నూతన రాజ్యాలు, నగరాల ఆవిర్భావం (New Beginnings: Cities and States) · Practice MCQs

Correct: B — ఇనుము వెలికితీత పద్ధతులు 2వ సహస్రాబ్ది BCE ప్రారంభం నుండే; ఇనుప పనిముట్లు ఆ సహస్రాబ్ది చివరికి విస్తృతం

భారత్‌లోని అనేక ప్రాంతాల్లో ఇనుమును వెలికితీసి మలిచే పద్ధతులు 2వ సహస్రాబ్ది BCE ప్రారంభం నుండే అభివృద్ధి చెందాయి; రోజువారీ జీవితంలో భాగమవడానికి కొన్ని శతాబ్దాలు పట్టి, ఆ సహస్రాబ్ది చివరికి ఇనుప పనిముట్లు విస్తృతమయ్యాయి. హరప్పా ప్రజల లోహాలు రాగి, కాంస్యం; మౌర్యులు, 1వ శతాబ్దం CE తర్వాతి కాలాలు.

Correct: A — మెత్తని వెండిపై చిహ్నాలను ముద్రించి (Punch) తయారు చేసినందువల్ల

తొలి నాణేలు వెండితో చేశారు; వెండి మెత్తని లోహం కాబట్టి దానిపై చిహ్నాలను సుత్తితో 'పంచ్' చేయవచ్చు – అందుకే పంచ్-మార్క్డ్ (ముద్రించే) నాణేలు. రాజుల పేర్లు, అచ్చులో పోయడం, రంధ్రం అనేవి ఈ పేరుకు కారణాలుగా పాఠం చెప్పలేదు.

Correct: A — కమ్మరి కొలిమి (లోహపు కార్ఖానా)

సాంచి స్తూప ఫలకం ఒక కమ్మరి కొలిమిని చూపుతుంది – కార్మికులు కట్టెలు, నీరు తెస్తూ, నిప్పు రాజేస్తూ, ఇనుమును కొడుతున్నారు. ఇది ఈ యుగంలో ఇనుప లోహశాస్త్రం ప్రాముఖ్యాన్ని తెలియజేస్తుంది. పట్టాభిషేకం, యుద్ధం, పంట కోత దృశ్యాలను ఈ ఫలకంగా పాఠం చెప్పలేదు.

Correct: D — జీవనోపాధికి ముడిపడిన నిర్దిష్ట వృత్తి నైపుణ్యం ఉన్న ప్రజల సమూహం

కులం అంటే జీవనోపాధికి దగ్గరగా ముడిపడిన ఒక నిర్దిష్ట వృత్తి నైపుణ్యం ఉన్న సమూహం; ఆ నైపుణ్యం తరం నుండి తరానికి అందేది, కులం ఉపకులాలుగా కూడా విడిపోయేది. వేదాల్లోని నాలుగు వర్గాలు వర్ణాలు – కులం కాదు. అధికారుల బృందం, సభ పాలనా విభాగాలు.

Correct: C — వైశ్యులు

పాఠం ప్రకారం వైశ్యులు వాణిజ్యం, వ్యాపారం, వ్యవసాయం ద్వారా సమాజ సంపద పెంచాలి. బ్రాహ్మణులు జ్ఞాన పరిరక్షణ, వ్యాప్తి, ఆచారాల నిర్వహణ; క్షత్రియులు సమాజం, భూమి రక్షణ, అవసరమైతే యుద్ధం; శూద్రులు కళాకారులు, చేతివృత్తులవారు, కార్మికులు, సేవకులు.

Correct: B — కౌశాంబి (ప్రయాగరాజ్ సమీపం)

దక్షిణాపథం అప్పటి ఒక మహాజనపద రాజధాని కౌశాంబి (నేటి ప్రయాగరాజ్ సమీపం) నుండి మొదలై వింధ్య పర్వతాలను దాటి దక్షిణం వరకు సాగింది. తక్షశిల వాయువ్య (గాంధార) నగరం – ఉత్తరాపథంతో సంబంధం; రాజగృహ మగధ, ఉజ్జయిని అవంతి రాజధానులు.

Correct: B — కళింగ రాజధాని – మొదటి తవ్వకాలు 1948

శిశుపాల్‌గఢ్ కళింగ ప్రాంత రాజధాని, నేటి భువనేశ్వర్ శివారు; మొదటిసారి 1948 లో తవ్వారు. ఇది ఖచ్చితమైన చతురస్రాకార ప్రణాళిక, కందకం, ఇరుకైన ద్వారాలతో ఉంది. మగధ రాజధాని రాజగృహ, వత్స రాజధాని కౌశాంబి; చోళులు దక్షిణాది రాజ్యం – శిశుపాల్‌గఢ్‌తో సంబంధం లేదు.

Correct: A — సుమారు 300 BCE నాటికి

సుమారు 300 BCE నాటికి మహాజనపదాలు ఉనికిలో లేకుండా పోయి సామ్రాజ్యాల యుగానికి దారి ఇచ్చాయి; అదే సమయానికి (300 లేదా 200 BCE) ఉపఖండమంతా పరస్పరం అనుసంధానమైంది. 1200 BCE జనపదాల కాలం; 600 CE, 1000 CE చాలా తర్వాతి కాలాలు.

Correct: D — పండితులు, సన్యాసులు, సన్యాసినులు, తీర్థయాత్రికుల ప్రయాణాల ద్వారా

మలి వేద, బౌద్ధ, జైన భావజాలాలు, వాటి సాహిత్యం దేశమంతా తిరిగే పండితులు, సన్యాసులు, సన్యాసినులు, తీర్థయాత్రలు చేసే ప్రజల ద్వారా వ్యాపించాయి. ఆ కాలంలో ముద్రణ లేదు; బలవంతపు రాజ శాసనాలు, కేవలం విదేశీ వ్యాపారులు అనే మార్గాలను పాఠం చెప్పలేదు.

Correct: C — వాటిలో చాలావరకు సుమారు 2,500 ఏళ్లుగా నేటికీ సజీవ నగరాలుగా కొనసాగుతున్నాయి

మహాజనపద రాజధానుల్లో ఎక్కువ భాగం నేటికీ సజీవ నగరాలుగా కొనసాగుతుండటం ఆసక్తికరం – అంటే అవి సుమారు 2,500 ఏళ్ల పురాతన ఆధునిక నగరాలు. చాలా రాజధానులు కోటలు, కందకాలతో ఉన్న పెద్ద నగరాలు; అవి ఎక్కువగా గంగా మైదానాల్లో ఉన్నాయి, సముద్ర తీరంలో కాదు.