చట్టం & సామాజిక న్యాయం (Law and Social Justice) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for చట్టం & సామాజిక న్యాయం (Law and Social Justice) (8వ తరగతి సోషల్ – పౌరశాస్త్రం (Class 8 Social – Civics)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
UC భోపాల్లో కార్మికుల భద్రతా శిక్షణ కాలాన్ని ఎంతకు తగ్గించింది?
A. 1 సంవత్సరం నుంచి 6 నెలలకు
B. 15 రోజుల నుంచి 6 నెలలకు
C. 6 నెలల నుంచి 15 రోజులకు
D. 3 నెలల నుంచి 1 నెలకు
Answer & explanation
Correct: C — 6 నెలల నుంచి 15 రోజులకు
ఖర్చు తగ్గించడానికి భద్రతా శిక్షణను 6 నెలల నుంచి కేవలం 15 రోజులకు కుదించారు. ఇది ప్రమాదకర రసాయనాలు నిర్వహించే కార్మికులకు సరిపోని శిక్షణ; ఇతర కాల వ్యవధులు పాఠంలో లేవు.
లీక్ గుర్తింపు వ్యవస్థల్లో భోపాల్, వెస్ట్ వర్జీనియా ప్లాంట్ల పోలికలో సరైన వాక్యం ఏది?
A. భోపాల్లో కంప్యూటరైజ్డ్ వ్యవస్థలు, వెస్ట్ వర్జీనియాలో చేతి గేజ్లు ఉన్నాయి
B. రెండు ప్లాంట్లలోనూ ఒకే రకమైన భద్రతా వ్యవస్థలు ఉన్నాయి
C. రెండు ప్లాంట్లలోనూ అత్యవసర తరలింపు ప్రణాళికలు లేవు
D. భోపాల్లో చేతి గేజ్లు, మనిషి ఇంద్రియాలపై ఆధారపడగా, వెస్ట్ వర్జీనియాలో కంప్యూటరైజ్డ్ హెచ్చరిక వ్యవస్థలు ఉన్నాయి
Answer & explanation
Correct: D — భోపాల్లో చేతి గేజ్లు, మనిషి ఇంద్రియాలపై ఆధారపడగా, వెస్ట్ వర్జీనియాలో కంప్యూటరైజ్డ్ హెచ్చరిక వ్యవస్థలు ఉన్నాయి
వెస్ట్ వర్జీనియాలో కంప్యూటరైజ్డ్ హెచ్చరిక, పర్యవేక్షణ వ్యవస్థలు, తరలింపు ప్రణాళికలు ఉండగా, భోపాల్లో చేతి గేజ్లు, మనిషి ఇంద్రియాలే లీక్ గుర్తింపునకు ఆధారం, తరలింపు ప్రణాళికలు లేవు. ఇతర వాక్యాలు ఈ వాస్తవాలను తారుమారు చేస్తాయి.
యజమానులు కార్యస్థలాల్లో భద్రతను పట్టించుకోకపోవడానికి పాఠం చెప్పే కారణం ఏమిటి?
A. నిరుద్యోగం వల్ల ఒక కార్మికుడి స్థానాన్ని మరొకరు సులభంగా భర్తీ చేయగలరనే భావన
B. కార్మికులు భద్రతా పరికరాలు వద్దని కోరడం
C. భద్రతా పరికరాల ధర చాలా తక్కువ కావడం
D. కార్మికుల సంఖ్య చాలా తక్కువగా ఉండటం
Answer & explanation
Correct: A — నిరుద్యోగం వల్ల ఒక కార్మికుడి స్థానాన్ని మరొకరు సులభంగా భర్తీ చేయగలరనే భావన
నిరుద్యోగం ఎక్కువ కావడంతో అసురక్షిత పరిస్థితుల్లోనూ పనిచేయడానికి సిద్ధపడే కార్మికులు చాలామంది ఉంటారు; కాబట్టి యజమానికి కార్మికుడి భద్రతకు ఖర్చు చేయడానికి ప్రోత్సాహం ఉండదు. ఇదే పాఠం చెప్పిన కార్మికుడి విలువ అనే అంశం.
1978లో MIC యూనిట్ ఏర్పాటును కొందరు మున్సిపల్ అధికారులు వ్యతిరేకించినప్పుడు ప్రభుత్వం ఎలా స్పందించింది?
A. ప్లాంట్ను వెంటనే మూసివేయించింది
B. ఉద్యోగాలిచ్చే ప్లాంట్ పెట్టుబడి కొనసాగాలని వాదించింది
C. ప్లాంట్ను జనావాసం లేని చోటుకు తరలించింది
D. కార్మికుల సంఖ్యను పెంచమని ఆదేశించింది
Answer & explanation
Correct: B — ఉద్యోగాలిచ్చే ప్లాంట్ పెట్టుబడి కొనసాగాలని వాదించింది
భద్రతా ఉల్లంఘన అని అధికారులు చెప్పినా, ప్లాంట్ ఉద్యోగాలిస్తోందని, దాని పెట్టుబడి రాష్ట్రానికి అవసరమని ప్రభుత్వం భావించి సురక్షిత విధానాలకు మారమని అడగడం ఊహించలేనిదిగా భావించింది. అది ప్రజల భద్రతను విస్మరించడమే.
భోపాల్ తర్వాత వచ్చిన కొత్త పర్యావరణ చట్టాల మౌలిక సూత్రం ఏది?
