చట్టం & సామాజిక న్యాయం (Law and Social Justice) · Practice MCQs

Correct: A — నిర్ణీత కనీస వేతనం

కనీస వేతన చట్టం కార్మికులు దోపిడీకి గురికాకుండా ఒక నిర్ణీత కనీస మొత్తాన్ని నిర్దేశిస్తుంది; యజమాని దానికంటే తక్కువ ఇవ్వడానికి వీల్లేదు. సగటు వేతనం, యజమాని ఇష్టం లేదా గరిష్ఠ వేతనం ఆధారంగా చట్టం ఉండదు; కనీస మొత్తమే రక్షణ.

Correct: B — 4–6 మగ్గాలు

పవర్‌లూమ్‌లు 4–6 మగ్గాలుండే చిన్న యూనిట్లు; యజమాని కిరాయి కార్మికులు, కుటుంబ సభ్యులతో నడుపుతాడు. అహ్మదాబాద్‌లోని పెద్ద మిల్లులు ఈ పోటీ వల్లే 1980–90లలో మూతపడ్డాయి; అంత చిన్న యూనిట్‌లో 50 లేదా 100 మగ్గాలు ఉండవు.

Correct: C — వస్తువులను తన సొంత వాడకానికి కొనేవాడు, తిరిగి అమ్మడానికి కాదు

పదకోశం ప్రకారం వినియోగదారు తన వాడకానికి కొనేవాడు. అమ్మడానికి కొనేవాడు వ్యాపారి, తయారుచేసేవాడు ఉత్పత్తిదారు (Producer), యంత్రాలపై ధనం పెట్టేవాడు పెట్టుబడిదారు; ఈ మూడూ వేర్వేరు భావనలు.

Correct: D — పని ప్రదేశాల్లో భద్రతకు

పట్టికలో అలారం, అత్యవసర మార్గాలు, యంత్రాల పనితీరు వంటివి పని ప్రదేశ భద్రత చట్టానికి ఉదాహరణలుగా ఇచ్చారు. ధరల నియంత్రణ, కాలుష్యం, సంఘాలు వేరే చట్టాల అంశాలు; అవి కార్మికుల భౌతిక భద్రతను నేరుగా కాపాడవు.

Correct: A — వాటిని కొనలేని పేదల ప్రయోజనాలను

నిత్యావసరాల ధరలు ఎక్కువైతే ముందుగా నష్టపోయేది వాటిని కొనలేని పేదలు. అందుకే ధరల నియంత్రణ చట్టం వారిని కాపాడుతుంది; వ్యాపారులు, ఎగుమతిదారులు, యజమానులు అధిక ధరల వల్ల లాభపడతారు కానీ ఆ చట్టం వారి కోసం కాదు.

Correct: B — దోపిడీకి వ్యతిరేకంగా హక్కు

పాఠం ప్రకారం కనీస వేతన వంటి చట్టాలకు ఆధారమైన ప్రాథమిక హక్కు దోపిడీకి వ్యతిరేకంగా హక్కు; తక్కువ వేతనం, వెట్టి చాకిరీలను ఇది నిషేధిస్తుంది. సమానత్వ, మత, సాంస్కృతిక హక్కులు వేరే అంశాలను నియంత్రిస్తాయి.

Correct: C — 2017

బాల కార్మిక నిర్మూలన కోసం ఫిర్యాదులు, పిల్లల ట్రాకింగ్, NCLP పర్యవేక్షణకు ఉద్దేశించిన పెన్సిల్ పోర్టల్ 2017లో పనిచేయడం మొదలైంది. 1986 అసలు బాల కార్మిక చట్టం సంవత్సరం, 2011 జనాభా లెక్కల సంవత్సరం; అవి పోర్టల్ తేదీ కావు.

Correct: D — అన్ని వృత్తుల్లో

2016 సవరణ 14 ఏళ్ల లోపు పిల్లలను అన్ని వృత్తుల్లో నిషేధించింది; కేవలం 14–18 ఏళ్ల కౌమారులకు మాత్రమే ప్రమాదకర వృత్తులకు పరిమితమైన నిషేధం ఉంది. అందువల్ల ఫ్యాక్టరీలు లేదా గనులకే పరిమితం చేయడం సరికాదు.

Correct: A — 1984 డిసెంబర్ 2

యూనియన్ కార్బైడ్ ప్లాంట్ నుంచి 1984 డిసెంబర్ 2 అర్ధరాత్రి MIC వాయువు లీకైంది. 1985లో ప్రభుత్వం పరిహారం కేసు వేసింది, 1989లో ఒప్పందం జరిగింది; అందువల్ల ఆ సంవత్సరాలు దుర్ఘటన తేదీ కావు.

Correct: B — మిథైల్ ఐసోసైనేట్ (MIC)

యూనియన్ కార్బైడ్ పురుగుమందుల ఉత్పత్తిలో వాడిన మిథైల్ ఐసోసైనేట్ (MIC) అనే వాయువు లీకై వేలాది మందిని బలి తీసుకుంది. క్లోరిన్, అమ్మోనియా, కార్బన్ మోనాక్సైడ్ పాఠంలో ప్రస్తావించిన వాయువులు కావు.