భారతదేశంలో వలస యుగం (The Colonial Era in India) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for భారతదేశంలో వలస యుగం (The Colonial Era in India) (8వ తరగతి సోషల్ – చరిత్ర (Class 8 Social – History)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
యూరప్ దేశాలు వలసల కోసం పోటీపడటానికి కారణాలుగా పాఠం చెప్పినవాటిలో "ఒక చిన్న కారణం, అయినా ముఖ్యమైనది" ఏది?
A. రాజకీయ పోటీ
B. కొత్త మార్కెట్లు, వాణిజ్య మార్గాలు
C. తెలియని ప్రాంతాల భూగోళం, ప్రకృతి చరిత్ర తెలుసుకునే శాస్త్రీయ అన్వేషణ
D. స్థానికులను క్రైస్తవంలోకి మార్చడం
Answer & explanation
Correct: C — తెలియని ప్రాంతాల భూగోళం, ప్రకృతి చరిత్ర తెలుసుకునే శాస్త్రీయ అన్వేషణ
పాఠం రాజకీయ పోటీ, ఆర్థిక లాభాలు (వనరులు, మార్కెట్లు, వాణిజ్య మార్గాలు), మత మార్పిడిని ప్రధాన ప్రేరణలుగా చెప్పి, శాస్త్రీయ అన్వేషణను "చిన్నదైనా ముఖ్యమైనది"గా వర్ణించింది. తెలియని ప్రాంతాల భూగోళం, ప్రకృతి చరిత్ర తెలుసుకోవాలనే కోరికే ఈ శాస్త్రీయ అన్వేషణ కాబట్టి అదే సరైన సమాధానం.
కర్ణాటకలోని ఉల్లాల్ రేవును పాలించి పోర్చుగీసువారి దాడులను ఎదిరించిన రాణి ఎవరు?
A. రాణి రుద్రమదేవి
B. రాణి అబ్బక్క
C. రాణి చెన్నమ్మ
D. రాణి లక్ష్మీబాయి
Answer & explanation
Correct: B — రాణి అబ్బక్క
ఉల్లాల్ రేవు రాణి అబ్బక్క పొరుగు రాజ్యాలతో కూటమి కట్టి పోర్చుగీసు దాడులను తిప్పికొట్టింది; ఆమె యక్షగానంలో ఇప్పటికీ గుర్తుకు వస్తుంది. రుద్రమదేవి కాకతీయ రాణి, లక్ష్మీబాయి ఝాన్సీ రాణి; చెన్నమ్మ పాఠంలో ప్రస్తావన లేదు.
కింది వాటిలో పోర్చుగీసువారి పాలన గురించి సరైనది ఏది?
A. వారు మత విషయాల్లో జోక్యం చేసుకోలేదు
B. వారి రాజధాని పాండిచ్చేరి
C. భారత్–యూరప్ సుగంధ ద్రవ్యాల వ్యాపారంపై సుమారు వందేళ్లు గుత్తాధిపత్యం సాధించారు
D. వారు 1741లో కొలాచెల్లో గెలిచారు
Answer & explanation
Correct: C — భారత్–యూరప్ సుగంధ ద్రవ్యాల వ్యాపారంపై సుమారు వందేళ్లు గుత్తాధిపత్యం సాధించారు
కార్టాజ్ ద్వారా నౌకా ఆధిపత్యం సాధించి వారు దాదాపు ఒక శతాబ్దం సుగంధ ద్రవ్యాల వ్యాపారంపై గుత్తాధిపత్యం ఏర్పరచారు. మతంలో జోక్యం చేసుకున్నారు (ఇంక్విజిషన్); రాజధాని గోవా; కొలాచెల్లో ఓడినది డచ్చివారు.
డచ్చివారికి, పోర్చుగీసువారికి మధ్య పాఠం చూపిన ప్రధాన తేడా ఏమిటి?
A. డచ్చివారు ఇంక్విజిషన్ స్థాపించారు
B. పోర్చుగీసువారు కేవలం వ్యాపారం చేశారు
C. డచ్చివారు గోవాలో స్థిరపడ్డారు
D. డచ్చివారు ప్రధానంగా వాణిజ్యంపైనే దృష్టి పెట్టారు, పోర్చుగీసువారు మత హింసకూ పాల్పడ్డారు
Answer & explanation
Correct: D — డచ్చివారు ప్రధానంగా వాణిజ్యంపైనే దృష్టి పెట్టారు, పోర్చుగీసువారు మత హింసకూ పాల్పడ్డారు
డచ్చివారు మతంలో జోక్యం లేకుండా సుగంధ ద్రవ్యాల వ్యాపారంపై దృష్టి పెట్టగా, పోర్చుగీసువారు ఇంక్విజిషన్, బలవంతపు మత మార్పిడి, ఆలయ ధ్వంసాలకు పాల్పడ్డారు. ఇంక్విజిషన్ గోవాలో పోర్చుగీసు స్థాపన; డచ్ కేంద్రాలు సూరత్, కొచ్చిన్, నాగపట్నం, మచిలీపట్నం వంటివి.
కర్నాటక యుద్ధాలు (1746–1763) ఏ రెండు శక్తుల మధ్య జరిగాయి?
