Back to note

మార్కెట్లో దోపిడీ – చట్టాల అవసరం, కనీస వేతన చట్టం (Markets, Exploitation and Minimum Wages)

Free practice MCQs with answers and explanations for మార్కెట్లో దోపిడీ – చట్టాల అవసరం, కనీస వేతన చట్టం (Markets, Exploitation and Minimum Wages) in చట్టం & సామాజిక న్యాయం (Law and Social Justice). Tap an option to check instantly.

Q1Easy

కార్మికులకు యజమాని చెల్లించాల్సిన వేతనం ఏ స్థాయి కంటే తక్కువ ఉండకూడదని కనీస వేతన చట్టం చెబుతుంది?

  1. A. నిర్ణీత కనీస వేతనం
  2. B. మార్కెట్‌లో సగటు వేతనం
  3. C. యజమాని ఇష్టపడే వేతనం
  4. D. గరిష్ఠ వేతనం
Answer & explanation

Correct: A — నిర్ణీత కనీస వేతనం

కనీస వేతన చట్టం కార్మికులు దోపిడీకి గురికాకుండా ఒక నిర్ణీత కనీస మొత్తాన్ని నిర్దేశిస్తుంది; యజమాని దానికంటే తక్కువ ఇవ్వడానికి వీల్లేదు. సగటు వేతనం, యజమాని ఇష్టం లేదా గరిష్ఠ వేతనం ఆధారంగా చట్టం ఉండదు; కనీస మొత్తమే రక్షణ.

Revise related study notes
Q2Easy

పవర్‌లూమ్ అనే చిన్న యూనిట్‌లో సాధారణంగా ఎన్ని మగ్గాలు ఉంటాయని పాఠం చెబుతుంది?

  1. A. 1–2 మగ్గాలు
  2. B. 4–6 మగ్గాలు
  3. C. 50–60 మగ్గాలు
  4. D. 100కు పైగా మగ్గాలు
Answer & explanation

Correct: B — 4–6 మగ్గాలు

పవర్‌లూమ్‌లు 4–6 మగ్గాలుండే చిన్న యూనిట్లు; యజమాని కిరాయి కార్మికులు, కుటుంబ సభ్యులతో నడుపుతాడు. అహ్మదాబాద్‌లోని పెద్ద మిల్లులు ఈ పోటీ వల్లే 1980–90లలో మూతపడ్డాయి; అంత చిన్న యూనిట్‌లో 50 లేదా 100 మగ్గాలు ఉండవు.

Revise related study notes
Q3Easy

పాఠం ప్రకారం వినియోగదారు (Consumer) అంటే ఎవరు?

  1. A. వస్తువులను తిరిగి అమ్మడానికి కొనేవాడు
  2. B. అమ్మకానికి వస్తువులు తయారుచేసేవాడు
  3. C. వస్తువులను తన సొంత వాడకానికి కొనేవాడు, తిరిగి అమ్మడానికి కాదు
  4. D. యంత్రాల కోసం ధనం పెట్టుబడి పెట్టేవాడు
Answer & explanation

Correct: C — వస్తువులను తన సొంత వాడకానికి కొనేవాడు, తిరిగి అమ్మడానికి కాదు

పదకోశం ప్రకారం వినియోగదారు తన వాడకానికి కొనేవాడు. అమ్మడానికి కొనేవాడు వ్యాపారి, తయారుచేసేవాడు ఉత్పత్తిదారు (Producer), యంత్రాలపై ధనం పెట్టేవాడు పెట్టుబడిదారు; ఈ మూడూ వేర్వేరు భావనలు.

Revise related study notes
Q4Moderate

కనీస వేతనాల గురించి ప్రకటనలు: 1. కనీస వేతనాలను కొన్నేళ్లకోసారి పెంచుతూ సవరిస్తారు. 2. కార్మికుడు అంగీకరిస్తే కనీస వేతనం కంటే తక్కువ ఇవ్వడం చట్టబద్ధమే.

  1. A. 1 మాత్రమే సరైనది
  2. B. 2 మాత్రమే సరైనది
  3. C. 1, 2 రెండూ సరైనవి
  4. D. 1, 2 రెండూ తప్పు
Answer & explanation

Correct: A — 1 మాత్రమే సరైనది

పాఠం ప్రకారం కనీస వేతనాలు కొన్నేళ్లకోసారి పెంచి సవరిస్తారు, కాబట్టి మొదటి ప్రకటన సరైనది. కార్మికుడు పేదరికం వల్ల తక్కువకు అంగీకరించినా చట్టం ప్రకారం కనీస వేతనం కంటే తక్కువ చెల్లించడం అక్రమం; అందుకే రెండో ప్రకటన తప్పు.

Revise related study notes
Q5Moderate

2025 నవంబర్ 21న అమల్లోకి వచ్చిన కార్మిక స్మృతుల (Labour Codes) సంఖ్య ఎంత? (బయటి సమాచారం)

  1. A. 2
  2. B. 4
  3. C. 3
  4. D. 29
Answer & explanation

Correct: B — 4

కేంద్రం 29 పాత కార్మిక చట్టాలను విలీనం చేసి నాలుగు స్మృతులుగా (వేతనాలు, పారిశ్రామిక సంబంధాలు, సామాజిక భద్రత, వృత్తిపరమైన భద్రత) మార్చింది. 29 అనేది విలీనమైన చట్టాల సంఖ్య, స్మృతుల సంఖ్య కాదు; వేతనాల స్మృతి కనీస వేతన చట్టాన్ని భర్తీ చేసింది.

Revise related study notes
Q6Hard

అసెర్షన్ (A): కనీస వేతన చట్టం అవసరం. రీజన్ (R): చాలామంది కార్మికులకు పని చాలా అవసరం కాబట్టి బేరసారాల శక్తి ఉండదు, తక్కువ వేతనంతో పనిచేస్తారు.

  1. A. A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ
  2. B. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R, A కు సరైన వివరణ కాదు
  3. C. A సరైనది, R తప్పు
  4. D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation

Correct: A — A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ

యజమానులు లాభం కోసం తక్కువ వేతనం ఇవ్వవచ్చు, పనికోసం తప్పనిసరి అయిన కార్మికులు బేరం చేయలేరు; ఈ బలహీనతే చట్టం అవసరాన్ని కలిగిస్తుంది. కాబట్టి A సరైనది, R సరైనది, R వివరణగా నిలుస్తుంది.

Revise related study notes
0/0correct · 0/6 done
Question 1 of 60 answered
Q1Easy

కార్మికులకు యజమాని చెల్లించాల్సిన వేతనం ఏ స్థాయి కంటే తక్కువ ఉండకూడదని కనీస వేతన చట్టం చెబుతుంది?

Or practice the full chapter · revise this note