మౌర్యుల తర్వాత – పునర్వ్యవస్థీకరణ యుగం (Age of Reorganisation)
Free practice MCQs with answers and explanations for మౌర్యుల తర్వాత – పునర్వ్యవస్థీకరణ యుగం (Age of Reorganisation) in పునర్వ్యవస్థీకరణ యుగం (The Age of Reorganisation). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
చివరి మౌర్య చక్రవర్తిని సుమారు 185 BCE లో హత్య చేసిన అతని సైన్యాధిపతి ఎవరు?
A. పుష్యమిత్ర శుంగుడు
B. ఖారవేలుడు
C. కనిష్కుడు
D. గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి
Answer & explanation
Correct: A — పుష్యమిత్ర శుంగుడు
చివరి మౌర్య చక్రవర్తిని సుమారు 185 BCE లో అతని సైన్యాధిపతి పుష్యమిత్ర శుంగుడు హత్య చేశాడని సాధారణంగా అంగీకరిస్తారు; అతనే శుంగ వంశ స్థాపకుడు. ఖారవేలుడు కళింగ చేది రాజు, కనిష్కుడు కుషాణ రాజు, గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి శాతవాహన రాజు – వీరు మౌర్యుల ముగింపుకు కారకులు కారు.
పొరుగు రాజ్యాల మైత్రిని సుస్థిరం చేయడానికి రెండు రాజకుటుంబాల మధ్య వివాహం ద్వారా ఏర్పడే బంధాన్ని ఏమంటారు?
A. సామంత బంధం
B. అశ్వమేధం
C. శ్రేణి
D. వివాహ బంధం (Matrimonial alliance)
Answer & explanation
Correct: D — వివాహ బంధం (Matrimonial alliance)
సాధారణంగా ఇద్దరు రాజకుటుంబ సభ్యుల మధ్య వివాహం ద్వారా ఏర్పడే బంధాన్ని వివాహ బంధం అంటారు; తరచుగా ఒక రాజు తన కుమార్తెను పొరుగు రాజకుటుంబంలోకి ఇచ్చేవాడు. ఇది ఆధిపత్యానికి శాంతియుత మార్గం. అశ్వమేధం వైదిక క్రతువు, శ్రేణి వ్యాపార సంఘం, సామంత బంధం కప్పం ఆధారిత సంబంధం.
పాఠం ప్రకారం కింది వాటిలో ఉపఖండం అవతలి నుండి వచ్చిన రాజవంశం ఏది?
A. శుంగులు
B. శాతవాహనులు
C. కుషాణులు
D. చేదిలు
Answer & explanation
Correct: C — కుషాణులు
చిత్రం 6.3 ప్రకారం ఉపఖండం అవతలి వంశాలు ఇండో-గ్రీకులు, శకులు, కుషాణులు; ఉపఖండంలోని వంశాలు శుంగులు, చేదిలు, శాతవాహనులు, చోళులు, చేరులు, పాండ్యులు. కుషాణులు మధ్య ఆసియాకు చెందినవారు కాబట్టి వారే సరైన జవాబు.
మౌర్యుల తర్వాతి కాలాన్ని కొందరు పండితులు 'పునర్వ్యవస్థీకరణ యుగం' అని ఎందుకు పిలుస్తారు?
A. ఈ కాలంలో ఒకే సామ్రాజ్యం ఉపఖండమంతా పాలించింది
B. అప్పటికే ఉన్న ప్రాంతాలు శక్తివంతం కావడానికి పోటీపడుతూ కొత్త రాజ్యాలుగా పునర్వ్యవస్థీకృతమయ్యాయి
C. ప్రజలు నగరాలు విడిచి పూర్తిగా గ్రామాలకు వెళ్లారు
D. విదేశీ వాణిజ్యం పూర్తిగా ఆగిపోయింది
Answer & explanation
Correct: B — అప్పటికే ఉన్న ప్రాంతాలు శక్తివంతం కావడానికి పోటీపడుతూ కొత్త రాజ్యాలుగా పునర్వ్యవస్థీకృతమయ్యాయి
మౌర్య సామ్రాజ్యం ముక్కలయ్యాక అప్పటికే ఉన్న ప్రాంతాలు – చాలావరకు పూర్వపు సామంత రాజ్యాలు – శక్తివంతం కావడానికి నిరంతరం పోటీపడుతూ కొత్త రాజ్యాలుగా పునర్వ్యవస్థీకృతమయ్యాయి; భారత పటం, ప్రజల జీవితాలు గణనీయంగా మారాయి. ఈ కాలంలో అనేక రాజ్యాలు ఉన్నాయి, వాణిజ్యం పెరిగింది కాబట్టి మిగిలినవి తప్పు.
