అయస్కాంతాల అన్వేషణ (Exploring Magnets) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for అయస్కాంతాల అన్వేషణ (Exploring Magnets) (6వ తరగతి సైన్స్ (Class 6 Science – Semester 1)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
అయస్కాంత దిక్సూచి పనిచేయడానికి ఆధారమైన ధర్మం ఏది?
A. స్వేచ్ఛగా వేలాడే అయస్కాంతం ఎప్పుడూ ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో ఆగడం
B. అయస్కాంతం అనయస్కాంత పదార్థాలను ఆకర్షించడం
C. అయస్కాంతం వేడి చేస్తే బలపడటం
D. అయస్కాంతానికి ఒకే ధ్రువం ఉండటం
Answer & explanation
Correct: A — స్వేచ్ఛగా వేలాడే అయస్కాంతం ఎప్పుడూ ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో ఆగడం
స్వేచ్ఛగా వేలాడే అయస్కాంతం ఎప్పుడూ ఉత్తర-దక్షిణ దిశలోనే ఆగుతుంది; ఈ ధర్మం ఆధారంగానే పూర్వం దిక్సూచి తయారైంది. అయస్కాంతం అనయస్కాంత పదార్థాలను ఆకర్షించదు; వేడి చేస్తే బలహీనపడుతుంది; ప్రతి అయస్కాంతానికి రెండు ధ్రువాలు ఉంటాయి. కాబట్టి మిగతా ఎంపికలు తప్పు.
మేఘావృతమైన ఆకాశంలో నక్షత్రాలు కనిపించకపోయినా అయస్కాంత దిక్సూచి దిక్కులు చూపగలగడానికి కారణం ఏమిటి?
A. దిక్సూచి సూర్యకాంతితో పనిచేస్తుంది
B. దిక్సూచి భూమి అయస్కాంతత్వం మీద ఆధారపడుతుంది, ఆకాశం మీద కాదు
C. దిక్సూచి గాలి వీచే దిశను చూపుతుంది
D. దిక్సూచి నక్షత్రాల కాంతిని నిల్వ చేసుకుంటుంది
Answer & explanation
Correct: B — దిక్సూచి భూమి అయస్కాంతత్వం మీద ఆధారపడుతుంది, ఆకాశం మీద కాదు
దిక్సూచి సూది ఒక అయస్కాంతం; భూమి పెద్ద అయస్కాంతంలా ప్రవర్తించడం వల్ల అది ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో ఆగుతుంది. కాబట్టి రాత్రి, పగలు, మేఘాలు – ఏ పరిస్థితిలోనైనా పనిచేస్తుంది. సూర్యకాంతి, గాలి దిశ, నక్షత్రాల కాంతి దిక్సూచి పనితీరుకు సంబంధం లేనివి.
పాఠం ప్రకారం సహజ అయస్కాంతాల తర్వాత మనుషులు అయస్కాంతాలను మొదట దేనితో తయారు చేయవచ్చని కనుగొన్నారు?
A. చెక్కతో
B. గాజుతో
C. ఇనుప ముక్కలతో
D. రాగితో
Answer & explanation
Correct: C — ఇనుప ముక్కలతో
పాత నావికులు సహజ లోడ్స్టోన్ల ఆధారంగా అయస్కాంతాలు వాడేవారు; తర్వాత ఇనుప ముక్కలతో కూడా అయస్కాంతాలు తయారు చేయవచ్చని కనుగొన్నారని పాఠం చెబుతుంది. ఇప్పుడు రకరకాల పదార్థాలతో తయారవుతున్నాయి. చెక్క, గాజు, రాగి అనయస్కాంత పదార్థాలు కాబట్టి వాటితో అయస్కాంతం చేయలేం.
మాగ్నస్ కథలో ఆ రాయి గొర్రెల కాపరి కర్రను ఎందుకు పట్టుకుంది?
