Free practice MCQs with answers and explanations for జల వనరులు (Water Resources) (10వ తరగతి సోషల్ – భూగోళశాస్త్రం (Class 10 Social – Geography)). Tap an option to check instantly · page 2 of 6.
Q11Moderate
తగినంత నీరు ఉన్నప్పటికీ నాణ్యత కారణంగా నీటి కొరత రావడానికి కారణం కాని అంశం ఏది?
A. గృహ, పారిశ్రామిక వ్యర్థాలు
B. వ్యవసాయంలో వాడే పురుగుమందులు, ఎరువులు
C. ప్రవాహం తగ్గడం వల్ల నీరు చల్లబడటం
D. నీటిలో కలిసే రసాయనాలు
Answer & explanation
Correct: C — ప్రవాహం తగ్గడం వల్ల నీరు చల్లబడటం
పాఠం నీటి కాలుష్య కారణాలుగా గృహ, పారిశ్రామిక వ్యర్థాలు, రసాయనాలు, పురుగుమందులు, ఎరువులను పేర్కొంటుంది. నీరు చల్లబడటం నాణ్యత లోపం కాదు, ఇది కాలుష్య కారణంగా ప్రస్తావించబడలేదు.
ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. నీటి కొరత పరిమాణానికి సంబంధించినదే; నాణ్యతతో దానికి సంబంధం లేదు.
2. నీరు సమృద్ధిగా ఉన్నా అది కాలుష్యం వల్ల మానవ వినియోగానికి ప్రమాదకరమైతే కొరత ఏర్పడినట్లే.
A. 1 మాత్రమే సరైనది
B. 1, 2 రెండూ సరైనవి
C. 1, 2 రెండూ సరైనవి కావు
D. 2 మాత్రమే సరైనది
Answer & explanation
Correct: D — 2 మాత్రమే సరైనది
పాఠం కొరతను పరిమాణ కోణంతో పాటు నాణ్యత కోణం నుంచి కూడా చర్చిస్తుంది: నీరు ఉన్నా కలుషితమైతే ప్రజలకు అందుబాటులో లేనట్లే. అందుకే మొదటి వాక్యం తప్పు, రెండోది సరైనది.
జల్ జీవన్ మిషన్ లక్ష్యం ప్రకారం గ్రామీణ కుటుంబానికి రోజుకు తలసరి ఎన్ని లీటర్ల పైపు తాగునీరు ఇవ్వాలి?
A. 55 లీటర్లు
B. 25 లీటర్లు
C. 100 లీటర్లు
D. 150 లీటర్లు
Answer & explanation
Correct: A — 55 లీటర్లు
జల్ జీవన్ మిషన్ (JJM) ప్రతి గ్రామీణ కుటుంబానికి దీర్ఘకాలం క్రమం తప్పకుండా రోజుకు తలసరి 55 లీటర్ల చొప్పున పైపుల ద్వారా తాగునీరు అందించాలని, నల్లా కనెక్షన్లు పనిచేసేలా చూడాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది (ఆధారం: ఆర్థిక సర్వే 2020–21).
అటల్ భూజల్ యోజన అమలవుతున్న రాష్ట్రాల్లో ఉండనిది ఏది?
A. గుజరాత్
B. ఆంధ్రప్రదేశ్
C. హరియాణా
D. కర్ణాటక
Answer & explanation
Correct: B — ఆంధ్రప్రదేశ్
అటల్ భూజల్ యోజన గుజరాత్, హరియాణా, కర్ణాటక, మధ్యప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర, రాజస్థాన్, ఉత్తర్ ప్రదేశ్ అనే ఏడు రాష్ట్రాల్లోని నీటి ఒత్తిడి గ్రామ పంచాయతీల్లో అమలవుతోంది. ఈ జాబితాలో ఆంధ్రప్రదేశ్ లేదు.
అటల్ భూజల్ (అటల్ జల్) గురించి సరైన జతను గుర్తించండి.
A. 8,220 గ్రామ పంచాయతీలు – 80 బ్లాకులు – 229 జిల్లాలు
B. 229 గ్రామ పంచాయతీలు – 8,220 బ్లాకులు – 80 జిల్లాలు
C. 8,220 గ్రామ పంచాయతీలు – 229 బ్లాకులు – 80 జిల్లాలు
D. 80 గ్రామ పంచాయతీలు – 229 బ్లాకులు – 8,220 జిల్లాలు
Answer & explanation
Correct: C — 8,220 గ్రామ పంచాయతీలు – 229 బ్లాకులు – 80 జిల్లాలు
పాఠంలో అటల్ జల్: 8,220 నీటి ఒత్తిడి గ్రామ పంచాయతీలు, 229 పరిపాలనా బ్లాకులు/తాలూకాలు, 80 జిల్లాలు, 7 రాష్ట్రాలు. సంఖ్యల క్రమం (చిన్న యూనిట్ ఎక్కువ సంఖ్య) గుర్తుంచుకుంటే ఇతర కలయికలు తప్పని తెలుస్తుంది.
