చిన్న తరహా పరిశ్రమల ఆధిపత్యం – చేనేత విస్తరణ, ఫ్లై షటిల్ (Small-scale Industries Predominate)
Free practice MCQs with answers and explanations for చిన్న తరహా పరిశ్రమల ఆధిపత్యం – చేనేత విస్తరణ, ఫ్లై షటిల్ (Small-scale Industries Predominate) in పారిశ్రామికీకరణ యుగం (The Age of Industrialisation). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
1911లో సుమారు ఎంత శాతం పెద్ద పరిశ్రమలు బెంగాల్, బాంబేలో కేంద్రీకృతమయ్యాయి?
A. 17 శాతం
B. 50 శాతం
C. 67 శాతం
D. 95 శాతం
Answer & explanation
Correct: C — 67 శాతం
1911లో పెద్ద పరిశ్రమల్లో సుమారు మూడింట రెండొంతులు (67 శాతం) బెంగాల్, బాంబేలో ఉండగా, దేశంలో మిగిలిన చోట్ల చిన్న తరహా ఉత్పత్తి ఆధిపత్యం వహించింది. కాబట్టి పెద్ద పరిశ్రమలు భౌగోళికంగా కొన్ని ప్రాంతాలకే పరిమితమయ్యాయి.
ఫ్లై షటిల్ వల్ల చేనేత కార్మికులకు కలిగిన ప్రయోజనం ఏది?
A. నూలు ఖర్చు పెరగడం
B. కార్మికుని ఉత్పాదకత పెరిగి ఉత్పత్తి వేగవంతమై శ్రమ గిరాకీ తగ్గడం, వెడల్పు వస్త్రం నేయగలగడం
C. ఉత్పత్తి తగ్గడం
D. ఇంటిలోని అందరి శ్రమ అవసరం పెరగడం
Answer & explanation
Correct: B — కార్మికుని ఉత్పాదకత పెరిగి ఉత్పత్తి వేగవంతమై శ్రమ గిరాకీ తగ్గడం, వెడల్పు వస్త్రం నేయగలగడం
ఫ్లై షటిల్ తాళ్లు, కప్పీలతో నడిచి అడ్డ దారాలను (weft) నిలువు దారాల (warp) మధ్య ఉంచే యాంత్రిక పరికరం. ఇది ఉత్పాదకత పెంచి, ఉత్పత్తిని వేగవంతం చేసి, శ్రమ గిరాకీని తగ్గించి, పెద్ద మగ్గాల్లో వెడల్పు వస్త్రం నేయడం సాధ్యం చేసింది.
భారత పారిశ్రామిక శ్రామికశక్తిలో నమోదిత ఫ్యాక్టరీల్లో పనిచేసినవారి వాటా 1911లో, 1931లో వరుసగా ఎంత?
A. 10 శాతం, 5 శాతం
B. 5 శాతం, 10 శాతం
C. 50 శాతం, 60 శాతం
D. 67 శాతం, 80 శాతం
Answer & explanation
Correct: B — 5 శాతం, 10 శాతం
1911లో 5 శాతం, 1931లో 10 శాతం మాత్రమే నమోదిత ఫ్యాక్టరీల్లో పనిచేశారు. మిగిలినవారు సందుల్లో, గల్లీల్లోని చిన్న వర్క్షాపుల్లో, ఇళ్లలో పనిచేశారు కాబట్టి చిన్న తరహా ఉత్పత్తి ఆధిపత్యం వహించింది.
కరువుల్లో కూడా బనారసీ, బాలూచరి చీరల అమ్మకాలు ప్రభావితం కాకపోవడానికి కారణం ఏమిటి?
A. అవి ముతక వస్త్రాలు కావడం వల్ల
B. అవి మిల్లులో తయారవడం వల్ల
C. వాటిని కొనేది ధనికులు; నాజూకు రకాల గిరాకీ స్థిరం, ముతక వస్త్రం కొనే పేదల గిరాకీ కరువుల్లో తీవ్రంగా తగ్గుతుంది
D. ప్రభుత్వం వాటిని కొనడం వల్ల
Answer & explanation
Correct: C — వాటిని కొనేది ధనికులు; నాజూకు రకాల గిరాకీ స్థిరం, ముతక వస్త్రం కొనే పేదల గిరాకీ కరువుల్లో తీవ్రంగా తగ్గుతుంది
ముతక వస్త్రాలను కొనే గ్రామీణ పేదల నగదు ఆదాయం కరువుల్లో మాయమై గిరాకీ ఊగిసలాడుతుంది. ధనికులు కొనే నాజూకు రకాల గిరాకీ స్థిరం; అంతేకాక మిల్లులు ప్రత్యేక నేతలను అనుకరించలేవు, అందుకే బనారసీ, బాలూచరి నిలిచాయి.