాజీ సూరత్లో మత స్థలాలను వదిలేశారు. రీజన్ (R): ఆయన గట్టి హిందువు అయినా ఇతర మతాలను గౌరవించారు. సరైనది ఏది?
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R, Aకి వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R తప్పు
C. A తప్పు, R సరైనది
D. A, R రెండూ సరైనవి; R, Aకి సరైన వివరణ
Answer & explanation
Correct: D — A, R రెండూ సరైనవి; R, Aకి సరైన వివరణ
సూరత్ దోపిడీలో శివాజీ మత స్థలాలపై దాడి చేయలేదు, మోహన్దాస్ పారేఖ్ ఇంటిని వదిలేశారు. ఇది ఆయన తన మతాన్ని గౌరవిస్తూనే ఇతర మతాలనూ గౌరవించే విధానానికి అనుగుణం కాబట్టి R, Aకి సరైన వివరణ అవుతుంది.
శివాజీ తర్వాత మొఘల్–మరాఠా ఘర్షణ క్రమం ఏది? (1) రాజారాం గింజీకి పలాయనం (2) శంభాజీని ఔరంగజేబు చంపడం (3) తారాబాయి ఉత్తరాన దాడులు
A. 2, 1, 3
B. 1, 2, 3
C. 3, 1, 2
D. 2, 3, 1
Answer & explanation
Correct: A — 2, 1, 3
శంభాజీ ఛత్రపతి అయ్యాక ఔరంగజేబు అతడిని బంధించి చంపి రాయగఢ్ పట్టుకున్నాడు; తర్వాత రాజారాం ఛత్రపతి అయి గింజీకి వెళ్లారు; ఆ తర్వాత రాజారాం రాణి తారాబాయి ఉత్తరానికి మరాఠా సైన్యాలను పంపారు. కాబట్టి క్రమం 2, 1, 3.
A. (a) మూడో ఆంగ్లో–మరాఠా యుద్ధం (b) ఢిల్లీ పునఃస్వాధీనం (c) పానిపట్ ఓటమి (d) ఢిల్లీపై నియంత్రణ ఆరంభం
B. (a) ఢిల్లీపై మరాఠా నియంత్రణ ఆరంభం (b) పానిపట్ ఓటమి (c) ఢిల్లీ పునఃస్వాధీనం (d) మూడో ఆంగ్లో–మరాఠా యుద్ధం, మరాఠా శక్తి అంతం
C. (a) పానిపట్ ఓటమి (b) ఢిల్లీపై నియంత్రణ ఆరంభం (c) మూడో ఆంగ్లో–మరాఠా యుద్ధం (d) ఢిల్లీ పునఃస్వాధీనం
D. (a) ఢిల్లీ పునఃస్వాధీనం (b) మూడో ఆంగ్లో–మరాఠా యుద్ధం (c) ఢిల్లీపై నియంత్రణ ఆరంభం (d) పానిపట్ ఓటమి
Answer & explanation
Correct: B — (a) ఢిల్లీపై మరాఠా నియంత్రణ ఆరంభం (b) పానిపట్ ఓటమి (c) ఢిల్లీ పునఃస్వాధీనం (d) మూడో ఆంగ్లో–మరాఠా యుద్ధం, మరాఠా శక్తి అంతం
కాలరేఖ ప్రకారం 1754లో ఢిల్లీపై మరాఠా నియంత్రణ ఆరంభమైంది, 1761లో పానిపట్ ఓటమి, 1771లో మహాద్జీ షిండే ఢిల్లీని మళ్లీ స్వాధీనం చేసుకున్నారు, 1818లో మూడో ఆంగ్లో–మరాఠా యుద్ధంతో మరాఠా శక్తి అంతమైంది. మిగతా జతల్లో సంవత్సరాలు తారుమారయ్యాయి.