శుంగుల ఆవిర్భావం –పుష్యమిత్ర శుంగుడు, భార్హుత్ స్తూపం (The Shungas)
Free practice MCQs with answers and explanations for శుంగుల ఆవిర్భావం –పుష్యమిత్ర శుంగుడు, భార్హుత్ స్తూపం (The Shungas) in పునర్వ్యవస్థీకరణ యుగం (The Age of Reorganisation). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
శుంగ వంశాన్ని స్థాపించి అశ్వమేధ యజ్ఞం నిర్వహించిన రాజు ఎవరు?
A. అశోకుడు
B. పుష్యమిత్ర శుంగుడు
C. ఖారవేలుడు
D. కరికాలుడు
Answer & explanation
Correct: B — పుష్యమిత్ర శుంగుడు
పుష్యమిత్ర శుంగుడు శుంగ వంశాన్ని స్థాపించి, తనను అత్యంత శక్తివంతమైన పాలకుడిగా స్థాపించుకోవడానికి అశ్వమేధ యజ్ఞం అనే వైదిక క్రతువు చేశాడు. అశోకుడు మౌర్య చక్రవర్తి; ఖారవేలుడు జైన మతాభిమాని అయిన చేది రాజు; కరికాలుడు చోళ రాజు.
సంస్కృతం తాత్విక, సాహిత్య రచనల భాషగా ఎదిగిన ఈ కాలంలో యోగ సూత్రాలను పతంజలి సంకలనం చేశాడని పాఠం చెబుతుంది. పాణిని అష్టాధ్యాయి (వ్యాకరణం), కౌటిల్యుడు అర్థశాస్త్రం, మెగస్తనీస్ ఇండికా రచించారు – వీరు యోగ సూత్రాల కర్తలు కారు.
శుంగ కళకు అద్భుత ఉదాహరణగా పాఠం చెప్పిన భార్హుత్ స్తూపం ప్రస్తుతం ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?
A. మధ్యప్రదేశ్
B. బీహార్
C. మహారాష్ట్ర
D. ఒడిశా
Answer & explanation
Correct: A — మధ్యప్రదేశ్
భార్హుత్ స్తూపం ప్రస్తుత మధ్యప్రదేశ్‌లో ఉంది; బహుశా అశోకుని కాలంలో నిర్మించినా శుంగులు అందమైన పిట్టగోడలు, బుద్ధుని జీవిత గాథల శిల్పాలు జోడించారు. బీహార్‌లో బరాబర్ గుహలు, మహారాష్ట్రలో కార్లా గుహలు, ఒడిశాలో ఉదయగిరి గుహలు ఉన్నాయి.
D. సైనికులతో కూడిన గుర్రం సవాలు లేకుండా దాటిన భూభాగం రాజు సామ్రాజ్యంలో భాగమవుతుంది; ఆపితే యుద్ధం
Answer & explanation
Correct: D — సైనికులతో కూడిన గుర్రం సవాలు లేకుండా దాటిన భూభాగం రాజు సామ్రాజ్యంలో భాగమవుతుంది; ఆపితే యుద్ధం
అశ్వమేధం అనేక మంది పాలకులు తమ సామర్థ్యం ప్రకటించుకోవడానికి చేసిన వైదిక క్రతువు; సైనికులతో కూడిన గుర్రాన్ని స్వేచ్ఛగా తిరగనిస్తారు, సవాలు లేకుండా అది దాటిన భూభాగం రాజు సామ్రాజ్యంలో భాగమవుతుంది, ఎవరైనా ఆపితే ఆధిపత్య యుద్ధం జరుగుతుంది. పుష్యమిత్రుడు, ఒక శాతవాహన రాణి దీనిని నిర్వహించారు.
C. అందమైన పిట్టగోడలు (Railings), బుద్ధుని జీవిత గాథల శిల్పాలు
D. ఎర్ర ఇసుకరాయి కుబేర విగ్రహం
Answer & explanation
Correct: C — అందమైన పిట్టగోడలు (Railings), బుద్ధుని జీవిత గాథల శిల్పాలు
భార్హుత్ స్తూపం బహుశా అశోకుని కాలంలో నిర్మించినా, శుంగులు అందమైన పిట్టగోడలు, బుద్ధుని జీవిత గాథలను వివరించే శిల్పాలు జోడించారు; వీటిని బౌద్ధ కళకు చెందిన తొలి ఉదాహరణల్లో కొన్నిగా పరిగణిస్తారు. హాథీగుంఫా ఖారవేలుని శాసనం; కుబేర విగ్రహం మధుర శైలి; బంగారు గోపురం పాఠంలో లేదు.
పుష్యమిత్ర శుంగుని గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:
1. అతని సామ్రాజ్యం మౌర్య సామ్రాజ్యం కంటే పెద్దది.
2. ప్రారంభంలో గ్రీకులపై దండయాత్రలు చేసి, తర్వాత వారితో స్నేహ సంబంధాలు కొనసాగించాడు.
3. అతని తర్వాత శుంగ సామ్రాజ్యం సుమారు ఒక శతాబ్దంలో అంతరించింది.
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 1, 2, 3
D. 2, 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 2, 3 మాత్రమే
పుష్యమిత్రుని సామ్రాజ్యం మౌర్య సామ్రాజ్యం కంటే చిన్నది (1 తప్పు) – అయినా ఆక్రమణదారుల నుండి కాపాడుకున్నాడు. ప్రారంభ సైనిక దండయాత్రల తర్వాత గ్రీకులతో స్నేహ సంబంధాలు కొనసాగించాడు (2 సరైనది). అతని తర్వాత సామ్రాజ్యం ఎక్కువ కాలం నిలవక ఒక శతాబ్దం తర్వాత అంతరించింది (3 సరైనది).
భార్హుత్ స్తూప చిత్రాల్లో పిట్టగోడలు, పిట్టగోడపై లక్ష్మీదేవి, గాయకులు-నర్తకుల సమూహం, ధర్మచక్రాన్ని మోస్తున్న ఏనుగులు ఉన్నాయి. నంది వాహనంపై శివుడు కుషాణ రాజు కనిష్కుని నాణెంపై కనిపిస్తాడు – భార్హుత్ శిల్పాల్లో కాదు.