అయస్కాంతాల అన్వేషణ (Exploring Magnets) · Practice MCQs

Correct: C — ఆర్కిటిక్ టెర్న్ (Arctic Tern)

ఆర్కిటిక్ టెర్న్ పక్షి భూ అయస్కాంతత్వాన్ని (Geomagnetism) దిక్సూచిలా ఉపయోగించుకుని ఏటా ఆర్కిటిక్ నుండి అంటార్కిటిక్‌కు సుమారు 44,000 కి.మీ. వలస వెళ్తుందని పాఠం చెబుతుంది. పెంగ్విన్, నిప్పుకోడి ఎగరలేవు; పిచ్చుక ఇంత దూరం వలస వెళ్లదు.

Correct: D — సూది ఆగాక, డయల్‌పై N-S గుర్తులు సూదితో సరిపోయేలా పెట్టెను తిప్పాలి

దిక్సూచిని కావలసిన చోట ఉంచి, సూది ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో ఆగే వరకు ఆగాలి. తర్వాత డయల్‌పై గుర్తించిన ఉత్తర, దక్షిణాలు సూదితో సరిపోయేలా పెట్టెను మెల్లగా తిప్పాలి; అప్పుడు డయల్ ఆ ప్రదేశపు అన్ని దిక్కులను సరిగా చూపుతుంది. దగ్గరలో అయస్కాంతం ఉంటే సూది తప్పు దిశ చూపుతుంది.

Correct: A — అయస్కాంతపు ఒకే ధ్రువంతో సూదిని ఒకే దిశలో 30–40 సార్లు రుద్దాలి

అయస్కాంతపు ఒక ధ్రువాన్ని సూది ఒక చివర పెట్టి పొడవు వెంబడి రుద్ది, మరో చివర పైకి ఎత్తాలి; మళ్లీ అదే ధ్రువంతో అదే చివర నుండి మొదలుపెట్టాలి – కనీసం 30–40 సార్లు. ధ్రువాలు మార్చడం లేదా దిశ మార్చడం వల్ల ప్రభావం రద్దవుతుంది; వేడి చేయడం అయస్కాంతత్వాన్ని పాడు చేస్తుంది.

Correct: B — సూది స్వేచ్ఛగా తిరిగి ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో ఆగడానికి

బెండు నీటిపై తేలడం వల్ల సూది ఎలాంటి అడ్డంకీ లేకుండా స్వేచ్ఛగా తిరగగలదు – అప్పుడే అది స్వేచ్ఛగా వేలాడే అయస్కాంతంలా ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో ఆగుతుంది. నీరు అయస్కాంతత్వం ఇవ్వదు; సూది నీటి పైనే ఉండాలని, మునగకూడదని పాఠం చెబుతుంది.

Correct: C — దూరంగా జరుగుతుంది

దిక్సూచి సూది కూడా ఒక అయస్కాంతమే. ఉత్తరం-ఉత్తరం సజాతి ధ్రువాలు కాబట్టి వికర్షించి సూది దూరంగా జరుగుతుంది. అదే దండ అయస్కాంతపు దక్షిణ ధ్రువం తెస్తే విజాతి ధ్రువాల ఆకర్షణ వల్ల సూది ఉత్తర చివర దగ్గరకు వస్తుంది (కృత్యం 4.6).

Correct: D — గమనించదగిన మార్పు ఉండదు

కృత్యం 4.7లో చెక్క, కార్డుబోర్డు, పలుచని ప్లాస్టిక్, పలుచని గాజు పలకలను మధ్యలో పెట్టినా సూది విచలనంలో గమనించదగిన మార్పు రాలేదు. దీని నుండి అయస్కాంత ప్రభావం అనయస్కాంత పదార్థాల గుండా పనిచేస్తుందని నిర్ధారిస్తాం. అందుకే నీటిలోని క్లిప్‌ను గాజు గుండా బయటకు లాగవచ్చు.

Correct: A — అది సులభంగా కదిలి ఆకర్షణ/వికర్షణ కనిపించడానికి

గుండ్రని పెన్సిళ్లు చక్రాల్లా పనిచేసి అయస్కాంతం A చిన్న బలానికే సులభంగా కదిలేలా చేస్తాయి. అప్పుడు అయస్కాంతం B ని తాకకుండా దగ్గరకు తెచ్చినప్పుడు A దగ్గరకు వస్తుందా (ఆకర్షణ), దూరంగా పోతుందా (వికర్షణ) అనేది స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. పెన్సిళ్లు అయస్కాంతత్వం పెంచవు.

Correct: B — అయస్కాంతం తాకకుండానే వస్తువును కదిలిస్తుంది; దాని ప్రభావం అనయస్కాంత పదార్థాల గుండా పనిచేస్తుంది

అయస్కాంతాలు వస్తువులను తాకకుండానే కదిలించగలవు, వాటి ప్రభావం గాజు, నీరు వంటి అనయస్కాంత పదార్థాల గుండా పనిచేస్తుంది. అందుకే గ్లాసు బయట నుండి అయస్కాంతం జరిపి క్లిప్‌ను పైకి తేవచ్చు. ఉక్కు అయస్కాంత పదార్థం; నీరు అయస్కాంత పదార్థం కాదు.

Correct: C — ఒకదానినుండి మరొకటి దూరంగా పరిగెడతాయి

కార్లపై అమర్చిన అయస్కాంతాల సజాతి ధ్రువాలు ఎదురెదురుగా ఉంటే వికర్షణ వల్ల కార్లు ఒకదానినుండి మరొకటి దూరంగా పరిగెడతాయి. విజాతి ధ్రువాలు ఎదురుగా ఉంటే మాత్రమే ఒకదానివైపు మరొకటి వచ్చి అతుక్కుంటాయి. ఇది సజాతి వికర్షణ నియమానికి సరదా ఉదాహరణ.

Correct: D — మొబైల్ ఫోన్లు, రిమోట్ కంట్రోల్స్

"నన్ను మొబైల్ ఫోన్లు, రిమోట్ కంట్రోల్స్ దగ్గర ఉంచకు" అని అయస్కాంతం చెప్పినట్లు పాఠంలో ఉంది. ఇలాంటి ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలకు అయస్కాంతాలు ఇబ్బంది కలిగించవచ్చు. చెక్క, ప్లాస్టిక్, కాగితం అనయస్కాంత పదార్థాలు; వాటి దగ్గర ఉంచడం వల్ల ఏ సమస్యా లేదు.