పారిశ్రామిక వృద్ధి ప్రత్యేకతలు – నూలు నుంచి వస్త్రం, స్వదేశీ, మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం (Peculiarities of Industrial Growth)
Free practice MCQs with answers and explanations for పారిశ్రామిక వృద్ధి ప్రత్యేకతలు – నూలు నుంచి వస్త్రం, స్వదేశీ, మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం (Peculiarities of Industrial Growth) in పారిశ్రామికీకరణ యుగం (The Age of Industrialisation). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
తొలి భారత పత్తి మిల్లులు ఏ ఉత్పత్తిపై దృష్టి పెట్టాయి?
A. ముతక పత్తి నూలు (యార్న్)
B. నాజూకు వస్త్రం
C. ఇనుము–ఉక్కు
D. పట్టు వస్త్రం
Answer & explanation
Correct: A — ముతక పత్తి నూలు (యార్న్)
భారత పారిశ్రామికవేత్తలు మాంచెస్టర్ వస్తువులతో పోటీపడకుండా ఉండేందుకు ముతక నూలును తయారు చేశారు; దిగుమతి అయ్యే నూలు మేలైన రకం కావడంతో పోటీ లేదు. ఈ నూలును భారత చేనేతగాళ్లు వాడారు లేదా చైనాకు ఎగుమతి చేశారు.
1906 నుంచి భారత నూలు ఎగుమతులు చైనాకు ఎందుకు తగ్గాయి?
A. భారతదేశంలో నూలు ఉత్పత్తి ఆగిపోవడం వల్ల
B. బ్రిటన్ చైనాకు నూలు అమ్మడం వల్ల
C. స్వదేశీ ఉద్యమం చైనాను బహిష్కరించడం వల్ల
D. చైనా, జపాన్ మిల్లుల ఉత్పత్తి చైనా మార్కెట్ను ముంచెత్తడం వల్ల
Answer & explanation
Correct: D — చైనా, జపాన్ మిల్లుల ఉత్పత్తి చైనా మార్కెట్ను ముంచెత్తడం వల్ల
చైనా, జపాన్ మిల్లుల ఉత్పత్తి చైనా మార్కెట్లో పోటీగా నిలవడంతో భారత నూలు ఎగుమతులు తగ్గాయి. అందుకే భారత పారిశ్రామికవేత్తలు నూలు నుంచి వస్త్ర ఉత్పత్తికి మారారు; 1900–1912 మధ్య భారత పత్తి వస్త్రోత్పత్తి రెట్టింపైంది.
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ కాలంలో భారత పరిశ్రమలు పుంజుకోవడానికి కారణం ఏది?
A. బ్రిటన్ భారతదేశంలో దిగుమతి సుంకాలు తొలగించడం
B. భారతదేశంలో కార్మికుల వేతనాలు పెరగడం
C. బ్రిటిష్ మిల్లులు యుద్ధ ఉత్పత్తిలో నిమగ్నమై మాంచెస్టర్ దిగుమతులు తగ్గడం, యుద్ధ అవసరాల ఆర్డర్లు భారత ఫ్యాక్టరీలకు రావడం
D. చేనేత రంగం పూర్తిగా మూతపడటం
Answer & explanation
Correct: C — బ్రిటిష్ మిల్లులు యుద్ధ ఉత్పత్తిలో నిమగ్నమై మాంచెస్టర్ దిగుమతులు తగ్గడం, యుద్ధ అవసరాల ఆర్డర్లు భారత ఫ్యాక్టరీలకు రావడం
బ్రిటిష్ మిల్లులు సైన్యం అవసరాల్లో మునిగిపోవడంతో మాంచెస్టర్ దిగుమతులు తగ్గి, భారత మిల్లులకు విశాలమైన దేశీయ మార్కెట్ దక్కింది. జనపనార సంచులు, యూనిఫారాలు, గుడారాలు, బూట్లు, జీనులు వంటి యుద్ధ సరఫరాలకు కొత్త ఫ్యాక్టరీలు, అనేక షిఫ్టులు వచ్చాయి.
యుద్ధానంతరం మాంచెస్టర్ భారత మార్కెట్లో తన పాత స్థానాన్ని ఎందుకు తిరిగి పొందలేకపోయింది?
A. భారతీయులు మాంచెస్టర్ వస్త్రాన్ని కొనడం ఆపేయడంతోనే
B. ఆధునికీకరించి అమెరికా, జర్మనీ, జపాన్లతో పోటీ పడలేక బ్రిటన్ ఆర్థికం కుప్పకూలడం, స్థానిక పారిశ్రామికవేత్తలు మార్కెట్ను చేజిక్కించుకోవడం
C. బ్రిటన్ కొత్త కాలనీలు సంపాదించడం వల్ల
D. భారత ప్రభుత్వం వస్త్ర దిగుమతులను నిషేధించడం వల్ల
Answer & explanation
Correct: B — ఆధునికీకరించి అమెరికా, జర్మనీ, జపాన్లతో పోటీ పడలేక బ్రిటన్ ఆర్థికం కుప్పకూలడం, స్థానిక పారిశ్రామికవేత్తలు మార్కెట్ను చేజిక్కించుకోవడం
యుద్ధానంతరం బ్రిటన్ తన పరిశ్రమను ఆధునికీకరించి అమెరికా, జర్మనీ, జపాన్లతో పోటీపడలేకపోయింది; పత్తి ఉత్పత్తి కూలి ఎగుమతులు తగ్గాయి. అదే సమయంలో కాలనీల్లో స్థానిక పారిశ్రామికవేత్తలు విదేశీ వస్తువుల స్థానాన్ని తీసుకుని దేశీయ మార్కెట్ను పొందారు.