భారతదేశంలో వలస యుగం (The Colonial Era in India) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for భారతదేశంలో వలస యుగం (The Colonial Era in India) (8వ తరగతి సోషల్ – చరిత్ర (Class 8 Social – History)). Tap an option to check instantly · page 2 of 6.
Q11Easy
సహజ మగ వారసుడు లేకుండా పాలకుడు మరణిస్తే సంస్థానాన్ని విలీనం చేసుకునే బ్రిటిష్ విధానం ఏది?
A. సైన్య సహాయక సంధి
B. డాక్ట్రిన్ ఆఫ్ లాప్స్
C. వెర్నాక్యులర్ ప్రెస్ చట్టం
D. శాశ్వత శిస్తు విధానం
Answer & explanation
Correct: B — డాక్ట్రిన్ ఆఫ్ లాప్స్
డాక్ట్రిన్ ఆఫ్ లాప్స్ ప్రకారం సహజ మగ వారసుడు లేని పాలకుడి సంస్థానం కంపెనీలో విలీనమయ్యేది; దత్తత సంప్రదాయాన్ని ఇది పట్టించుకోలేదు. సైన్య సహాయక సంధిలో రెసిడెంట్ను, బ్రిటిష్ సైన్యాన్ని పోషించే నిబంధన ఉంటుంది, విలీనం ఉండదు.
1770–1772 బెంగాల్ కరువులో జనాభాలో ఎంత భాగం మరణించిందని అంచనా?
A. సుమారు పదో వంతు
B. సుమారు సగం
C. సుమారు మూడో వంతు
D. సుమారు 1%
Answer & explanation
Correct: C — సుమారు మూడో వంతు
పాఠం ప్రకారం బెంగాల్ కరువు (1770–72) జనాభాలో సుమారు మూడో వంతును, అంటే సుమారు కోటి మందిని బలి తీసుకుంది. కఠిన పన్ను వసూలు లక్ష్యాలు, రెండేళ్ల పంట నష్టం దీనికి కారణం; పదో వంతు, సగం అనేవి ఈ అంచనాలకు సరిపోవు.
పాఠం కాలరేఖ ప్రకారం, మరాఠా శక్తి అంతమైన మూడో ఆంగ్లో-మరాఠా యుద్ధం ఏ సంవత్సరంలో ముగిసింది?
A. 1757
B. 1798
C. 1806
D. 1818
Answer & explanation
Correct: D — 1818
పాఠం కాలరేఖలో 1818లో మూడో ఆంగ్లో-మరాఠా యుద్ధం ముగిసి మరాఠా శక్తి అంతమైందని ఉంది. 1757 ప్లాసీ యుద్ధం జరిగిన సంవత్సరం, 1798 హైదరాబాద్ సైన్య సహాయక సంధి చేరిన సంవత్సరం, 1806 వెల్లూరు సిపాయిల తిరుగుబాటు సంవత్సరం.
1835లో భారతీయ విద్యపై ప్రసిద్ధ "మినిట్" రాసినవారు ఎవరు?
A. చార్లెస్ మెట్కాఫ్
B. థామస్ బి. మెకాలే
C. విలియం బెంటింక్
D. చార్లెస్ విల్కిన్స్
Answer & explanation
Correct: B — థామస్ బి. మెకాలే
థామస్ బి. మెకాలే 1835 "మినిట్ ఆన్ ఇండియన్ ఎడ్యుకేషన్"లో ఇంగ్లీషు విద్యను సమర్థించాడు. మెట్కాఫ్ గ్రామాలను "చిన్న గణతంత్రాలు" అన్నాడు; బెంటింక్ నేతగాళ్ల దుస్థితిపై వ్యాఖ్యానించాడు; విల్కిన్స్ భగవద్గీతను ఇంగ్లీషులోకి అనువదించాడు.
బ్రిటిష్ పాలనలో భారత్ ఏ రంగంలో ఎక్కువగా ప్రసిద్ధి చెందిన పరిశ్రమను కోల్పోయింది?
A. ఓడ నిర్మాణ పరిశ్రమ
B. సిమెంట్ పరిశ్రమ
C. చేనేత వస్త్ర పరిశ్రమ
D. కాగితపు గుజ్జు పరిశ్రమ
Answer & explanation
Correct: C — చేనేత వస్త్ర పరిశ్రమ
బ్రిటన్లో భారత వస్త్రాలపై భారీ సుంకాలు, భారత్లో బ్రిటిష్ వస్త్రాలకు తక్కువ సుంకాలు వేయడంతో భారత వస్త్ర పరిశ్రమ కుప్పకూలింది; నేతగాళ్లు పేదలయ్యారు. పాఠం ప్రత్యేకంగా పేర్కొన్న ఇతర రంగాలు ఇనుము, ఉక్కు, కాగితం; మిగిలినవి ఇక్కడ ప్రస్తావించబడలేదు.
