జాతీయోద్యమ రూపకల్పన 1870–1947 (The Making of the National Movement) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for జాతీయోద్యమ రూపకల్పన 1870–1947 (The Making of the National Movement) (8వ తరగతి సోషల్ – చరిత్ర (Class 8 Social – History)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
గాంధీజీ భారత్లో చేపట్టిన తొలి స్థానిక జోక్యాలు ఏ ప్రాంతాల్లో జరిగాయి?
A. చంపారన్, ఖేడా, అహ్మదాబాద్
B. బార్డోలీ, దండి, చౌరీ చౌరా
C. పూనా, మద్రాసు, కలకత్తా
D. అమృత్సర్, లాహోర్, ఢిల్లీ
Answer & explanation
Correct: A — చంపారన్, ఖేడా, అహ్మదాబాద్
తన మొదటి సంవత్సరం దేశాన్ని పర్యటించిన తర్వాత గాంధీజీ తొలి జోక్యాలు చంపారన్, ఖేడా, అహ్మదాబాద్ స్థానిక ఉద్యమాల్లో చేశాడు; అక్కడే రాజేంద్ర ప్రసాద్, వల్లభ్భాయ్ పటేల్తో పరిచయమైంది. దండి, చౌరీ చౌరా తర్వాతి సంఘటనలు; మిగతా ప్రదేశాలు ఆ జోక్యాల జాబితాలో లేవు.
రౌలట్ సత్యాగ్రహం గురించి 1, 2 వాక్యాలను చూడండి. 1. ఇది బ్రిటిష్ ప్రభుత్వంపై జరిగిన మొదటి అఖిల భారత పోరాటం. 2. ఇది పూర్తిగా గ్రామీణ రైతులకే పరిమితమైంది. సరైన జవాబు ఏది?
A. 1 మాత్రమే సరైనది
B. 2 మాత్రమే సరైనది
C. 1, 2 రెండూ సరైనవి
D. 1, 2 రెండూ సరికావు
Answer & explanation
Correct: A — 1 మాత్రమే సరైనది
పాఠం రౌలట్ సత్యాగ్రహాన్ని మొదటి అఖిల భారత పోరాటంగా వర్ణించింది, కానీ అది ఎక్కువగా పట్టణాలకు పరిమితమైందని కూడా చెప్పింది. కాబట్టి "గ్రామీణ రైతులకే పరిమితం" అనే రెండో వాక్యం తప్పు, మొదటి వాక్యం మాత్రమే సరైనది.
అహింస గురించి గాంధీజీ (12 మార్చి 1938) ప్రకారం అహింస దేని ద్వారా అలవడుతుంది?
A. శత్రువును ఓడించే బలం ద్వారా
B. ప్రభుత్వ అనుమతి పొందడం ద్వారా
C. ప్రత్యర్థికి అదే రీతిలో బదులివ్వడం ద్వారా
D. ప్రతిఫలం ఏమాత్రం ఆశించకుండా నిరంతరం మంచి చేయడం ద్వారా
Answer & explanation
Correct: D — ప్రతిఫలం ఏమాత్రం ఆశించకుండా నిరంతరం మంచి చేయడం ద్వారా
Source 3లో గాంధీజీ అహింస ప్రతిఫలం ఆశించకుండా నిరంతరం మంచి చేయడం ద్వారా వస్తుందని, అన్యాయాన్ని రద్దు చేయడానికి "బాధను భరించే శాశ్వత నియమం" ఒక్కటే మార్గమని చెప్పాడు; ఎవరికీ, తమకు అన్యాయం చేసినవారికి కూడా, చెడు కోరకూడదన్నాడు.
సహాయ నిరాకరణ కాలంలో వృత్తిని వదిలిన న్యాయవాదులుగా పాఠం పేర్కొన్నవారిలో లేనివారు ఎవరు?
A. మోతీలాల్ నెహ్రూ
B. సి.ఆర్. దాస్
C. ఆసఫ్ అలీ
D. భగత్ సింగ్
Answer & explanation
Correct: D — భగత్ సింగ్
వృత్తి వదిలిన న్యాయవాదులుగా మోతీలాల్ నెహ్రూ, సి.ఆర్. దాస్, సి. రాజగోపాలాచారి, ఆసఫ్ అలీని పాఠం పేర్కొంది. భగత్ సింగ్ న్యాయవాది కాదు; ఆయన విప్లవ జాతీయవాది, HSRA సభ్యుడు, 1920ల చివర చురుకుగా ఉన్నాడు.
ప్రాంతాలను, అక్కడి ఉద్యమాలను జతచేయండి: 1. ఖేడా 2. పంజాబ్ 3. అస్సాం 4. తీర ఆంధ్ర — A. అకాలీ ఉద్యమం B. పటీదార్ రైతుల భూమిశిస్తు వ్యతిరేకత C. తేయాకు కార్మికుల వేతన డిమాండ్ D. మద్యం దుకాణాల పికెటింగ్
A. 1-B, 2-A, 3-C, 4-D
B. 1-A, 2-B, 3-C, 4-D
C. 1-B, 2-A, 3-D, 4-C
D. 1-C, 2-A, 3-B, 4-D
Answer & explanation
Correct: A — 1-B, 2-A, 3-C, 4-D
ఖేడా (గుజరాత్)లో పటీదార్ రైతులు అధిక భూమిశిస్తును ఎదిరించారు; పంజాబ్లో సిక్కులు అవినీతి మహంతులకు వ్యతిరేకంగా అకాలీ ఉద్యమం చేశారు; అస్సాంలో తేయాకు కార్మికులు వేతనాల పెంపు కోరారు; తీర ఆంధ్రలో మద్యం దుకాణాలను పికెటింగ్ చేశారు.