మౌర్యుల పతనం తర్వాత వాయువ్య ప్రాంతం గురించి పాఠం చెప్పిన విషయం ఏది?
A. అది బలహీనపడి ఉపఖండం వెలుపలి నుండి దండయాత్రలకు అవకాశం ఇచ్చింది
B. అది శాతవాహనుల ఆధీనంలోకి వెళ్లింది
C. అది మౌర్యుల తర్వాత పూర్తిగా నిర్జనమైంది
D. అది చోళుల ప్రధాన కేంద్రమైంది
Answer & explanation
Correct: A — అది బలహీనపడి ఉపఖండం వెలుపలి నుండి దండయాత్రలకు అవకాశం ఇచ్చింది
కొత్త రాజ్యాలు చాలావరకు పూర్వపు మౌర్య సామంతులు; వాయువ్య ప్రాంతం బలహీనపడటంతో ఉపఖండం వెలుపలి నుండి దండయాత్రలకు అవకాశం ఏర్పడింది – ఇండో-గ్రీకులు, శకులు, కుషాణులు ఈ మార్గంలోనే వచ్చారు. శాతవాహనులు దక్కన్లో, చోళులు దక్షిణాన ఉన్నారు.
రాజవంశాలను వాటి మూలం ఆధారంగా విభజించినప్పుడు కింది వాటిలో భిన్నమైనది (Odd one out) ఏది?
A. శుంగులు
B. శకులు
C. చేదిలు
D. పాండ్యులు
Answer & explanation
Correct: B — శకులు
పాఠంలోని చిత్రం 6.3 ప్రకారం శుంగులు, చేదిలు, శాతవాహనులు, చోళులు, చేరులు, పాండ్యులు ఉపఖండంలోనే ఆవిర్భవించిన వంశాలు; ఇండో-గ్రీకులు, శకులు, కుషాణులు ఉపఖండం అవతలి నుండి వచ్చినవారు. కాబట్టి స్వదేశీ వంశాల జాబితాలో శకులు భిన్నమైనవారు.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:
1. మౌర్యుల తర్వాత ఏర్పడిన కొత్త రాజ్యాలు చాలావరకు పూర్వపు మౌర్య సామంత రాజ్యాలే.
2. పునర్వ్యవస్థీకరణ యుగంలో అంతర్గత, బాహ్య వాణిజ్యం క్షీణించింది.
3. ఈ కాలంలో సాంస్కృతిక మార్పిడి జరిగినా చివరికి భారతీయ ఇతివృత్తాలు, సంస్కృత సాహిత్యం ఆధిపత్యం చెలాయించాయి.
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 3 మాత్రమే
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 2, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1, 3 మాత్రమే
కొత్త రాజ్యాల్లో చాలావరకు ఇంతకుముందు మౌర్య ఆధిపత్యాన్ని అంగీకరించిన సామంత రాజ్యాలే (1 సరైనది). సంస్కృతులు పరస్పరం ప్రభావితమై కొత్త శైలులు సృష్టించినా చివరికి భారతీయ ఇతివృత్తాలు, సంస్కృత సాహిత్యం ఆధిపత్యం చెలాయించాయి (3 సరైనది). ఈ కాలంలో అంతర్గత, బాహ్య వాణిజ్యం గణనీయంగా అభివృద్ధి చెందింది – కాబట్టి 2 తప్పు.