పునర్వ్యవస్థీకరణ యుగం (The Age of Reorganisation) · Practice MCQs

Correct: A — పుష్యమిత్ర శుంగుడు

చివరి మౌర్య చక్రవర్తిని సుమారు 185 BCE లో అతని సైన్యాధిపతి పుష్యమిత్ర శుంగుడు హత్య చేశాడని సాధారణంగా అంగీకరిస్తారు; అతనే శుంగ వంశ స్థాపకుడు. ఖారవేలుడు కళింగ చేది రాజు, కనిష్కుడు కుషాణ రాజు, గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి శాతవాహన రాజు – వీరు మౌర్యుల ముగింపుకు కారకులు కారు.

Correct: D — వివాహ బంధం (Matrimonial alliance)

సాధారణంగా ఇద్దరు రాజకుటుంబ సభ్యుల మధ్య వివాహం ద్వారా ఏర్పడే బంధాన్ని వివాహ బంధం అంటారు; తరచుగా ఒక రాజు తన కుమార్తెను పొరుగు రాజకుటుంబంలోకి ఇచ్చేవాడు. ఇది ఆధిపత్యానికి శాంతియుత మార్గం. అశ్వమేధం వైదిక క్రతువు, శ్రేణి వ్యాపార సంఘం, సామంత బంధం కప్పం ఆధారిత సంబంధం.

Correct: C — కుషాణులు

చిత్రం 6.3 ప్రకారం ఉపఖండం అవతలి వంశాలు ఇండో-గ్రీకులు, శకులు, కుషాణులు; ఉపఖండంలోని వంశాలు శుంగులు, చేదిలు, శాతవాహనులు, చోళులు, చేరులు, పాండ్యులు. కుషాణులు మధ్య ఆసియాకు చెందినవారు కాబట్టి వారే సరైన జవాబు.

Correct: B — పుష్యమిత్ర శుంగుడు

పుష్యమిత్ర శుంగుడు శుంగ వంశాన్ని స్థాపించి, తనను అత్యంత శక్తివంతమైన పాలకుడిగా స్థాపించుకోవడానికి అశ్వమేధ యజ్ఞం అనే వైదిక క్రతువు చేశాడు. అశోకుడు మౌర్య చక్రవర్తి; ఖారవేలుడు జైన మతాభిమాని అయిన చేది రాజు; కరికాలుడు చోళ రాజు.

Correct: B — పతంజలి

సంస్కృతం తాత్విక, సాహిత్య రచనల భాషగా ఎదిగిన ఈ కాలంలో యోగ సూత్రాలను పతంజలి సంకలనం చేశాడని పాఠం చెబుతుంది. పాణిని అష్టాధ్యాయి (వ్యాకరణం), కౌటిల్యుడు అర్థశాస్త్రం, మెగస్తనీస్ ఇండికా రచించారు – వీరు యోగ సూత్రాల కర్తలు కారు.

Correct: A — మధ్యప్రదేశ్

భార్హుత్ స్తూపం ప్రస్తుత మధ్యప్రదేశ్‌లో ఉంది; బహుశా అశోకుని కాలంలో నిర్మించినా శుంగులు అందమైన పిట్టగోడలు, బుద్ధుని జీవిత గాథల శిల్పాలు జోడించారు. బీహార్‌లో బరాబర్ గుహలు, మహారాష్ట్రలో కార్లా గుహలు, ఒడిశాలో ఉదయగిరి గుహలు ఉన్నాయి.

Correct: D — ఆంధ్రులు

పాఠం ప్రకారం శాతవాహనులను కొన్నిసార్లు ఆంధ్రులు అని పిలుస్తారు; వారి సామ్రాజ్యంలో ప్రస్తుత ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, మహారాష్ట్ర ఉండేవి. కేరళపుత్రులు చేరుల పేరు; ఇండో-సిథియన్లు శకుల పేరు; చేదిలు కళింగ రాజవంశం.

Correct: C — అమరావతి, ప్రతిష్ఠాన (పైఠాన్)

శాతవాహనులకు వేర్వేరు సమయాల్లో వేర్వేరు రాజధానులు ఉండగా, వాటిలో అత్యంత ప్రసిద్ధమైనవి అమరావతి, ప్రతిష్ఠాన (పైఠాన్); నేటి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధానికీ అమరావతి అనే పేరు ఉంది. మదురై పాండ్యుల, ఉరయూర్ చోళుల, వంజి (కరూర్) చేరుల రాజధానులు; పాటలీపుత్ర మౌర్య రాజధాని.

Correct: C — తల్లి గౌతమీ బాలశ్రీ

శాతవాహన సంప్రదాయంలో యువరాజులకు తరచుగా వారి తల్లుల పేర్లు పెట్టేవారు; గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణికి తన తల్లి గౌతమీ బాలశ్రీ పేరుమీద ఆ పేరు వచ్చింది. ఆమె శక్తివంతమైన రాణి, బౌద్ధ సన్యాసులకు భూమి దానం చేసి నాసిక్‌లో శాసనం చెక్కించింది. బుద్ధుడు, మహర్షి, నది సంబంధాలు పాఠంలో లేవు.

Correct: B — కార్లా గుహలు

ప్రస్తుత మహారాష్ట్రలోని లోనావాలా సమీపంలోని కార్లా గుహలు బౌద్ధ సన్యాసుల కోసం నిర్మించినవి; అద్భుత స్తంభాలు, మధ్యలో స్తూపపు రాతి ప్రతిరూపం అన్నీ రాతి కొండను తొలిచి చెక్కారు. బరాబర్ గుహలు బీహార్‌లో (మౌర్య కాలం), ఉదయగిరి భువనేశ్వర్ దగ్గర (ఖారవేలుడు); అజంతా ఈ పాఠంలో లేదు.