ద్రవ్యం & పరపతి (Money and Credit) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ద్రవ్యం & పరపతి (Money and Credit) (10వ తరగతి సోషల్ – ఆర్థిక శాస్త్రం (Class 10 Social – Economics)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
పంట పురుగుల వల్ల పాడైన చిన్న రైతు రుణ ఉచ్చులో పడటానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?
A. పంట నష్టం వల్ల రుణ చెల్లింపు అసాధ్యమై అప్పు పెరిగిపోవడం
B. బ్యాంకు రుణం అధిక వడ్డీ రేటుతో ఇవ్వడం
C. ప్రభుత్వం రుణ మాఫీ చేయడం
D. రైతు ఎక్కువ లాభం సంపాదించడం
Answer & explanation
Correct: A — పంట నష్టం వల్ల రుణ చెల్లింపు అసాధ్యమై అప్పు పెరిగిపోవడం
పంట పాడైనందున ఆదాయం రాక రుణం తీర్చలేక అప్పు ఏడాదిలో పెద్ద మొత్తమైంది; తర్వాత కొత్త రుణం తీసుకున్నా పాత అప్పు తీరలేదు, చివరికి భూమి అమ్మాల్సి వచ్చింది. ఆ రుణం వడ్డీ వ్యాపారి నుంచి, బ్యాంకు కాదు; రుణ మాఫీ, అధిక లాభం ఇక్కడ జరగలేదు.
పండుగ సీజన్ ఆర్డర్ కోసం బూట్ల తయారీదారు తీసుకున్న రుణం ఏ అవసరాలను తీర్చింది?
A. ఇల్లు కొనే అవసరాన్ని
B. పాత అప్పులు తీర్చే అవసరాన్ని
C. పని మూలధన (Working capital) అవసరాలను
D. విదేశీ యాత్ర అవసరాన్ని
Answer & explanation
Correct: C — పని మూలధన (Working capital) అవసరాలను
అదనపు కార్మికులను పెట్టుకోవడం, ముడి సరుకు కొనడం వంటి కొనసాగే ఉత్పత్తి ఖర్చులు పని మూలధన అవసరాలు; తోలు అప్పు, అడ్వాన్స్ రుణంతో ఇవి తీరి, సమయానికి ఆర్డర్ ఇచ్చి లాభం సంపాదించాడు. ఇల్లు కొనుగోలు, పాత అప్పులు, విదేశీ యాత్ర ఈ రుణ లక్ష్యాలు కావు.
ఇంటి రుణ ఉదాహరణలో (రూ. 5 లక్షల రుణం) వడ్డీ రేటు, తిరిగి చెల్లింపు కాలం ఎంత?
A. సంవత్సరానికి 60 శాతం; 3 ఏళ్లు
B. సంవత్సరానికి 12 శాతం; 10 ఏళ్లు
C. సంవత్సరానికి 8.5 శాతం; 3 ఏళ్లు
D. నెలకు 5 శాతం; 10 ఏళ్లు
Answer & explanation
Correct: B — సంవత్సరానికి 12 శాతం; 10 ఏళ్లు
ఇంటి రుణంలో రూ. 5 లక్షలకు వార్షిక వడ్డీ 12 శాతం, నెలవారీ వాయిదాల్లో 10 ఏళ్లలో చెల్లించాలి. 60% వడ్డీ వ్యాపారి రేటు (నెలకు 5%), 8.5% మూడేళ్ల పంట రుణ రేటు; అవి వేరే ఉదాహరణల సంఖ్యలు.
వడ్డీ రేటు, పూచీకత్తు, పత్రాల అవసరం, తిరిగి చెల్లింపు విధానం కలిపి రుణ నిబంధనలు అవుతాయి. నోట్ల రద్దు గడువు ప్రభుత్వం నోట్లు మార్చుకోవడానికి ఇచ్చిన వ్యవధి; దానికి రుణ ఒప్పందంలోని షరతులతో సంబంధం లేదు.
పుస్తకంలోని గ్రామ ఉదాహరణలో వ్యవసాయ వ్యాపారి రుణంపై వసూలు చేసే వడ్డీ రేటు ఎంత?
A. నెలకు 3 శాతం
B. నెలకు 5 శాతం
C. సంవత్సరానికి 8.5 శాతం
D. సంవత్సరానికి 12 శాతం
Answer & explanation
Correct: A — నెలకు 3 శాతం
చిన్న రైతు గత కొన్నేళ్లుగా వ్యవసాయ వ్యాపారి నుంచి నెలకు 3 శాతం వడ్డీకి తీసుకుంటున్నాడు; అంతకుముందు వడ్డీ వ్యాపారికి నెలకు 5 శాతం చెల్లించేవాడు. 8.5% బ్యాంకు పంట రుణ రేటు, 12% ఇంటి రుణ రేటు.
