శాతవాహనుల పాలనలో జీవితం – గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి, కార్లా గుహలు (Life under the Satavahanas)
Free practice MCQs with answers and explanations for శాతవాహనుల పాలనలో జీవితం – గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి, కార్లా గుహలు (Life under the Satavahanas) in పునర్వ్యవస్థీకరణ యుగం (The Age of Reorganisation). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణికి ఆ పేరు ఎవరి పేరుమీద వచ్చింది?
A. తండ్రి గౌతమ బుద్ధుడు
B. గురువు గౌతమ మహర్షి
C. తల్లి గౌతమీ బాలశ్రీ
D. గోదావరి నది
Answer & explanation
Correct: C — తల్లి గౌతమీ బాలశ్రీ
శాతవాహన సంప్రదాయంలో యువరాజులకు తరచుగా వారి తల్లుల పేర్లు పెట్టేవారు; గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణికి తన తల్లి గౌతమీ బాలశ్రీ పేరుమీద ఆ పేరు వచ్చింది. ఆమె శక్తివంతమైన రాణి, బౌద్ధ సన్యాసులకు భూమి దానం చేసి నాసిక్లో శాసనం చెక్కించింది. బుద్ధుడు, మహర్షి, నది సంబంధాలు పాఠంలో లేవు.
బౌద్ధ సన్యాసుల కోసం శాతవాహనులు సహకరించిన, లోనావాలా సమీపంలోని గుహలు ఏవి?
A. బరాబర్ గుహలు
B. కార్లా గుహలు
C. ఉదయగిరి గుహలు
D. అజంతా గుహలు
Answer & explanation
Correct: B — కార్లా గుహలు
ప్రస్తుత మహారాష్ట్రలోని లోనావాలా సమీపంలోని కార్లా గుహలు బౌద్ధ సన్యాసుల కోసం నిర్మించినవి; అద్భుత స్తంభాలు, మధ్యలో స్తూపపు రాతి ప్రతిరూపం అన్నీ రాతి కొండను తొలిచి చెక్కారు. బరాబర్ గుహలు బీహార్లో (మౌర్య కాలం), ఉదయగిరి భువనేశ్వర్ దగ్గర (ఖారవేలుడు); అజంతా ఈ పాఠంలో లేదు.
నానేఘాట్ శాసనాలు ఒక శాతవాహన వితంతు రాణి గురించి చెప్పే విషయం ఏది?
A. ఆమె రోమ్కు రాయబారిగా వెళ్లింది
B. ఆమె కార్లా గుహలను స్వయంగా చెక్కింది
C. ఆమె జైన మతాన్ని రాజ్య మతంగా ప్రకటించింది
D. ఆమె అశ్వమేధంతో సహా అనేక వైదిక క్రతువులు చేసి, భూమి, ఆవులు, ఏనుగులు, వెండి నాణేలు దానం చేసింది
Answer & explanation
Correct: D — ఆమె అశ్వమేధంతో సహా అనేక వైదిక క్రతువులు చేసి, భూమి, ఆవులు, ఏనుగులు, వెండి నాణేలు దానం చేసింది
నానేఘాట్ శాసనాల ప్రకారం శాతవాహన వితంతు రాణి అశ్వమేధ యజ్ఞంతో సహా అనేక వైదిక క్రతువులు నిర్వహించింది; ఇంద్రుడు, చంద్రుడు, సూర్యుడు వంటి దేవతల ప్రస్తావన ఉంది; పురోహితులు, అతిథులు, కార్మికులు, పండితులు, సన్యాసులకు భూమి, ఆవులు, గుర్రాలు, ఏనుగులు, వెండి నాణేలు దానం చేసింది. మిగిలినవి పాఠంలో లేవు.
నానేఘాట్ శాసనాలు ఆధునిక సంఖ్యల చరిత్రకు ఎందుకు ముఖ్యం?
A. అవి రోమన్ అంకెల్లో ఉన్నాయి
B. అవి సున్నాను కనుగొన్న వ్యక్తి పేరు చెబుతాయి
C. అవి గ్రీకు లిపిలో గణిత సూత్రాలు
D. బ్రాహ్మీ లిపిలోని వాటి అంకెలు కొన్ని నేటి ఆకారాలను పోలి ఉండి, ఆధునిక సంఖ్యలు భారత్లో ఉద్భవించాయని చూపుతాయి
Answer & explanation
Correct: D — బ్రాహ్మీ లిపిలోని వాటి అంకెలు కొన్ని నేటి ఆకారాలను పోలి ఉండి, ఆధునిక సంఖ్యలు భారత్లో ఉద్భవించాయని చూపుతాయి
నానేఘాట్ శాసనాలు బ్రాహ్మీ లిపిలో ఉండి కొన్ని అంకెలు (సంఖ్యల చిహ్నాలు) కలిగి ఉన్నాయి; వాటిలో కొన్ని నేటి ఆకారాలను పోలి ఉంటాయి – ఆధునిక సంఖ్యలు చివరికి భారత్లో ఉద్భవించాయని చూపే అనేక ఆధారాల్లో ఇది ఒకటి. రోమన్ అంకెలు, సున్నా కర్త, గ్రీకు సూత్రాలు పాఠంలో లేవు.