D. వినియోగ ధోరణి నుంచి సంరక్షణ, స్మార్ట్ నీటి నిర్వహణ వైపు సమాజంలో ప్రవర్తనా మార్పు తేవడం
Answer & explanation
Correct: D — వినియోగ ధోరణి నుంచి సంరక్షణ, స్మార్ట్ నీటి నిర్వహణ వైపు సమాజంలో ప్రవర్తనా మార్పు తేవడం
పాఠం ప్రకారం అటల్ జల్ కీలక అంశం సమాజంలో ప్రవర్తనా మార్పు: వినియోగ ధోరణి నుంచి సంరక్షణ, స్మార్ట్ నీటి నిర్వహణకు మళ్లించడం. ఇది కొత్త ఆనకట్టలు, నదుల అనుసంధానం లేదా పూర్తి నిషేధం కాదు.
నీటి వనరులను అతిగా వాడటం, తప్పుగా నిర్వహించడం వల్ల చివరికి ఏమవుతుందని పాఠం హెచ్చరిస్తుంది?
A. వనరు క్షీణించి పర్యావరణ సంక్షోభం వస్తుంది
B. నీటి లభ్యత శాశ్వతంగా పెరుగుతుంది
C. వర్షపాతం ఎక్కువ అవుతుంది
D. పరిశ్రమలు మూతపడతాయి
Answer & explanation
Correct: A — వనరు క్షీణించి పర్యావరణ సంక్షోభం వస్తుంది
అతి వినియోగం, తప్పు నిర్వహణ నీటి వనరును పేదరికంలోకి నెట్టి పర్యావరణ సంక్షోభానికి దారితీసి మన జీవితాలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతాయని పాఠం చెబుతుంది. అందుకే సంరక్షణ, నిర్వహణ ఈనాటి అవసరం.
అధిక వార్షిక వర్షపాతం ఉన్నా నీరు తీవ్రంగా కలుషితమైన ప్రాంతం గురించి సరైన వ్యాఖ్య ఏది?
A. వర్షపాతం ఎక్కువ కాబట్టి కొరత అసలు ఉండదు
B. నాణ్యత లేకపోవడం వల్ల అక్కడ నీటి కొరత ఉంటుంది
C. జనాభా తక్కువైతేనే కొరత వస్తుంది
D. కలుషిత నీరు వల్ల కొరత రాదు
Answer & explanation
Correct: B — నాణ్యత లేకపోవడం వల్ల అక్కడ నీటి కొరత ఉంటుంది
నీరు ఉన్నా కలుషితమై మానవ వినియోగానికి పనికిరాకపోతే ప్రజలకు ఆ నీరు అందుబాటులో లేనట్లే; కాబట్టి ఆ ప్రాంతం నాణ్యత పరంగా నీటి కొరతను ఎదుర్కొంటుంది. వర్షపాతం ఎక్కువ అనేది ఒక్కటే కొరత లేకపోవడానికి హామీ కాదు.
బహుళార్థ సాధక నదీ ప్రాజెక్టులకు అనుకూలంగా వాదన కానిది ఏది?
A. నీటి కొరత ఉన్న ప్రాంతాలకు నీరు చేరడం
B. నీటి ప్రవాహ నియంత్రణతో వరదల నివారణ
C. పెద్ద ఎత్తున నిర్వాసితత్వం, జీవనోపాధి నష్టం
D. ఇళ్లకు, పరిశ్రమలకు విద్యుదుత్పత్తి
Answer & explanation
Correct: C — పెద్ద ఎత్తున నిర్వాసితత్వం, జీవనోపాధి నష్టం
నీరు చేరవేయడం, వరద నియంత్రణ, విద్యుదుత్పత్తి ప్రాజెక్టులకు అనుకూల వాదనలు. పెద్ద ఎత్తున ప్రజలు నిర్వాసితులై జీవనోపాధి కోల్పోవడం ఒక నష్టం (వ్యతిరేక వాదన), కాబట్టి అది అనుకూల వాదం కాదు.
ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. పశ్చిమ రాజస్థాన్లో ఇందిరా గాంధీ కాలువ నీరు లభించడంతో పైకప్పు వాన నీటి సేకరణ ఆచరణ తగ్గుతోంది.
2. పట్టణ కేంద్రాల విస్తరణ నీటి వనరుల సక్రమ వినియోగానికి తోడ్పడింది.
A. 2 మాత్రమే సరైనది
B. 1, 2 రెండూ సరైనవి
C. 1, 2 రెండూ సరైనవి కావు
D. 1 మాత్రమే సరైనది
Answer & explanation
Correct: D — 1 మాత్రమే సరైనది
ఇందిరా గాంధీ కాలువ సమృద్ధిగా నీరు ఇవ్వడంతో రాజస్థాన్లో టాంకా తరహా సేకరణ తగ్గిందనేది సరైనది. పట్టణ కేంద్రాల విస్తరణ నీటి, శక్తి అవసరాలను పెంచి సమస్యను తీవ్రం చేసింది, కాబట్టి రెండో వాక్యం తప్పు.