సంతాల్ తిరుగుబాటుకు (1855–56) నాయకత్వం వహించిన సోదరులు ఎవరు?
A. బిర్సా ముండా, కొమరం భీమ్
B. నానా సాహెబ్, తాత్యా తోపే
C. సిద్ధూ, తిరుమల్ రావు
D. సిద్ధూ, కన్హూ ముర్ము
Answer & explanation
Correct: D — సిద్ధూ, కన్హూ ముర్ము
సంతాల్ తిరుగుబాటును సిద్ధూ, కన్హూ ముర్ము అనే సోదరులు నడిపారు; వడ్డీ వ్యాపారులు, భూస్వాములు బ్రిటిష్ మద్దతుతో తమ భూములు లాక్కోవడాన్ని వారు ఎదిరించారు. నానా సాహెబ్, తాత్యా తోపే 1857 నాయకులు; మిగిలిన జతలు ఈ పాఠానికి సంబంధం లేవు.
"వందేమాతరం" గీతం ఉన్న నవల "ఆనందమఠం"ను రాసినవారు ఎవరు?
A. రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్
B. బంకించంద్ర చటోపాధ్యాయ
C. శరత్ చంద్ర ఛటర్జీ
D. ఇక్బాల్
Answer & explanation
Correct: B — బంకించంద్ర చటోపాధ్యాయ
బంకించంద్ర చటోపాధ్యాయ 1882లో ఆనందమఠం రాశారు; సన్యాసి-ఫకీర్ తిరుగుబాటు ఆ నవలకు స్ఫూర్తి. అందులోని వందేమాతరం గీతం స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో స్ఫూర్తినిచ్చి, స్వాతంత్ర్యం తర్వాత జాతీయ గేయమైంది. ఠాగూర్ "జనగణమన" రచయిత.
1857 తిరుగుబాటులో సిపాయిలు నాయకుడిగా ప్రకటించిన చివరి మొఘల్ చక్రవర్తి ఎవరు?
A. ఔరంగజేబు
B. షా ఆలం II
C. బహదూర్ షా జఫర్
D. అక్బర్ II
Answer & explanation
Correct: C — బహదూర్ షా జఫర్
మీరట్ నుంచి ఢిల్లీ చేరిన సిపాయిలు వృద్ధుడైన, అధికారం లేని బహదూర్ షా జఫర్ను తమ నాయకుడిగా ప్రకటించారు. ఔరంగజేబు 17వ–18వ శతాబ్ది ఆరంభ చక్రవర్తి; మిగిలిన పేర్లు ఈ ఘట్టానికి సంబంధించినవి కావు.
“తూర్పు తన సంపదను బ్రిటానియాకు అర్పించడం” చిత్రంలోని బ్రిటానియా దేనిని సూచించే సంకేత రూపం?
A. ఫ్రాన్స్
B. పోర్చుగల్
C. ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ
D. బ్రిటన్
Answer & explanation
Correct: D — బ్రిటన్
పాఠం ప్రకారం బ్రిటానియా అనేది బ్రిటన్ను సూచించే సంకేత (symbolic) రూపం; చిత్రంలో ఆమె ఎత్తులో కూర్చుని బ్రిటన్ అధికారాన్ని చూపుతుంది, వలసలు కింద వంగి ఉంటాయి. ఫ్రాన్స్, పోర్చుగల్ ఇతర వలస శక్తులు; కంపెనీ ఈ చిత్రాన్ని ఆర్డర్ చేసినా, బ్రిటానియా కంపెనీని సూచించదు.
ఝాన్సీ రాణి లక్ష్మీబాయి ఏ తేదీన యుద్ధభూమిలో మరణించింది?
A. 18 జూన్ 1757
B. 18 జూన్ 1858
C. 10 మే 1857
D. 1 నవంబర్ 1858
Answer & explanation
Correct: B — 18 జూన్ 1858
రాణి లక్ష్మీబాయి గ్వాలియర్ కోటను పట్టుకున్న తర్వాత 1858 జూన్ 18న యుద్ధభూమిలో మరణించింది. 1857 మే 10న మీరట్ తిరుగుబాటు మొదలైంది; 1858 నవంబర్లో విక్టోరియా రాణి ప్రకటన వెలువడింది; 1757 ప్లాసీ సంవత్సరం.