A. కర్రకు జిగురు అంటుకుంది
B. రాయి తడిగా ఉంది
C. కర్ర చెక్కతో చేసినది కాబట్టి
D. కర్రకు ఇనుప మొన ఉంది, రాయి సహజ అయస్కాంతం
Answer & explanation
Correct: D — కర్రకు ఇనుప మొన ఉంది, రాయి సహజ అయస్కాంతం
మాగ్నస్ కర్రకు ఇనుప మొన ఉంది. అతను దాన్ని పెట్టిన రాయి సహజ అయస్కాంతం (లోడ్స్టోన్) కాబట్టి ఇనుమును ఆకర్షించి పట్టుకుంది. చెక్క అనయస్కాంత పదార్థం, దాన్ని రాయి ఆకర్షించదు. జిగురు, తడి వంటి కారణాలు కథలో లేవు; శాస్త్రవేత్తలు తర్వాత అసలు కారణం అయస్కాంతత్వమని కనుగొన్నారు.
కృత్యం 4.1లో వస్తువులను అయస్కాంతానికి దగ్గరగా తెచ్చే ముందు ఏమి చేయాలి?
A. ఏ వస్తువు అతుక్కుంటుందో ఊహించి (Prediction) పట్టికలో రాయాలి
B. వస్తువులను వేడి చేయాలి
C. అయస్కాంతాన్ని నీటిలో ముంచాలి
D. వస్తువులను పొడి చేయాలి
Answer & explanation
Correct: A — ఏ వస్తువు అతుక్కుంటుందో ఊహించి (Prediction) పట్టికలో రాయాలి
కృత్యం 4.1లో ముందు ప్రతి వస్తువు అయస్కాంతానికి అతుక్కుంటుందో లేదో ఊహించి (Prediction) రాయాలి, తర్వాత పరీక్షించి పరిశీలన (Observation) రాయాలి, రెండింటినీ పోల్చి నిర్ధారణకు రావాలి. ఇది శాస్త్రీయ పద్ధతి. వేడి చేయడం అయస్కాంతానికి హాని; నీటిలో ముంచడం, పొడి చేయడం అవసరం లేదు.
ఒక ఎరేజర్ (రబ్బరు) ను అయస్కాంతం దగ్గరకు తెస్తే ఏమవుతుంది, ఎందుకు?
A. అతుక్కుంటుంది – రబ్బరు అయస్కాంత పదార్థం
B. అతుక్కోదు – రబ్బరు అనయస్కాంత పదార్థం
C. వికర్షిస్తుంది – రబ్బరు అయస్కాంతం
D. కరిగిపోతుంది
Answer & explanation
Correct: B — అతుక్కోదు – రబ్బరు అనయస్కాంత పదార్థం
రబ్బరు అనయస్కాంత పదార్థం, కాబట్టి ఎరేజర్ అయస్కాంతానికి అతుక్కోదు. ఇనుము, నికెల్, కోబాల్ట్, వాటి కొన్ని మిశ్రమాలే అయస్కాంతానికి ఆకర్షించబడతాయి. వికర్షణ రెండు అయస్కాంతాల సజాతి ధ్రువాల మధ్య మాత్రమే జరుగుతుంది; ఎరేజర్ అయస్కాంతం కాదు.
ఒక దండ అయస్కాంతాన్ని మధ్యలో రెండు ముక్కలుగా విరగ్గొడితే ఏమవుతుంది?
A. ఒక ముక్కకు ఉత్తర ధ్రువం, మరో ముక్కకు దక్షిణ ధ్రువం మాత్రమే
B. రెండు ముక్కలకూ ధ్రువాలు ఉండవు
C. ప్రతి ముక్కకు ఉత్తర, దక్షిణ ధ్రువాలు రెండూ ఉంటాయి
D. అయస్కాంతత్వం పూర్తిగా పోతుంది
Answer & explanation
Correct: C — ప్రతి ముక్కకు ఉత్తర, దక్షిణ ధ్రువాలు రెండూ ఉంటాయి
అయస్కాంతాన్ని ఎన్ని ముక్కలు చేసినా, అతి చిన్న ముక్కకు కూడా ఉత్తర, దక్షిణ ధ్రువాలు జంటగా ఉంటాయి. ఒంటరి ఉత్తర ధ్రువం గానీ ఒంటరి దక్షిణ ధ్రువం గానీ ఉండదు. కాబట్టి ఒక్కో ముక్కకు ఒకే ధ్రువం అనడం తప్పు; ముక్క కూడా పూర్తి అయస్కాంతమే.