గ్రామ ఉదాహరణలో వడ్డీ వ్యాపారి విధించిన నెలకు 5 శాతం వడ్డీ రేటు సంవత్సరానికి ఎంత అవుతుంది?
A. 5 శాతం
B. 15 శాతం
C. 60 శాతం
D. 30 శాతం
Answer & explanation
Correct: C — 60 శాతం
నెలకు 5 శాతం అంటే 12 నెలలకు 5 × 12 = 60 శాతం; పుస్తకం కూడా దీన్ని సంవత్సరానికి 60% అని పేర్కొంది. 5, 15, 30 శాతాలు ఈ గణనకు సరిపోవు, ఎందుకంటే ఒక సంవత్సరంలో పన్నెండు నెలలుంటాయి.
పట్టణ ప్రాంతాల్లోని పేద కుటుంబాల రుణాల్లో సుమారు ఎంత శాతం ఇన్‌ఫార్మల్ వనరుల నుంచి వచ్చాయి?
A. 10 శాతం
B. 85 శాతం
C. 50 శాతం
D. 15 శాతం
Answer & explanation
Correct: B — 85 శాతం
గ్రాఫ్ 2 ప్రకారం పట్టణ పేద కుటుంబాల రుణాల్లో 85 శాతం ఇన్‌ఫార్మల్ వనరుల నుంచే; మిగిలిన 15 శాతం ఫార్మల్. 10 శాతం అనేది ధనిక కుటుంబాల ఇన్‌ఫార్మల్ వాటా, 50 శాతం గ్రామీణ రుణ అవసరాల్లో ఫార్మల్ రంగం తీర్చే సుమారు వాటా.
SHG క్రమం తప్పకుండా పొదుపు చేసిన ఒకటి రెండేళ్ల తర్వాత బ్యాంకు రుణం ఎవరి పేరు మీద మంజూరవుతుంది?
A. బృందంలోని అధ్యక్షురాలి వ్యక్తిగత పేరు మీద
B. వడ్డీ వ్యాపారి పేరు మీద
C. RBI పేరు మీద
D. బృందం పేరు మీద
Answer & explanation
Correct: D — బృందం పేరు మీద
పాఠం ప్రకారం రుణం బృందం పేరు మీద మంజూరవుతుంది, సభ్యులకు స్వయం ఉపాధి అవకాశాలు కల్పించడానికి వాడతారు. అందుకే తిరిగి చెల్లింపు బాధ్యత బృందానిదే అవుతుంది; ఒక్క వ్యక్తి లేదా వడ్డీ వ్యాపారి లేదా RBI పేరిట కాదు.
గ్రామీణ్ బ్యాంక్ స్థాపకుడు ముహమ్మద్ యూనస్ ఏ సంవత్సరం నోబెల్ శాంతి బహుమతి పొందారు?
A. 2006
B. 1998
C. 2012
D. 2019
Answer & explanation
Correct: A — 2006
పాఠం ప్రకారం ప్రొఫెసర్ ముహమ్మద్ యూనస్ 2006లో నోబెల్ శాంతి బహుమతి గ్రహీత. 1998, 2012, 2019 సంవత్సరాలు ఈ బహుమతితో ఆయనకు సంబంధించినవి కావు; 2018 గ్రామీణ్ బ్యాంక్ సభ్యుల గణాంకాలు ఇచ్చిన సంవత్సరం.
పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం భారతదేశంలో రైతుల్లో సుమారు ఎంత శాతం చిన్న రైతులు?
A. సుమారు 10 శాతం
B. సుమారు 25 శాతం
C. సుమారు 80 శాతం
D. సుమారు 99 శాతం
Answer & explanation
Correct: C — సుమారు 80 శాతం
అభ్యాస ప్రశ్నల్లో పుస్తకం భారతదేశంలో సుమారు 80 శాతం రైతులు చిన్న రైతులని చెబుతుంది; వీరికి సాగుకు రుణం కావాలి, కానీ పూచీకత్తు లోపం వల్ల బ్యాంకు రుణం కష్టం కావచ్చు. 10, 25, 99 శాతాలు పుస్తక సంఖ్యకు సరిపోవు.