ద్రవ్యం & పరపతి (Money and Credit) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ద్రవ్యం & పరపతి (Money and Credit) (10వ తరగతి సోషల్ – ఆర్థిక శాస్త్రం (Class 10 Social – Economics)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
ద్రవ్యం వల్ల కలిగే ప్రయోజనం కానిది ఏది?
A. సరుకును ఎవరికైనా అమ్మి డబ్బు పొందగలగడం
B. అమ్మేవారు తమ సరుకును ఎదుటివారి సరుకుతోనే తప్పనిసరిగా మార్చుకోవాల్సి రావడం
C. ఆ డబ్బుతో ఏ వస్తువునైనా మార్కెట్లో కొనగలగడం
D. ద్వంద్వ సంయోగం కోసం వెతికే శ్రమ తప్పడం
Answer & explanation
Correct: B — అమ్మేవారు తమ సరుకును ఎదుటివారి సరుకుతోనే తప్పనిసరిగా మార్చుకోవాల్సి రావడం
ద్రవ్యం ఉంటే అమ్మకం, కొనుగోలు రెండు వేర్వేరు దశలవుతాయి కాబట్టి సరుకుకు బదులు సరుకు తీసుకోవాల్సిన బాధ్యత ఉండదు. అలా తప్పనిసరిగా మార్చుకోవాల్సి రావడం వస్తుమార్పిడి లక్షణం, ద్రవ్య ప్రయోజనం కాదు; మిగతా మూడూ ద్రవ్యం ఇచ్చే సౌలభ్యాలు.
A. లోహపు నాణేలు → ధాన్యాలు, పశువులు → కాగితపు నోట్లు
B. కాగితపు నోట్లు → లోహపు నాణేలు → ధాన్యాలు, పశువులు
C. బ్యాంకు డిపాజిట్లు → కాగితపు నోట్లు → ధాన్యాలు, పశువులు
D. ధాన్యాలు, పశువులు → లోహపు నాణేలు → కాగితపు నోట్లు, బ్యాంకు డిపాజిట్లు
Answer & explanation
Correct: D — ధాన్యాలు, పశువులు → లోహపు నాణేలు → కాగితపు నోట్లు, బ్యాంకు డిపాజిట్లు
అతి ప్రాచీన కాలంలో ధాన్యాలు, పశువులు ద్రవ్యంగా వాడారు; తర్వాత బంగారు, వెండి, రాగి నాణేల దశ గత శతాబ్దం వరకు కొనసాగింది; ఆధునిక కాలంలో కరెన్సీ నోట్లు, బ్యాంకు డిపాజిట్లు ద్రవ్యం. మిగతా వరుసలు ఈ చారిత్రక క్రమానికి విరుద్ధం.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. బ్యాంకులు లేకపోతే డిమాండ్ డిపాజిట్లు, చెక్కు చెల్లింపులు ఉండవు.
2. ఆధునిక ఆర్థిక వ్యవస్థలో ద్రవ్యం అంటే కరెన్సీ, డిమాండ్ డిపాజిట్లు.
3. బ్యాంకులు డిపాజిట్లపై ఎలాంటి వడ్డీ చెల్లించవు.
A. 1, 2 మాత్రమే సరైనవి
B. 2, 3 మాత్రమే సరైనవి
C. 1, 3 మాత్రమే సరైనవి
D. 1, 2, 3 అన్నీ సరైనవి
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మాత్రమే సరైనవి
డిమాండ్ డిపాజిట్లు బ్యాంకులు స్వీకరించడం వల్లే ఉంటాయి, వాటిపై చెక్కులు రాయవచ్చు, అందుకే 1 సరైనది; కరెన్సీ, డిమాండ్ డిపాజిట్లు కలిసి ఆధునిక ద్రవ్యం, కాబట్టి 2 సరైనది. బ్యాంకులు డిపాజిట్లపై వడ్డీ చెల్లిస్తాయి, కాబట్టి 3 తప్పు.
