జాతీయోద్యమ రూపకల్పన 1870–1947 (The Making of the National Movement) · Practice MCQs

Correct: B — ఆర్య సమాజ్

1870–80లలో ఏర్పడిన రాజకీయ సంఘాలుగా పాఠం పూనా సార్వజనిక సభ, ఇండియన్ అసోసియేషన్, మద్రాస్ మహాజన సభ, బాంబే ప్రెసిడెన్సీ అసోసియేషన్, కాంగ్రెస్‌ను పేర్కొంది. ఆర్య సమాజ్ సంఘం ప్రస్తావన లజపతి రాయ్ పరిచయంలో మాత్రమే వచ్చింది; అది ఆ జాబితాలో లేదు.

Correct: D — భారతదేశంలో బ్రిటిష్ వారి జాతి వివక్ష వైఖరిని

ఇల్బర్ట్ బిల్లు భారతీయ న్యాయమూర్తులు బ్రిటిష్ వారిని విచారించేందుకు, న్యాయమూర్తుల మధ్య సమానత్వానికి ఉద్దేశించింది; శ్వేతజాతీయుల వ్యతిరేకతతో ఉపసంహరించడంతో బ్రిటిష్ వారి జాతి వివక్ష స్పష్టమైంది. బిల్లుకు మత విభేదాలు, రైతుల తిరుగుబాట్లతో సంబంధం లేదు.

Correct: B — అది మన దేశ భవిష్యత్ పార్లమెంటుకు కేంద్రకం

Source 1 ప్రకారం ఇండియన్ మిర్రర్ కాంగ్రెస్‌ను "భవిష్యత్ పార్లమెంటుకు కేంద్రకం" అని, దేశప్రజలకు అపారమైన మేలుకు దారితీస్తుందని రాసింది. తయ్యబ్జీ మాటల్లో కాంగ్రెస్ అన్ని వర్గాల ప్రతినిధులతో కూడింది కాబట్టి వర్గ సంస్థ అనే ఎంపిక తప్పు.

Correct: C — సంపూర్ణ స్వాతంత్ర్య (పూర్ణ స్వరాజ్) ప్రకటన

మితవాదులు శాసన మండళ్ల విస్తరణ, న్యాయ-కార్యనిర్వాహక విభజన, ఆయుధ చట్టం రద్దు వంటి సంస్కరణలు కోరారు. పూర్ణ స్వరాజ్ తీర్మానాన్ని కాంగ్రెస్ 1929లో నెహ్రూ అధ్యక్షతన చేసింది – అంటే చాలా తర్వాతి కాలంలో; కాబట్టి అది మితవాదుల డిమాండ్ కాదు.

Correct: C — బ్రిటిష్ అధికారులు తమ భారీ జీతాల్లో పెద్ద భాగాన్ని ఇంగ్లండ్‌కు పంపేవారు కాబట్టి

పాఠం ప్రకారం బ్రిటిష్ అధికారులు పెద్ద జీతాల్లో గణనీయ భాగాన్ని స్వదేశానికి పంపేవారు; ఉద్యోగాల్లో భారతీయులు వస్తే ఆ సొమ్ము దేశంలోనే ఖర్చవుతుందని ఆశ. భారతీయ అధికారులకు జీతాలు లేవనడం, పన్నులు రద్దవుతాయనడం పాఠంలో లేని తప్పు వాదనలు.

Correct: C — 1, 2 రెండూ సరైనవి

అతివాదులు ప్రభుత్వ "మంచి" ఉద్దేశాలపై కాక ప్రజల సొంత బలంపై ఆధారపడాలని, స్వరాజ్యం కోసం పోరాడాలని అన్నారు. మితవాదులు బహిష్కరణలో బలప్రయోగం ఉందని భావించి వ్యతిరేకించడం 1907 కాంగ్రెస్ చీలికకు కారణమైంది. అందువల్ల రెండు వాక్యాలూ సరైనవే.

Correct: D — డెల్టా ఆంధ్రలో ఈ ఉద్యమాన్ని సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమం అన్నారు

పాఠం ప్రకారం డెల్టా ఆంధ్రలో స్వదేశీ ఉద్యమాన్ని వందేమాతరం ఉద్యమం అన్నారు; సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమం 1920లో మొదలైన గాంధీజీ ఉద్యమం. మిగతా మూడు వాక్యాలు (తూర్పు బెంగాల్–అస్సాం విలీనం, అతిపెద్ద ప్రావిన్స్, ఉద్యమ లక్ష్యాలు) పాఠంలో ఉన్నవే.

Correct: B — C, A, D, B

ముస్లిం లీగ్ 1906లో స్థాపితమైంది (C), కాంగ్రెస్ 1907లో చీలింది (A), ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలు 1909లో అంగీకరించారు (D), లక్నో ఒప్పందం 1916లో జరిగింది (B). కాబట్టి C, A, D, B సరైన వరుస; ఇతర వరుసల్లో కనీసం రెండు సంఘటనల క్రమం తప్పు.

Correct: C — బహిష్కరణలో బలప్రయోగం ఉందని భావించిన మితవాదులు దాన్ని వ్యతిరేకించడం

అతివాదులు బహిష్కరణను సమర్థించగా, మితవాదులు అందులో బలప్రయోగం ఉందని వ్యతిరేకించడం చీలికకు దారి తీసింది; తర్వాత కాంగ్రెస్ మితవాదుల ఆధిపత్యంలో ఉంది. గాంధీజీ 1915లో వచ్చాడు, లక్నో ఒప్పందం 1916లో – ఈ రెండూ చీలిక తర్వాతివి.

Correct: C — పారిశ్రామిక వస్తువులకు డిమాండ్ తగ్గి భారత పరిశ్రమలు కుంచించుకుపోవడం

యుద్ధం వల్ల జనపనార సంచులు, వస్త్రం, రైలు పట్టాల వంటి వస్తువులకు డిమాండ్ పెరిగి, ఇతర దేశాల నుంచి దిగుమతులు తగ్గాయి; అందువల్ల భారత పరిశ్రమలు విస్తరించాయి. కాబట్టి "డిమాండ్ తగ్గి కుంచించుకుపోయాయి" అనేది తప్పు, మిగతావి నిజమే.