చేదిల ఆగమనం – ఖారవేలుడు, హాథీగుంఫా శాసనం (Chedis and Kharavela)
Free practice MCQs with answers and explanations for చేదిల ఆగమనం – ఖారవేలుడు, హాథీగుంఫా శాసనం (Chedis and Kharavela) in పునర్వ్యవస్థీకరణ యుగం (The Age of Reorganisation). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
జైన బోధనలను అనుసరించి 'భిక్షురాజు' అని పేరు పొందిన చేది రాజు ఎవరు?
A. ఖారవేలుడు
B. పుష్యమిత్ర శుంగుడు
C. కనిష్కుడు
D. కరికాలుడు
Answer & explanation
Correct: A — ఖారవేలుడు
కళింగ చేది వంశపు ప్రధాన పాలకుల్లో ఒకడైన ఖారవేలుడు జైన బోధనలను అంకితభావంతో అనుసరించాడు; అతన్ని భిక్షురాజు లేదా సన్యాసి-రాజు అని పిలిచేవారు, అయినా అన్ని తాత్విక చింతనలను గౌరవించాడు. పుష్యమిత్రుడు వైదిక అశ్వమేధం చేశాడు; కనిష్కుడు కుషాణ రాజు; కరికాలుడు చోళ రాజు.
భువనేశ్వర్ సమీపంలోని ఒక గుహలో బ్రాహ్మీ లిపిలో ఉన్న హాథీగుంఫా శాసనం ఖారవేలుని ఏటేటా విజయాలు, సైనిక దండయాత్రలు, ప్రజాసంక్షేమ పనులను నమోదు చేస్తుంది. నాసిక్ శాసనం గౌతమీ బాలశ్రీది; హెలియోడోరస్ స్తంభం విదిశలో ఇండో-గ్రీకు రాయబారిది; సోహగౌరా మౌర్యుల కాలపు తామ్రఫలకం.
B. భువనేశ్వర్ సమీపం; బహుశా జైన సన్యాసుల కోసం; రాతి గుహ వాస్తుశిల్పానికి ఉదాహరణ
C. లోనావాలా సమీపం; బౌద్ధ చైత్యాలు
D. విదిశ సమీపం; ఇండో-గ్రీకు నిర్మాణాలు
Answer & explanation
Correct: B — భువనేశ్వర్ సమీపం; బహుశా జైన సన్యాసుల కోసం; రాతి గుహ వాస్తుశిల్పానికి ఉదాహరణ
భువనేశ్వర్ సమీపంలోని ప్రసిద్ధ ఉదయగిరి–ఖండగిరి గుహలు బహుశా జైన సన్యాసుల కోసం అభివృద్ధి చేసినవి; క్లిష్టమైన ఫలకాలు, విగ్రహాలు, రాతిలో చెక్కిన విశాల గదులతో రాతి గుహ వాస్తుశిల్పానికి గుర్తించదగిన ఉదాహరణలు. పూణే దగ్గర నానేఘాట్, లోనావాలా దగ్గర కార్లా, విదిశ దగ్గర హెలియోడోరస్ స్తంభం ఉన్నాయి.
హాథీగుంఫా శాసనంలో ఖారవేలుడు తన గురించి చేసిన ప్రకటనల్లో లేనిది ఏది?
A. దక్షిణ భారతాన్ని పూర్తిగా జయించి మదురైని రాజధానిగా చేసుకున్నాను
B. వంద ప్రాంతాల నుండి సన్యాసులు, ఋషుల మండలిని ఏర్పాటు చేశాను
C. ప్రతి సంప్రదాయాన్ని గౌరవిస్తాను
D. ప్రతి ఆలయాన్ని మరమ్మతు చేశాను
Answer & explanation
Correct: A — దక్షిణ భారతాన్ని పూర్తిగా జయించి మదురైని రాజధానిగా చేసుకున్నాను
ఖారవేలుడు సన్యాసులు, ఋషుల మండలి ఏర్పాటు, ప్రతి సంప్రదాయాన్ని గౌరవించడం, ప్రతి ఆలయ మరమ్మతు గురించి గర్వంగా ప్రకటించాడు. దక్షిణ భారత రాజుల కూటమిని ఓడించానన్నా ఆ యుద్ధ స్థలం తెలియదు, అతను దక్షిణంపై దండెత్తినట్లు కనిపించదు; మదురై పాండ్యుల రాజధాని.
B. అతను వంద ప్రాంతాల సన్యాసులు, ఋషుల మండలిని ఏర్పాటు చేశానని చెప్పాడు
C. అతను శుంగ వంశపు చివరి రాజు
D. పాండ్య రాజ్యం నుండి వందలాది ముత్యాలు తెప్పించుకుంటానని పేర్కొన్నాడు
Answer & explanation
Correct: C — అతను శుంగ వంశపు చివరి రాజు
ఖారవేలుడు మౌర్యుల పతనం తర్వాత కళింగలో ప్రముఖ శక్తిగా ఎదిగిన చేది వంశ పాలకుడు – శుంగ వంశానికి చెందినవాడు కాదు; కాబట్టి ఆ ప్రకటన సరికానిది. హాథీగుంఫా శాసనంలో సన్యాసులు, ఋషుల మండలి ఏర్పాటు గురించి చెప్పుకున్నాడు; పాండ్య రాజ్యం నుండి వందలాది ముత్యాలు తెప్పించుకుంటానని కూడా పేర్కొన్నాడు.
నిశ్చితం (A): ఖారవేలుడు జైన మతాభిమాని అయినా అన్ని సంప్రదాయాలను గౌరవించాడు.
కారణం (R): హాథీగుంఫా శాసనంలో తనను 'ప్రతి సంప్రదాయాన్ని గౌరవించేవాడు, ప్రతి ఆలయాన్ని మరమ్మతు చేసినవాడు' అని ప్రకటించుకున్నాడు.
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R అనేది A కు సరైన వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R తప్పు
C. A తప్పు, R సరైనది
D. A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కు సరైన వివరణ
Answer & explanation
Correct: D — A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కు సరైన వివరణ
ఖారవేలుడు జైన బోధనలను అంకితభావంతో అనుసరించి భిక్షురాజు అనిపించుకున్నా అన్ని తాత్విక చింతనలను గౌరవించాడు. హాథీగుంఫా శాసనంలో ప్రతి సంప్రదాయాన్ని గౌరవించేవాడని, ప్రతి ఆలయాన్ని మరమ్మతు చేశానని చెప్పుకోవడమే దీనికి ఆధారం – కాబట్టి R అనేది A కు సరైన వివరణ. ఇదే భారతీయ సంస్కృతిలోని మౌలిక భావన అని పాఠం చెబుతుంది.