A. కాలుష్యాన్ని ప్రజలే భరించాలి
B. పారిశ్రామికాభివృద్ధికి పర్యావరణం ఉచితంగా వాడుకోవచ్చు
C. కాలుష్యం కలిగించినవారే పర్యావరణ నష్టానికి జవాబుదారీ
D. కాలుష్య నివారణ బాధ్యత కార్మికులదే
Answer & explanation
Correct: C — కాలుష్యం కలిగించినవారే పర్యావరణ నష్టానికి జవాబుదారీ
కొత్త చట్టాల ప్రకారం కాలుష్యకారుడే పర్యావరణానికి జరిగిన నష్టానికి బాధ్యుడు. పర్యావరణాన్ని తరతరాలు పంచుకుంటారు కాబట్టి దాన్ని పారిశ్రామికాభివృద్ధి కోసం నాశనం చేయలేరు; పాత 'ఉచిత వనరు' భావనను ఈ సూత్రం తిరస్కరించింది.
1984లో భారత్లో పర్యావరణాన్ని ఎలా చూసేవారని పాఠం చెబుతుంది?
A. పూర్తిగా రక్షించాల్సిన ప్రజా వనరుగా
B. కఠినంగా నియంత్రించిన వనరుగా
C. జరిమానా విధించే వనరుగా
D. ఎవరైనా కలుషితం చేయగల 'ఉచిత' వనరుగా
Answer & explanation
Correct: D — ఎవరైనా కలుషితం చేయగల 'ఉచిత' వనరుగా
1984లో పర్యావరణ చట్టాలు తక్కువ, అమలు దాదాపు లేదు; పర్యావరణాన్ని ఉచిత వస్తువుగా చూసి పరిశ్రమలు గాలి, నీటిని ఆంక్షలు లేకుండా కలుషితం చేశాయి. భోపాల్ తర్వాతే దాన్ని రక్షించాల్సిన ప్రజా వనరుగా చూడటం మొదలైంది.
ఢిల్లీలో పరిశ్రమలను నగరం బయటకు తరలించాలన్న కోర్టు ఆదేశం వల్ల కార్మికులకు కలిగిన ప్రధాన సమస్య ఏమిటి?
A. ఉద్యోగాలు కోల్పోవడం, దూర ప్రాంతాలకు వెళ్లాల్సి రావడం
B. జీతాలు ఆటోమేటిక్గా రెట్టింపవడం
C. పని గంటలు తగ్గడం
D. కొత్త భద్రతా పరికరాలు లభించడం
Answer & explanation
Correct: A — ఉద్యోగాలు కోల్పోవడం, దూర ప్రాంతాలకు వెళ్లాల్సి రావడం
ఆదేశంతో చాలామంది కార్మికులు ఉద్యోగాలు కోల్పోయారు, మరికొందరు పరిశ్రమలు తరలిన దూర ప్రాంతాలకు వెళ్లాల్సి వచ్చింది; భద్రతా అంశం పరిష్కారం కాలేదు. జీతం పెరుగుదల లేదా కొత్త పరికరాలు పాఠంలో లేవు.
CNGకి మారిన తర్వాత కూడా ఢిల్లీ గాలిలో విష పదార్థాలు అధికంగా ఉన్నాయని CSE నివేదిక చెప్పడానికి కారణమేమిటి?
A. CNG వాహనాల సంఖ్య తగ్గడం
B. డీజిల్తో నడిచే కార్ల ఉద్గారాలు, కార్ల సంఖ్య పెరుగుదల
C. పరిశ్రమలన్నీ నగరంలోనే కొనసాగడం
D. యమునా నది ఎండిపోవడం
Answer & explanation
Correct: B — డీజిల్తో నడిచే కార్ల ఉద్గారాలు, కార్ల సంఖ్య పెరుగుదల
CNG ఆదేశం ప్రజా రవాణా వాహనాలకే వర్తించింది; ఆ తర్వాత పెట్రోల్కు బదులు డీజిల్ కార్లు ఎక్కువై, కార్ల సంఖ్య బాగా పెరగడంతో గాలిలో విష స్థాయులు మళ్లీ పెరిగాయని CSE నివేదిక చెప్పింది.
పురుగుమందులు, ఆస్బెస్టాస్, జింక్-లెడ్ శుద్ధి పరిశ్రమలు దక్షిణాసియాకు తరలిరావడానికి పాఠం చెప్పే కారణం ఏమిటి?
A. ఈ దేశాల్లో అత్యంత కఠిన చట్టాలు ఉండటం
B. అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లో కార్మికులు లేకపోవడం
C. ఈ దేశాల్లోని బలహీన చట్టాలను అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు ఉపయోగించుకోవడం
D. ఈ దేశాల్లో పర్యావరణ ఆందోళనలు లేకపోవడం
Answer & explanation
Correct: C — ఈ దేశాల్లోని బలహీన చట్టాలను అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు ఉపయోగించుకోవడం
అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు విషపూరిత పరిశ్రమలను బలహీన చట్టాలున్న దేశాలకు తరలించి తమ దేశాలను సురక్షితంగా ఉంచుకుంటాయి. అందుకే భారత్, బంగ్లాదేశ్, పాకిస్థాన్ ఇలాంటి పరిశ్రమలకు నెలవవుతున్నాయి; కఠిన చట్టాలుంటే ఈ తరలింపు జరగదు.
D. ముంబై మురికివాడ నివాసుల తొలగింపు కేసు – జీవనోపాధి హక్కు
Answer & explanation
Correct: D — ముంబై మురికివాడ నివాసుల తొలగింపు కేసు – జీవనోపాధి హక్కు
ముంబైలో తొలగింపునకు గురైన మురికివాడ నివాసుల కేసు జీవనోపాధి హక్కును ఆర్టికల్ 21లో చేర్చింది. హకీం షేక్ కేసు ఆరోగ్య హక్కును, సుభాష్ కుమార్ కేసు కాలుష్యరహిత నీరు, గాలి హక్కును ఇచ్చాయి; మిగతా జతలు కలగలిపినవి.