సామ్రాజ్యాల ఆవిర్భావం (The Rise of Empires) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for సామ్రాజ్యాల ఆవిర్భావం (The Rise of Empires) (7వ తరగతి సోషల్ – చరిత్ర (Class 7 Social – History)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
కౌటిల్యుని ప్రకారం రాజు గ్రామీణ ప్రాంతాలపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ ఎందుకు చూపాలి?
A. గ్రామాల్లోనే రాజధానులు ఉండేవి కాబట్టి
B. శక్తి గ్రామీణ ప్రాంతాల నుండి వస్తుంది – అదే సమస్త ఆర్థిక కార్యకలాపాల మూలం
C. గ్రామీణులు పన్నులు చెల్లించేవారు కాదు కాబట్టి
D. గ్రామాల్లో విదేశీ వ్యాపారులు ఉండేవారు కాబట్టి
Answer & explanation
Correct: B — శక్తి గ్రామీణ ప్రాంతాల నుండి వస్తుంది – అదే సమస్త ఆర్థిక కార్యకలాపాల మూలం
కౌటిల్యుని ప్రకారం రాజు ప్రజల సంక్షేమాన్ని ప్రోత్సహించి శక్తి పెంచుకోవాలి; ఎందుకంటే శక్తి గ్రామీణ ప్రాంతాల నుండే వస్తుంది, అదే సమస్త ఆర్థిక కార్యకలాపాలకు మూలం. కట్టలు, రోడ్ల వంతెనలు కట్టేవారికి, గ్రామాలను అందంగా తీర్చిదిద్దేవారికి ప్రత్యేక ప్రోత్సాహం ఇవ్వాలన్నాడు. మిగిలిన కారణాలు పాఠంలో లేవు.
అశోకుడు హింసను విడిచి బుద్ధుని శాంతి మార్గం స్వీకరించడానికి కారణమైన యుద్ధం ఏ ప్రాంతంలో జరిగింది?
A. కళింగ (నేటి ఒడిశా)
B. మగధ (నేటి బీహార్)
C. అవంతి (నేటి మధ్యప్రదేశ్)
D. గాంధార (వాయువ్యం)
Answer & explanation
Correct: A — కళింగ (నేటి ఒడిశా)
అశోకుని శాసనాల్లో ఒకదాని ప్రకారం అతను కళింగ (నేటి ఒడిశా) పై దండెత్తి ఘోర యుద్ధం చేశాడు; భారీ ప్రాణనష్టం, విధ్వంసం చూసి హింసను విడిచి బుద్ధుని శాంతి, అహింసా మార్గం అనుసరించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. మగధ మౌర్యుల సొంత కేంద్రం; అవంతి, గాంధార కళింగ యుద్ధ ప్రాంతాలు కావు.
అశోకుడు తన శాసనాల్లో పిలుచుకున్న 'దేవానాంప్రియ, ప్రియదర్శి' బిరుదుకు అర్థం ఏమిటి?
A. దేవతలకు ప్రియమైనవాడు; ఇతరులను దయతో చూసేవాడు
B. రాజులకు రాజు; యుద్ధ విజేత
C. అందరికీ అధిపతి; సంపన్నుడు
D. ధర్మ రక్షకుడు; సర్వాధిపతి
Answer & explanation
Correct: A — దేవతలకు ప్రియమైనవాడు; ఇతరులను దయతో చూసేవాడు
దేవానాంప్రియ అంటే దేవతలకు ప్రియమైనవాడు; ప్రియదర్శి అంటే ఇతరులను దయతో చూసేవాడు. శాసనాల భాష అశోకుడు తనను దయగల, కరుణాశీల పాలకుడిగా చూపుకోవాలనుకున్నాడని స్పష్టం చేస్తుంది. రాజులకు రాజు (రాజాధిరాజ), అందరికీ అధిపతి (సమ్రాట్), సర్వాధిపతి (అధిరాజ) చక్రవర్తికి వేరే పదాలు.