కొన్ని అయస్కాంతాలపై ఉత్తర ధ్రువాన్ని గుర్తించే విధానం కానిది ఏది?
A. N అక్షరంతో
B. తెల్ల చుక్కతో
C. ఎరుపు రంగుతో
D. పసుపు చారతో
Answer & explanation
Correct: D — పసుపు చారతో
పాఠం ప్రకారం కొన్ని అయస్కాంతాలపై N, S అక్షరాలు ఉంటాయి; కొన్నింటిలో ఉత్తర ధ్రువాన్ని తెల్ల చుక్కతో సూచిస్తారు; కొన్నిసార్లు ఉత్తర ధ్రువానికి ఎరుపు, దక్షిణానికి నీలం రంగు వేస్తారు. పసుపు చార గురించి పాఠం చెప్పలేదు, కాబట్టి అది సరైన గుర్తు కాదు.
ఒక లోహపు కడ్డీ అయస్కాంతమా కాదా అని దారంతో వేలాడదీసి ఎలా తెలుసుకోవచ్చు?
A. మళ్లీ మళ్లీ తిప్పినా ఎప్పుడూ ఉత్తర-దక్షిణ దిశలోనే ఆగితే అది అయస్కాంతం
B. అది వేగంగా తిరిగితే అయస్కాంతం
C. అది ఏ దిశలోనైనా ఆగితే అయస్కాంతం
D. అది కిందకు పడిపోతే అయస్కాంతం
Answer & explanation
Correct: A — మళ్లీ మళ్లీ తిప్పినా ఎప్పుడూ ఉత్తర-దక్షిణ దిశలోనే ఆగితే అది అయస్కాంతం
స్వేచ్ఛగా వేలాడే అయస్కాంతం ఎప్పుడూ ఉత్తర-దక్షిణ దిశలోనే ఆగుతుంది. సాధారణ ఇనుప కడ్డీ ఏ దిశలోనైనా ఆగవచ్చు. కాబట్టి ఎన్నిసార్లు తిప్పినా ఒకే ఉత్తర-దక్షిణ దిశలో ఆగితే అది అయస్కాంతమని నిర్ధారించవచ్చు. తిరిగే వేగం దీనికి సూచిక కాదు.
పాఠంలోని "మీకు తెలుసా?" ప్రకారం భూ అయస్కాంతత్వానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?
A. భూమి ఉపరితలంపై ఉన్న లోడ్స్టోన్ కొండలు
B. భూమి కేంద్రంలో కరిగిన ఇనుము, నికెల్ కదలిక వల్ల ఏర్పడే విద్యుత్ ప్రవాహాలు
C. సముద్రాల్లోని ఉప్పు నీరు
D. భూమి చుట్టూ ఉన్న గాలి
Answer & explanation
Correct: B — భూమి కేంద్రంలో కరిగిన ఇనుము, నికెల్ కదలిక వల్ల ఏర్పడే విద్యుత్ ప్రవాహాలు
భూమి లోపలి కేంద్ర భాగంలో కరిగిన ఇనుము, నికెల్ కదలడం వల్ల విద్యుత్ ప్రవాహాలు ఏర్పడి అయస్కాంత క్షేత్రం వస్తుంది – ఇదే భూ అయస్కాంతత్వానికి ప్రధాన కారణం. ఉపరితలంలోని లోడ్స్టోన్ కొండలు, సముద్రపు ఉప్పు నీరు, గాలి ఈ పెద్ద క్షేత్రానికి కారణం కాదు.