ప్రజా సౌకర్యాలు (Public Facilities) · Practice MCQs

Correct: C — రూ. 11,000 కోట్లు

ఢిల్లీ మెట్రో తొలి దశ నిర్మాణానికి అత్యాధునిక సాంకేతికతతో రూ. 11,000 కోట్లు ఖర్చయ్యాయని పాఠం చెప్పింది. ఈ మొత్తంలో కొద్ది భాగాన్ని ప్రజా బస్సు వ్యవస్థను మెరుగుపరచడానికి వాడి ఉంటే సరిపోయేదని కొందరు వాదించారు; ఈ పెద్ద సంఖ్యే ఆ వాదనకు ఆధారం.

Correct: D — మధ్యతరగతి బోర్‌వెల్స్, ట్యాంకర్లు, సీసా నీరు వంటి ప్రైవేట్ మార్గాలతో సర్దుకోగలదు; పేదలకు ఆ స్తోమత ఉండదు

కొరత వచ్చినప్పుడు మధ్యతరగతి బోర్‌వెల్ తవ్వడం, ట్యాంకర్ల నుంచి కొనడం, తాగడానికి సీసా నీరు వాడటం చేయగలదు. పేదలకు ఇలాంటి ప్రైవేట్ ప్రత్యామ్నాయాల ఖర్చు భరించే స్తోమత లేకపోవడం వల్ల భారం వారిపైనే ఎక్కువగా పడుతుంది.

Correct: A — బావులు, చేతిపంపులు, చెరువులు ప్రధాన వనరులు; వాటిలో చాలావరకు ప్రైవేట్ యాజమాన్యంలో ఉన్నాయి

గ్రామాల్లో నీరు మనుషులతో పాటు పశువులకూ కావాలి; వనరులైన బావులు, చేతిపంపులు, చెరువులు, కొన్నిసార్లు ఓవర్‌హెడ్ ట్యాంకులు చాలావరకు ప్రైవేట్ యాజమాన్యంలో ఉన్నాయి, అందుకే పట్టణాలకంటే ప్రజా నీటి సరఫరా మరింత తక్కువ అని పాఠం చెప్పింది.

Correct: B — నీటి వ్యాపారులు ప్రతి నెలా రైతులకు ముందస్తు మొత్తం చెల్లించి నీటి వనరులను వాడుకునే హక్కులు పొందుతారు

నీటి వ్యాపారులు ప్రతి నెలా రైతులకు అడ్వాన్స్ చెల్లించి వారి భూములలోని నీటి వనరుల హక్కులు పొందుతారు. ఈ నీరు వ్యవసాయం నుంచే కాక గ్రామస్థుల తాగునీటి సరఫరా నుంచి కూడా తరలిపోతుంది, ఫలితంగా భూగర్భజల మట్టం బాగా పడిపోయింది.

Correct: C — ప్రపంచవ్యాప్తంగా నీటి సరఫరాలో ఎక్కువ భాగం ప్రైవేట్ చేతుల్లోనే ఉంది

ప్రపంచమంతా నీటి సరఫరా ప్రభుత్వ విధి అని, ప్రైవేట్ సరఫరా చాలా అరుదని పాఠం మొదటి వాస్తవంగా చెప్పింది. కాబట్టి ప్రైవేట్ చేతుల్లోనే ఎక్కువ ఉందనే ప్రకటన పాఠానికి పూర్తి విరుద్ధం. మిగతావి పాఠంలోని వాస్తవాలే.

Correct: D — ప్రభుత్వం అవసరమైనంత నీరు ఇవ్వలేకపోతోంది, చాలా నీటి శాఖలు నష్టాల్లో ఉన్నాయి; ప్రైవేట్ కంపెనీలు మెరుగ్గా చేయగలవు

ఈ వాదన ప్రకారం మున్సిపల్ కొరత ప్రభుత్వ వైఫల్యం; శాఖలు నష్టాల్లో నడుస్తున్నాయి కాబట్టి ప్రైవేట్ కంపెనీలు ఉత్తమంగా చేయగలవు. అయితే దీనికి వ్యతిరేకంగా పాఠం నాలుగు వాస్తవాలు ఇచ్చింది; ఉచితంగా ఇస్తాయనేది వాదనలో భాగం కాదు.

Correct: A — పేదల నుంచి ప్రాథమిక ధరలో సగం వసూలు చేస్తుంది; ప్రాజెక్టుల ప్రాధాన్యంపై ప్రజలు ప్రజా సమావేశాల్లో ఓటు వేస్తారు

పోర్టో అలెగ్రెలో సగటు ధర తక్కువగా ఉంటుంది, పేదలకు ప్రాథమిక ధరలో సగమే; శాఖ లాభాన్ని నీటి సరఫరా మెరుగుకే వాడతారు. పనితీరు పారదర్శకం, ప్రజా సమావేశాల్లో నిర్వాహకులు చెప్పేది విని ప్రజలు తమ ప్రాధాన్యాలపై ఓటు వేస్తారు.

Correct: B — A–3, B–1, C–2

ముంబై శాఖ నీటి ఛార్జీల ద్వారా తన సరఫరా ఖర్చులను తీర్చుకుంటుంది; హైదరాబాద్ శాఖ కవరేజీ పెంచి ఆదాయ వసూలులో మెరుగైందని నివేదిక చెబుతుంది; చెన్నై శాఖ వర్షపు నీటి సంరక్షణ చేపట్టి, ట్యాంకర్లను ప్రభుత్వ అనుమతి, ధరలతో కాంట్రాక్టుపై వాడుతుంది. కాబట్టి A–3, B–1, C–2.

Correct: C — 8,500 కంటే ఎక్కువ సామూహిక మరుగుదొడ్ల బ్లాకులు – 15 లక్షల గృహ మరుగుదొడ్లు – 2 కోట్ల మందికి సౌకర్యం

పాఠం ప్రకారం సులభ్ 8,500 కంటే ఎక్కువ సామూహిక మరుగుదొడ్ల బ్లాకులు, 1.5 మిలియన్ (15 లక్షల) గృహ మరుగుదొడ్లు కట్టి, 20 మిలియన్ (2 కోట్ల) మందికి పారిశుద్ధ్య సౌకర్యం ఇచ్చింది. ఇతర ఎంపికల్లో సంఖ్యలు మార్చి ఇచ్చారు; అవి పాఠంతో సరిపోవు.

Correct: D — పారిశుద్ధ్య కవరేజ్ (సుమారు సగం కుటుంబాలు) తాగునీటి కవరేజ్ (87%) కంటే తక్కువ

పాఠం ప్రకారం 2011లో 87 శాతం కుటుంబాలకు తాగునీరు ఉండగా, ఇంటి ఆవరణలో పారిశుద్ధ్యం సుమారు సగం కుటుంబాలకే ఉంది. అంటే పారిశుద్ధ్య కవరేజ్ నీటి కంటే కూడా తక్కువ; రెండింటిలోనూ పేదలే ఎక్కువగా వెనుకబడ్డారు.