చరిత్రకారులు అశోకుణ్ని 'గొప్ప సమాచార ప్రసారకుడు (Great Communicator)' అని ఎందుకు పిలిచారు?
A. అనేక భాషలు అనర్గళంగా మాట్లాడినందుకు
B. మొదటి వార్తాపత్రికను ప్రారంభించినందుకు
C. తపాలా వ్యవస్థను స్థాపించినందుకు
D. సామ్రాజ్యమంతా రాళ్లు, స్తంభాలపై శాసనాలు చెక్కించి ప్రజలకు సందేశాలు చేరవేసినందుకు
Answer & explanation
Correct: D — సామ్రాజ్యమంతా రాళ్లు, స్తంభాలపై శాసనాలు చెక్కించి ప్రజలకు సందేశాలు చేరవేసినందుకు
అశోకుడు తన సామ్రాజ్యంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో రాళ్లు, స్తంభాలపై శాసనాలు చెక్కించి ప్రజలకు నేరుగా సందేశాలు అందించి ధర్మాన్ని అనుసరించమని ప్రోత్సహించాడు – అందుకే Great Communicator. బహుభాషా ప్రావీణ్యం, వార్తాపత్రిక, తపాలా వ్యవస్థ ఈ బిరుదుకు కారణాలు కావు.
అశోకుని శాసనాల ప్రకారం అతని సంక్షేమ చర్యల్లో లేనిది ఏది?
A. రహదారుల వెంట విశ్రాంతి గృహాలు, బావులు
B. వేట నిషేధం, జంతువులకు వైద్యం
C. రైతులందరికీ భూమి పన్ను పూర్తిగా రద్దు
D. పండ్ల చెట్లు, నీడనిచ్చే చెట్లు నాటించడం
Answer & explanation
Correct: C — రైతులందరికీ భూమి పన్ను పూర్తిగా రద్దు
శాసనాల ప్రకారం అశోకుడు రహదారుల వెంట నిర్దిష్ట దూరాల్లో విశ్రాంతి గృహాలు, బావులు ఏర్పాటు చేయించి పండ్ల, నీడ చెట్లు నాటించాడు; వేటను నిషేధించి జంతువులకు వైద్యం చేయించాడు; సామ్రాజ్యం ఆవల కూడా వైద్యసేవలు అందించానని చెప్పాడు. భూమి పన్ను పూర్తి రద్దు గురించి పాఠంలో ఏమీ లేదు.
అధికారులు తన ఆదేశాలు పాటిస్తున్నారో లేదో చూడటానికి అశోకుడు ఎంత కాలానికి ఒకసారి ఒక అధికారిని పర్యటనకు పంపుతానని చెప్పాడు?
A. ప్రతి సంవత్సరం
B. ప్రతి ఐదు సంవత్సరాలకు
C. ప్రతి పది సంవత్సరాలకు
D. ప్రతి మూడు నెలలకు
Answer & explanation
Correct: B — ప్రతి ఐదు సంవత్సరాలకు
తన శాసనంలో అశోకుడు నగర న్యాయాధికారులు నిష్పక్షపాతంగా ఉండాలని, సరైన కారణం లేకుండా ఎవరినీ జైలులో పెట్టకూడదని, హింసించకూడదని ఆదేశించాడు; ఇది అమలవుతుందో చూడటానికి ప్రతి ఐదు సంవత్సరాలకు కఠినంగా వ్యవహరించని ఒక అధికారిని పర్యటనకు పంపుతానన్నాడు. మిగిలిన కాలవ్యవధులు శాసనంలో లేవు.
మెగస్తనీస్ కథనం ప్రకారం మౌర్యుల కాలంలో కరువులు అరుదుగా ఉండటానికి కారణం ఏమిటి?