A. బ్రిటన్, పోర్చుగల్
B. బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్
C. ఫ్రాన్స్, నెదర్లాండ్స్
D. పోర్చుగల్, నెదర్లాండ్స్
Answer & explanation
Correct: B — బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్
కర్నాటక యుద్ధాలు బ్రిటిష్, ఫ్రెంచి శక్తుల మధ్య సాగి, చివరికి ఫ్రెంచ్ కాలనీ పాండిచ్చేరి, కొన్ని చిన్న ప్రాంతాలకు పరిమితమైంది. డూప్లే 1746లో మద్రాసును పట్టుకున్నా తుదకు ఓడారు. మిగిలిన జతలు ఈ యుద్ధాల్లో పరస్పర ప్రత్యర్థులు కావు.
B. తోలుబొమ్మ పాలకులతో పరోక్ష పాలన వ్యూహం రూపొందించాడు
C. అతడు ప్లాసీ యుద్ధంలో బ్రిటిష్ సైన్యానికి నాయకత్వం వహించాడు
D. 1746లో మద్రాసును పట్టుకున్నాడు
Answer & explanation
Correct: C — అతడు ప్లాసీ యుద్ధంలో బ్రిటిష్ సైన్యానికి నాయకత్వం వహించాడు
ప్లాసీ యుద్ధంలో బ్రిటిష్ సైన్యాన్ని నడిపింది రాబర్ట్ క్లైవ్; డూప్లే ఫ్రెంచ్ ఇండియా గవర్నర్-జనరల్ (1742–1754), అందువల్ల ఈ వాక్యం తప్పు. 1746లో మద్రాసును పట్టుకోవడం, తోలుబొమ్మ పాలకులతో పరోక్ష పాలన వ్యూహం, ఆ పదవీ కాలం పాఠం చెప్పిన సరైన వివరాలు.
సైన్య సహాయక సంధి (Subsidiary Alliance) గురించి సరైనది ఏది?
A. బ్రిటిష్వారు సైన్యాన్ని సొంత ఖర్చుతో నిర్వహిస్తారు
B. సంస్థానాలు స్వతంత్ర విదేశాంగ విధానం నడపవచ్చు
C. మగ వారసుడు లేకుంటే రాజ్యం విలీనం అవుతుంది
D. పాలకుడు తన ఖర్చుతో బ్రిటిష్ సైన్యాన్ని పోషించాలి, విదేశీ సంబంధాలు బ్రిటిష్ ద్వారానే నడపాలి
Answer & explanation
Correct: D — పాలకుడు తన ఖర్చుతో బ్రిటిష్ సైన్యాన్ని పోషించాలి, విదేశీ సంబంధాలు బ్రిటిష్ ద్వారానే నడపాలి
సైన్య సహాయక సంధిలో రెసిడెంట్ ఆస్థానంలో ఉంటాడు; బ్రిటిష్ సైన్య ఖర్చు పాలకునిదే; విదేశీ సంబంధాలు బ్రిటిష్ చేతిలో. విలీన నిబంధన డాక్ట్రిన్ ఆఫ్ లాప్స్కు చెందినది. ఈ విధానం బ్రిటిష్కు "చౌక సామ్రాజ్యం" ఇచ్చింది.
బ్రిటిష్వారితో 1798లో సైన్య సహాయక సంధిలో తొలి వారిలో చేరిన సంస్థానం ఏది?
A. హైదరాబాద్
B. ట్రావెన్కోర్
C. పంజాబ్
D. ఝాన్సీ
Answer & explanation
Correct: A — హైదరాబాద్
పాఠం ప్రకారం హైదరాబాద్ పాలకుడు 1798లో సైన్య సహాయక సంధిలో చేరిన మొదటివారిలో ఒకడు. ట్రావెన్కోర్ పెద్ద సంస్థానంగా పేర్కొన్నా దానికి సంధి తేదీ ఇవ్వలేదు; పంజాబ్ను 1848–49లో కంపెనీ విలీనం చేసుకుంది; ఝాన్సీ డాక్ట్రిన్ ఆఫ్ లాప్స్ ప్రభావానికి గురైన రాజ్యం.
1909 నాటి బ్రిటిష్ భారత సామ్రాజ్య పటంలో (Fig. 4.16) పసుపు రంగు ప్రాంతాలు దేనిని సూచిస్తాయి?
A. బ్రిటిష్ ప్రత్యక్ష పాలన ప్రాంతాలు
B. సంస్థానాలు (princely states)
C. రైలు మార్గాలు
D. ఫ్రెంచ్ కాలనీలు
Answer & explanation
Correct: B — సంస్థానాలు (princely states)
పటంలో ఎరుపు, గులాబీ రంగులు బ్రిటిష్ ప్రత్యక్ష పాలనను, పసుపు రంగు భారతీయ రాజులు, నవాబుల పాలనలో ఉండి బ్రిటిష్ రక్షణను అంగీకరించిన సంస్థానాలను చూపుతాయి. రైలు మార్గాలను నల్ల గీతలతో చూపారు. ఫ్రెంచ్ ప్రాంతాలు పాండిచ్చేరి వంటి చిన్న స్థావరాలే.