C. వాసుదేవ (కృష్ణ) భక్తులైనా వేద పండితులకు, జైన, బౌద్ధ సన్యాసులకు పన్ను లేని భూమి దానం చేశారు
D. గ్రీకు దేవతలను మాత్రమే పూజించారు
Answer & explanation
Correct: C — వాసుదేవ (కృష్ణ) భక్తులైనా వేద పండితులకు, జైన, బౌద్ధ సన్యాసులకు పన్ను లేని భూమి దానం చేశారు
శాతవాహనులు వాసుదేవుని (కృష్ణుడికి మరో పేరు) భక్తులు; అయినా ఇతర తాత్విక చింతనలను పోషించారు – వేద పండితులకు, జైన, బౌద్ధ సన్యాసులకు వారి అధ్యయనం, సాధనల కోసం పన్ను లేని వ్యవసాయ భూమిని దానం చేశారు. గౌతమీ బాలశ్రీ బౌద్ధులకు, మరో రాణి వైదిక క్రతువులకు దానాలు చేయడం దీనికి ఉదాహరణ.
శాసనాలు / కళాఖండాలు – స్థలాలు జతపరచండి:
A. గౌతమీ బాలశ్రీ శాసనం B. వితంతు రాణి వైదిక క్రతువుల శాసనాలు C. కన్హదాసుడు చేసిన యక్ష శిల్పం D. స్తూప ప్రతిరూపమున్న బౌద్ధ చైత్య గుహ
1. పితల్ఖోరా 2. నాసిక్ 3. కార్లా 4. నానేఘాట్
A. A-2, B-4, C-1, D-3
B. A-4, B-2, C-1, D-3
C. A-2, B-4, C-3, D-1
D. A-1, B-4, C-2, D-3
Answer & explanation
Correct: A — A-2, B-4, C-1, D-3
గౌతమీ బాలశ్రీ నాసిక్లో శాసనం చెక్కించింది (A-2); వితంతు రాణి అశ్వమేధం గురించిన శాసనాలు పూణే దగ్గరి నానేఘాట్ గుహల్లో (B-4); స్వర్ణకారుడు కన్హదాసుడు చేసిన యక్ష శిల్పం పితల్ఖోరా గుహల నుండి (C-1); స్తూప ప్రతిరూపమున్న బౌద్ధ గుహ లోనావాలా దగ్గరి కార్లా (D-3).
పితల్ఖోరా యక్ష శిల్పం చేతిపై ఉన్న శాసనం ఆ కాలపు ప్రజల వృత్తుల గురించి ఏమి సూచిస్తుంది?
A. ఒక స్వర్ణకారుడు రాతి శిల్పం కూడా చేయగలిగాడు – వృత్తుల మధ్య నైపుణ్యాల సౌలభ్యం ఉంది
B. శిల్పాలను రాజులు మాత్రమే చెక్కేవారు
C. స్వర్ణకారులకు రాతి పని నిషేధం
D. యక్ష శిల్పాలను విదేశీయులు మాత్రమే చేశారు
Answer & explanation
Correct: A — ఒక స్వర్ణకారుడు రాతి శిల్పం కూడా చేయగలిగాడు – వృత్తుల మధ్య నైపుణ్యాల సౌలభ్యం ఉంది
యక్ష శిల్పం చేతిపై కన్హదాసేన హిరామకరేణ కట అనే శాసనం ఉంది – అర్థం కన్హదాసుడు అనే స్వర్ణకారుడు చేసినది. బంగారు పని చేసే వ్యక్తి రాతి శిల్పం కూడా చేయగలగడం ఆ కాలంలో వృత్తుల మధ్య నైపుణ్యాల సౌలభ్యాన్ని సూచిస్తుందని పాఠం ఆలోచింపజేస్తుంది. రాజులు, విదేశీయులు, నిషేధం గురించి శాసనం ఏమీ చెప్పదు.