A. ధాన్యాన్ని విదేశాల నుండి దిగుమతి చేసుకునేవారు
B. వేసవి, శీతాకాలం రెండింటిలో వర్షాలు పడి సంవత్సరానికి రెండు పంటలు పండేవి
C. ప్రజలు వ్యవసాయం పూర్తిగా మానేశారు
D. వర్షాలు అసలు పడేవి కావు
Answer & explanation
Correct: B — వేసవి, శీతాకాలం రెండింటిలో వర్షాలు పడి సంవత్సరానికి రెండు పంటలు పండేవి
మెగస్తనీస్ ప్రకారం వర్షాలు వేసవిలోనూ, శీతాకాలంలోనూ పడటంతో సంవత్సరానికి రెండు పంటలు పండించేవారు; దీనివల్ల కరువులు అరుదు, ప్రజలకు తగినంత ఆహారం, గోదాములు ధాన్యంతో నిండి ఉండేవి. ఆయన ప్రకారం జనాభాలో ఎక్కువమంది వ్యవసాయమే చేసేవారు – కాబట్టి దిగుమతి, వ్యవసాయం మానేయడం, వర్షాలు లేకపోవడం అనే జవాబులు తప్పు.
మెగస్తనీస్ కథనం ప్రకారం మౌర్య నగరాల గురించి సరికానిది ఏది?
A. ఇళ్లు ఎక్కువగా రాతితో ఏడు అంతస్తుల వరకు కట్టేవారు
B. వీధుల్లో సూచిక ఫలకాలు ఉండేవి
C. అగ్నిప్రమాదాల కోసం వీధుల్లో నీటి పాత్రలు ఉంచేవారు
D. సందేశాలు చేరవేసే వార్తాహరులు ఉండేవారు
Answer & explanation
Correct: A — ఇళ్లు ఎక్కువగా రాతితో ఏడు అంతస్తుల వరకు కట్టేవారు
మౌర్య నగరాలు ప్రణాళికాబద్ధంగా ఉండి వీధుల్లో సూచిక ఫలకాలు, సందేశాలకు వార్తాహరులు, అగ్నిప్రమాదాల కోసం నిర్దిష్ట దూరాల్లో నీటి పాత్రలు ఉండేవి. ఇళ్లు ఎక్కువగా చెక్కతో నిర్మించి రెండు అంతస్తుల వరకు ఉండేవి – రాతితో ఏడు అంతస్తులు అనేది తప్పు.
సాంచి గొప్ప స్తూపం గురించి పాఠం చెప్పిన సరైన విషయం ఏది?
A. మొదటి నుండీ పూర్తిగా పాలరాతితో కట్టారు
B. దీన్ని అలెగ్జాండర్ నిర్మించాడు
C. ఇది ఒడిశాలోని భువనేశ్వర్ వద్ద ఉంది
D. మొదట ఇటుకలతో నిర్మించి తర్వాత రాతితో విస్తరించారు
Answer & explanation
Correct: D — మొదట ఇటుకలతో నిర్మించి తర్వాత రాతితో విస్తరించారు
భారతదేశపు అత్యంత పురాతన రాతి నిర్మాణాల్లో ఒకటైన సాంచి గొప్ప స్తూపం మొదట ఇటుకలతో నిర్మించి తర్వాత రాతితో విస్తరించారు; అశోకుడు అనేక స్తూపాలు, చైత్యాలు, విహారాలు నిర్మించాడని చెబుతారు. అలెగ్జాండర్కు దీనితో సంబంధం లేదు; భువనేశ్వర్ సమీపంలో ఉన్నది ధౌలి ఏనుగు శిల్పం.
స్తూపం మధ్యలో ఉండే పెద్ద, గుండ్రని, అర్ధగోళాకార నిర్మాణాన్ని ఏమంటారు?
A. చైత్యం
B. విహారం
C. అండ (Anda)
D. తోరణం
Answer & explanation
Correct: C — అండ (Anda)
స్తూపం మధ్యలోని అర్ధగోళాకార నిర్మాణాన్ని అండ అంటారు; ఇది విశ్వానికి ప్రతీక, చాలాసార్లు పవిత్ర అవశేషాలు ఉంచడానికి నిర్మిస్తారు; ప్రజలు దాని చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేస్తారు. చైత్యం పూజా మందిరం, విహారం భిక్షువుల నివాసం, తోరణం ద్వారం – ఇవి అండ కావు.