C. ప్రజల దగ్గర ఉన్న కరెన్సీ, బ్యాంకుల్లో వారి డిమాండ్ డిపాజిట్లు
D. రుణాలపై వసూలు చేసిన వడ్డీ మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — ప్రజల దగ్గర ఉన్న కరెన్సీ, బ్యాంకుల్లో వారి డిమాండ్ డిపాజిట్లు
పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం ద్రవ్య నిల్వ అంటే ప్రజలు తమ దగ్గర ఉంచుకున్న కరెన్సీ, వారు బ్యాంకుల్లో ఉంచిన డిమాండ్ డిపాజిట్లు; ఇవి ప్రజలు స్వేచ్ఛగా వాడగల ద్రవ్యం. బ్యాంకుల లోహ నిల్వలు, గిడ్డంగి నోట్లు, వడ్డీ ఆదాయం ప్రజలు వాడగల ద్రవ్యం కావు.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. బ్యాంకులు డిపాజిటర్లు, రుణగ్రహీతల మధ్య మధ్యవర్తులుగా పనిచేస్తాయి.
2. బ్యాంకులు డిపాజిట్లపై కంటే రుణాలపై తక్కువ వడ్డీ వసూలు చేస్తాయి.
3. డిపాజిట్లలో ప్రధాన భాగాన్ని బ్యాంకులు రుణాలకు వాడతాయి.
A. 1, 2 మాత్రమే సరైనవి
B. 1, 3 మాత్రమే సరైనవి
C. 2, 3 మాత్రమే సరైనవి
D. 1, 2, 3 అన్నీ సరైనవి
Answer & explanation
Correct: B — 1, 3 మాత్రమే సరైనవి
మిగులు నిధులున్న డిపాజిటర్లకు, నిధులు అవసరమైన రుణగ్రహీతలకు మధ్య బ్యాంకు మధ్యవర్తి కాబట్టి 1 సరైనది; డిపాజిట్లలో చాలా భాగం రుణాలకే పోతుంది కాబట్టి 3 సరైనది. రుణాలపై వడ్డీ డిపాజిట్ వడ్డీ కంటే ఎక్కువ, కాబట్టి 2 తప్పు.
వాదన (A): బ్యాంకులు డిపాజిట్లపై ఇచ్చే వడ్డీ కంటే రుణాలపై ఎక్కువ వడ్డీ వసూలు చేస్తాయి.
కారణం (R): ఈ వడ్డీ తేడా బ్యాంకుల ప్రధాన ఆదాయ మార్గం.
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R అనేది Aకు సరైన వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R తప్పు
C. A తప్పు, R సరైనది
D. A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది Aకు సరైన వివరణ
Answer & explanation
Correct: D — A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది Aకు సరైన వివరణ
రుణగ్రహీతల నుంచి వసూలు చేసే వడ్డీ రేటు డిపాజిటర్లకు చెల్లించే రేటు కంటే ఎక్కువ అనే A సరైనది. ఆ తేడానే బ్యాంకు ప్రధాన ఆదాయంగా పాఠం చెబుతుంది కాబట్టి R కూడా సరైనదే, పైగా ఎక్కువ రేటు ఎందుకు వసూలు చేస్తారో R వివరిస్తుంది.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. రుణం ఎల్లప్పుడూ రుణగ్రహీత ఆదాయాన్ని పెంచుతుంది.
2. రుణం ఉపయోగకరమా కాదా అనేది పరిస్థితిలోని రిస్క్ మీద, నష్టం వస్తే తోడ్పాటు ఉందా లేదా అనే దాని మీద ఆధారపడుతుంది.