1921 జనవరి నాటి CID నివేదిక (అలహాబాద్ రైతు ఉద్యమం) ప్రకారం గ్రామీణులు గాంధీజీని ఎలా చూశారు?
A. ప్రభుత్వం, జమీందార్లు ఇద్దరికీ శత్రువుగా
B. ప్రభుత్వ అధికారిగా
C. ప్రభుత్వానికి కాక జమీందార్లకు మాత్రమే వ్యతిరేకిగా
D. కేవలం ఒక న్యాయవాదిగా
Answer & explanation
Correct: C — ప్రభుత్వానికి కాక జమీందార్లకు మాత్రమే వ్యతిరేకిగా
నివేదిక ప్రకారం గాంధీ సాధారణంగా ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకి కాదు, జమీందార్లకు మాత్రమే వ్యతిరేకి అనే భావన ఉంది; "మేము గాంధీజీ, సర్కార్ వైపు" అన్నారు. ప్రతాప్గఢ్లో బేదఖలీని ఆపించింది ఆయనే అనే నమ్మకం వల్ల ఆయన పేరుకు అంత విలువ వచ్చింది.
చౌరీ చౌరా తర్వాత కాంగ్రెస్లో చిత్తరంజన్ దాస్, మోతీలాల్ నెహ్రూ వాదన ఏమిటి?
A. కాంగ్రెస్ను రద్దు చేయాలి
B. ఎన్నికలను శాశ్వతంగా బహిష్కరించాలి
C. మండళ్ల ఎన్నికల్లో పోటీ చేసి లోపలికి ప్రవేశించి ప్రభుత్వ విధానాలను ప్రభావితం చేయాలి
D. గ్రామాల్లో మాత్రమే నిర్మాణాత్మక పని చేయాలి
Answer & explanation
Correct: C — మండళ్ల ఎన్నికల్లో పోటీ చేసి లోపలికి ప్రవేశించి ప్రభుత్వ విధానాలను ప్రభావితం చేయాలి
సహాయ నిరాకరణ ముగిశాక దాస్, మోతీలాల్ మండళ్లలోకి ప్రవేశించి విధానాలను ప్రభావితం చేయాలన్నారు; గాంధీజీ అనుచరులు గ్రామీణ నిర్మాణాత్మక కృషి చేయాలన్నారు. చివరి ఎంపిక గాంధేయుల వాదన, కాబట్టి దాస్–మోతీలాల్ వాదనగా సరికాదు.
1928 డిసెంబర్ 17న భగత్ సింగ్, ఆజాద్, రాజ్గురు కలిసి సాండర్స్ను కాల్చారు. బి.కె. దత్ 1929 ఏప్రిల్ 8న సెంట్రల్ లెజిస్లేటివ్ అసెంబ్లీలో భగత్ సింగ్తో కలిసి బాంబు విసిరినవాడు; సాండర్స్ హత్యలో కాదు.
గాంధీజీ ఉప్పు చట్టాన్నే ఉల్లంఘనకు ఎంచుకోవడానికి పాఠం చెప్పిన కారణం ఏది?
A. ఉప్పు ఖరీదైన వస్తువు కావడం
B. ఉప్పు వ్యాపారులు మాత్రమే బాధితులు కావడం
C. ఉప్పు తయారీ ఒక్క గుజరాత్లోనే జరగడం
D. స్వాతంత్ర్య కోరికను అందరూ పంచుకునే ఒక నిర్దిష్ట ఫిర్యాదుతో కలపడం వల్ల ధనిక-పేద తేడా రాలేదు
Answer & explanation
Correct: D — స్వాతంత్ర్య కోరికను అందరూ పంచుకునే ఒక నిర్దిష్ట ఫిర్యాదుతో కలపడం వల్ల ధనిక-పేద తేడా రాలేదు
ఉప్పు ఆహారంలో అత్యవసరం కాబట్టి దానిపై పన్ను పాపమని గాంధీజీ భావించాడు; అది అందరూ పంచుకునే ఫిర్యాదు కావడంతో ఉద్యమం ధనికులను, పేదలను చీల్చలేదు. ఉప్పు ఖరీదైనదని, కొందరి సమస్య మాత్రమేనని అనే వాదనలు పాఠంలో లేవు.
1944లో INA భారత్లోకి ప్రవేశించడానికి ప్రయత్నించిన ప్రాంతాలు ఏవి?
A. బొంబాయి, కలకత్తా
B. అమృత్సర్, లాహోర్
C. పూనా, నాగ్పూర్
D. ఇంఫాల్, కోహిమా
Answer & explanation
Correct: D — ఇంఫాల్, కోహిమా
పాఠం ప్రకారం బ్రిటిష్ నియంత్రణ నుంచి భారత్ను విముక్తం చేయడానికి 1944లో INA ఇంఫాల్, కోహిమా మీదుగా ప్రవేశించే ప్రయత్నం చేసింది, కానీ అది విఫలమైంది. మిగతా నగరాలు ఈ ప్రచారంలో భాగం కావు.