సామ్రాజ్యాల ఆవిర్భావం (The Rise of Empires) · Practice MCQs

Correct: B — సామంత రాజులను ప్రతి ఏటా ప్రజలే ఎన్నుకోవడం

సామ్రాజ్య లక్షణాల్లో సైన్యం, అధికారులతో పరిపాలన, చట్టాలు-కరెన్సీ-తూనికలు, వనరుల నియంత్రణ, కళ-సాహిత్య-విద్యా ప్రోత్సాహం, రహదారులు-నౌకాయానం వంటి మౌలిక సదుపాయాలు ఉన్నాయి; కేంద్రంలో చక్రవర్తి అధికారం. సామంత రాజులను ప్రజలు ఏటా ఎన్నుకోవడం పాఠంలో లేదు – సామంతులు చక్రవర్తికి కప్పం చెల్లించేవారు.

Correct: A — బలమైన సైనిక శక్తి, మిగులు వనరులు ఉన్న రాజ్యం

పాఠం ప్రకారం చిన్న రాజ్యాలు పరస్పరం యుద్ధాలు చేసుకుంటున్నప్పుడు బలమైన సైనిక శక్తి, మిగులు వనరుల ప్రాప్యత ఉన్న రాజ్యం చివరకు సర్వాధిపతిగా అవతరించేది. మగధ కూడా గంగా మైదాన వనరులు, ఇనుము, సైన్యంతో ఇలాగే ఎదిగింది. మిగిలినవి పాఠం చెప్పిన కారణాలు కావు.

Correct: D — సభ్యులు సహకారులుగా మారడం; అంతర్గత నియమాలను తామే రూపొందించుకునే స్వయం ప్రతిపత్తి

మొదటిది – వనరులు, మార్కెట్ సమాచారం, సరఫరా-డిమాండ్, కార్మిక బలం పంచుకుని పోటీదారులు సహకారులుగా మారారు. రెండవది – తమ అంతర్గత నియమాలను తామే రూపొందించుకునే స్వయం ప్రతిపత్తి; రాజు జోక్యం చేసుకోకూడదు. రాజు పూర్తి నియంత్రణ దీనికి వ్యతిరేకం; మిగిలిన అంశాలు పాఠంలో లేవు.

Correct: C — శ్రేణులు, కమిటీలు-మండళ్లతో కూడిన ప్రాచీన గ్రామ వ్యవస్థ

శ్రేణులు భారతీయ సమాజపు స్వయంసంఘటన సామర్థ్యానికి అద్భుత ఉదాహరణ; వివిధ కమిటీలు, మండళ్లతో కూడిన ప్రాచీన గ్రామ వ్యవస్థ మరో ఉదాహరణ. స్థానిక సంస్థలు బాగా పనిచేస్తే ప్రజ్ఞావంతుడైన పాలకుడు జోక్యం చేసుకోడు. సైన్యం, సత్రాప్‌లు, రాజసభ, కోటలు రాజ్య యంత్రాంగపు భాగాలు – స్వయంసంఘటనకు ఉదాహరణలు కావు.

Correct: C — సముద్ర ఓడరేవుల ద్వారా రోమ్‌తో వ్యాపారం

మగధ వనరులు సమృద్ధిగా ఉన్న గంగా మైదానాల్లో ఉంది – సారవంతమైన నేలలు, కలప అడవులు, ఏనుగులు; సమీప కొండల ఇనుప ఖనిజంతో ఇనుప నాగళ్లు, ఆయుధాలు; గంగా, సోన్ నదులు రవాణాకు ఉపయోగపడ్డాయి. ఓడరేవుల ద్వారా రోమ్‌తో వ్యాపారం అనే కారణాన్ని పాఠం మగధకు చెప్పలేదు.

Correct: B — చివరి రాజు ధన నందుడు ప్రజలను అణచివేసి దోచుకోవడంతో తీవ్ర వ్యతిరేకత

వివిధ కథనాల ప్రకారం నంద వంశ చివరి చక్రవర్తి ధన నందుడు అపార ధనవంతుడైనా ప్రజలను అణచివేసి దోచుకోవడంతో తీవ్ర వ్యతిరేకతకు గురయ్యాడు; దీనితో నంద సామ్రాజ్యం మౌర్య సామ్రాజ్యంలో విలీనమైంది. అలెగ్జాండర్ సైనికులు గంగా వైపు వెళ్లడానికే నిరాకరించారు; వరదలు, సైన్య రద్దు పాఠంలో లేవు.

Correct: A — అలసిపోయి ఇంటిని తలచుకున్న సైనికులు గంగా వైపు ముందుకు వెళ్లడానికి నిరాకరించారు

అలెగ్జాండర్ పోరస్‌ను ఓడించినా స్థానిక తెగల తీవ్ర ప్రతిఘటన ఎదుర్కొని స్వయంగా గాయపడ్డాడు; అలసిపోయి ఇంటిని తలచుకున్న సైనికులు పోరాడే సంకల్పం కోల్పోయి గంగా నది వైపు వెళ్లడానికి నిరాకరించారు. పోరస్ ఓడిపోయాడు; చంద్రగుప్తుడు తర్వాత గ్రీకు సత్రాప్‌లను ఓడించాడు, అలెగ్జాండర్‌ను కాదు.

Correct: D — నగ్న తత్వవేత్తలు

జిమ్నోసోఫిస్టులు అంటే నగ్న తత్వవేత్తలు – వారు చాలా తక్కువ వస్త్రాలు ధరించడం వల్ల కావచ్చు. అలెగ్జాండర్ వేసిన పొడుపు ప్రశ్నలకు వారు శాంతంగా, తెలివిగా జవాబులిచ్చి అతని మెప్పు పొందారు; చరిత్రకారులు దీన్ని గ్రీకు, భారతీయ తత్వాల మేళవింపుగా చూస్తారు. యుద్ధ వీరులు, శాస్త్రవేత్తలు, వైద్యులు సరైన అర్థం కాదు.

Correct: D — చాణక్యుడు, విష్ణుగుప్తుడు అనే పేర్లు; తక్షశిల విశ్వవిద్యాలయ ఉపాధ్యాయుడు

బౌద్ధ గ్రంథాల ప్రకారం కౌటిల్యుణ్ని కొన్నిసార్లు చాణక్యుడు లేదా విష్ణుగుప్తుడు అని పిలిచేవారు; అతను ప్రపంచ ప్రసిద్ధ తక్షశిల విశ్వవిద్యాలయం (నేటి టాక్సిలా) లో ఉపాధ్యాయుడు. పాణిని వ్యాకరణవేత్త, మెగస్తనీస్ గ్రీకు దౌత్యవేత్త, అజాతశత్రు మగధ రాజు – వీరు వేర్వేరు వ్యక్తులు.

Correct: C — కాందహార్

మౌర్య సామ్రాజ్య పటంలో ప్రధాన రాజధాని పాటలీపుత్ర; తక్షశిల, ఉజ్జయిని, తోసలి, సువర్ణగిరిలను ప్రాంతీయ రాజధానులుగా నక్షత్ర గుర్తులతో చూపారు. కాందహార్‌ను సామ్రాజ్యంలోని ఇతర నగరంగా మాత్రమే చూపారు – ప్రాంతీయ రాజధానిగా కాదు.