A. 2 మాత్రమే సరైనది
B. 1 మాత్రమే సరైనది
C. 1, 2 రెండూ సరైనవి
D. 1, 2 రెండూ తప్పు
Answer & explanation
Correct: A — 2 మాత్రమే సరైనది
ఒకే రకమైన రుణం బూట్ల తయారీదారుకు లాభం తెచ్చింది, పంట పాడైన రైతును రుణ ఉచ్చులో పడేసింది; కాబట్టి రుణం ఎల్లప్పుడూ ఆదాయం పెంచదు, అందుకే 1 తప్పు. ఫలితం రిస్క్, మద్దతు మీద ఆధారపడుతుందన్న 2 పాఠం ముగింపుతో సరిపోతుంది.
వాదన (A): పంట నష్టం తర్వాత కొత్త రుణం తీసుకున్నా చిన్న రైతు పాత అప్పును తీర్చలేకపోవచ్చు.
కారణం (R): సాధారణ పంట పండినా వచ్చే ఆదాయం పాత అప్పునకు, కొత్త సాగు ఖర్చులకు చాలకపోవచ్చు.
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R అనేది Aకు సరైన వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R తప్పు
C. A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది Aకు సరైన వివరణ
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: C — A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది Aకు సరైన వివరణ
రెండో ఏడాది పంట సాధారణంగా పండినా ఆదాయం పాత రుణాన్ని తీర్చడానికి సరిపోకపోవడంతో రైతు అప్పుల్లో కూరుకుపోయాడు; కాబట్టి A సరైనది. R కూడా సరైనది, పైగా Aలో చెప్పిన స్థితి ఎందుకు ఏర్పడిందో R నేరుగా వివరిస్తుంది.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. రుణగ్రహీత చెల్లించలేకపోతే పూచీకత్తును అమ్ముకునే హక్కు రుణదాతకు ఉంటుంది.
2. రుణం తీరకముందే బ్యాంకు పూచీకత్తు పత్రాలు తిరిగి ఇచ్చేస్తుంది.
3. బ్యాంకులో ఉన్న డిపాజిట్లను కూడా పూచీకత్తుగా వాడవచ్చు.
A. 1, 2 మాత్రమే సరైనవి
B. 1, 3 మాత్రమే సరైనవి
C. 2, 3 మాత్రమే సరైనవి
D. 1, 2, 3 అన్నీ సరైనవి
Answer & explanation
Correct: B — 1, 3 మాత్రమే సరైనవి
రుణం తిరిగి రాకపోతే రుణదాత పూచీకత్తును అమ్ముకుని చెల్లింపు పొందగలడు (1 సరైనది); భూమి పత్రాలు, పశువులతో పాటు బ్యాంకు డిపాజిట్లు కూడా పూచీకత్తుకు ఉదాహరణ (3 సరైనది). పత్రాలను రుణం పూర్తిగా తీరాకే తిరిగి ఇస్తారు కాబట్టి 2 తప్పు.
ఇంటి రుణ ఉదాహరణలో బ్యాంకు పూచీకత్తుగా ఏమి ఉంచుకుంది, అవి ఎప్పుడు తిరిగి ఇస్తారు?
A. రుణగ్రహీత జీతం స్లిప్పులు; ఏడాది తర్వాత
B. వాహన పత్రాలు; సగం రుణం తీరాక
C. ఏ పత్రాలూ ఉంచుకోలేదు; రుణం ఇచ్చిన వెంటనే
D. కొత్త ఇంటి పత్రాలు; రుణం మొత్తం వడ్డీతో సహా తీరాక
Answer & explanation
Correct: D — కొత్త ఇంటి పత్రాలు; రుణం మొత్తం వడ్డీతో సహా తీరాక
రుణం కోసం ఉద్యోగ రికార్డులు, జీతం పత్రాలు చూపాలి, కానీ పూచీకత్తుగా బ్యాంకు ఉంచుకున్నవి కొత్త ఇంటి పత్రాలు, అవి రుణం మొత్తం వడ్డీతో సహా తీరినప్పుడే తిరిగి ఇస్తారు. జీతం పత్రాలు డాక్యుమెంటేషన్ అవసరం మాత్రమే; మిగతా ఎంపికలు ఉదాహరణకు విరుద్ధం.