నూతన రాజ్యాలు, నగరాల ఆవిర్భావం (New Beginnings: Cities and States) · Practice MCQs

Correct: A — కౌశాంబి

వత్స రాజధాని కౌశాంబి; అక్కడి ఒక భవన సముదాయపు శిథిలాల చిత్రం పాఠంలో ఉంది, దక్షిణాపథం కూడా ఇక్కడి నుండే మొదలైంది. వైశాలి వజ్జి రాజధాని, చంప అంగ రాజధాని, తక్షశిల గాంధార ప్రాంత నగరం.

Correct: D — గణాలు లేదా సంఘాలు

వజ్జి, మల్ల రాచరికాలు కావు; సభ లేదా సమితికే ఎక్కువ అధికారాలు ఉండి పాలకుడిని కూడా ఎన్నుకునేవి – వీటిని గణాలు లేదా సంఘాలు అంటారు. సామ్రాజ్యం అనేక రాజ్యాల పెద్ద రాజకీయ విభాగం; సామంత రాజ్యం ఇంకో రాజుకు లోబడినది; జమీందారీ చాలా తర్వాతి భూస్వామ్య విధానం.

Correct: D — ఉత్తరప్రదేశ్

పాఠం ప్రకారం కోసల నేటి ఉత్తరప్రదేశ్‌లో భాగం; మగధ బీహార్‌లో, అవంతి మధ్యప్రదేశ్‌లో భాగం. ఒడిశా ప్రాంతం కళింగకు సంబంధించినది – దాని రాజధాని శిశుపాల్‌గఢ్. కాబట్టి కోసలకు సరైన జవాబు ఉత్తరప్రదేశ్.

Correct: C — వెండి

తొలి భారతీయ నాణేలు వెండితో చేశారు – చిహ్నాలను ముద్రించడానికి (Punch) అనువైన మెత్తని లోహం కాబట్టి. వీటిని పంచ్-మార్క్డ్ నాణేలు అంటారు. రాగి, బంగారం నాణేలు తర్వాత వచ్చాయి; ఇనుమును పనిముట్లు, ఆయుధాలకు వాడారు; కాంస్యం హరప్పా లోహం.

Correct: B — ఇనుప లోహశాస్త్రం (Iron metallurgy)

హరప్పా నాగరికత రాగి, కాంస్య లోహశాస్త్రంలో ప్రావీణ్యం సాధించింది; రెండవ పట్టణీకరణలో ప్రధాన మార్పు ఇనుప లోహశాస్త్రం. ఇనుప పనిముట్లు పెద్ద ఎత్తున వ్యవసాయానికి, ఇనుప ఆయుధాలు యుద్ధాలకు తోడ్పడ్డాయి. కాగితం, గన్‌పౌడర్ ఈ కాలానికి చెందిన ఆవిష్కరణలు కావు.

Correct: A — వేద గ్రంథాలు

పాఠం ప్రకారం వర్ణం అనే భావన వేద గ్రంథాల నుండి ఆవిర్భవించింది; నాలుగు వర్ణాలు – బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు. జైన ఆగమాలు, సంగం సాహిత్యం, జాతక కథలు వేరే సంప్రదాయాల గ్రంథాలు; వర్ణ భావనకు మూలంగా పాఠం వాటిని చెప్పలేదు.

Correct: A — పోర్చుగీస్ పదం 'Casta'

Caste పదం పోర్చుగీస్ పదం Casta నుండి వచ్చింది; 16వ శతాబ్దం CE లో భారత్‌కు వచ్చిన పోర్చుగీస్ ప్రయాణికులు భారత సమాజాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి దీన్ని వాడారు. లాటిన్ Castra అంటే సైనిక శిబిరం; Qaum, Kula పదాలు Caste కు మూలం కావు.

Correct: D — భువనేశ్వర్

శిశుపాల్‌గఢ్ (Sisupalgarh) కళింగ ప్రాంత రాజధాని; నేడు భువనేశ్వర్‌లో భాగం (శివారు ప్రాంతం). దీనికి ఖచ్చితమైన చతురస్రాకార ప్రణాళిక, కోటలు, విశాల వీధులు ఉండేవి. పాట్నా బీహార్‌లో, వారణాసి ఉత్తరప్రదేశ్‌లో, కోల్‌కతా బెంగాల్‌లో ఉన్నాయి – కళింగతో సంబంధం లేదు.

Correct: C — చోళులు, చేరులు, పాండ్యులు

దక్షిణ ప్రాంతాల్లో సుమారు 400 BCE నుండి నగరాలు ఏర్పడ్డాయి; అదే కాలంలో చోళ, చేర, పాండ్య రాజ్యాలు ఆవిర్భవించాయి – పురాతన తమిళ సాహిత్యం వీటిని ప్రస్తావిస్తుంది. మౌర్య, శుంగ, కణ్వులు ఉత్తరాది వంశాలు; కాకతీయులు చాలా తర్వాతివారు; మగధ, కోసల, వత్స మహాజనపదాలు.

Correct: B — ఈరోడ్ సమీపం, తమిళనాడు

కొడుమనల్ తమిళనాడులోని ఈరోడ్ సమీపంలో ఉంది; అక్కడ గవ్వలు, రత్నాల పరిశ్రమల ఆధారాలు దొరికాయి. దక్షిణాది విలువైన రాళ్లు, బంగారం, సుగంధ ద్రవ్యాలతో విదేశాలతోనూ వ్యాపారం చేసింది. భువనేశ్వర్ దగ్గర శిశుపాల్‌గఢ్, ప్రయాగరాజ్ దగ్గర కౌశాంబి, రాజ్‌గిర్ రాజగృహ.