ద్రవ్యం & పరపతి (Money and Credit) · Practice MCQs

Correct: B — కోరికల ద్వంద్వ సంయోగం (Double coincidence of wants)

వస్తుమార్పిడిలో ఒకరు అమ్మాలనుకున్నదే మరొకరు కొనాలనుకోవాలి, అదే సమయంలో రెండోవారు అమ్మేది మొదటివారికి కావాలి; ఈ ఇద్దరి కోరికల సంయోగం లేనిదే లావాదేవీ జరగదు. చెక్కులు, ప్రభుత్వ కరెన్సీ, డిపాజిట్ వడ్డీ అన్నీ ద్రవ్యం ఉన్న ఆధునిక వ్యవస్థకు సంబంధించినవి.

Correct: D — 1, 2 రెండూ సరైనవి

ప్రకటన 1 సరైనదే: ద్రవ్యం మధ్యవర్తి దశగా ఉండటం వల్ల అమ్మేవారు కొనుగోలుదారును మాత్రమే వెతికితే చాలు. ప్రకటన 2 కూడా సరైనదే: వస్తుమార్పిడిలో ఇద్దరూ ఒకరి సరుకు మరొకరికి కావాలనుకోవాలి. కాబట్టి రెండూ సరైనవి అనే ఎంపికే సరైనది.

Correct: A — కాగితపు కరెన్సీ నోట్లు

ఆరంభంలో భారతీయులు ధాన్యాలను, పశువులను ద్రవ్యంగా వాడారు; తర్వాత బంగారం, వెండి, రాగి నాణేలు వచ్చాయి. కాగితపు నోట్లు ఆధునిక కరెన్సీలో భాగం, వాటికి స్వతహాగా ఉపయోగం లేదు; మిగతా మూడూ పాత రకాలు.

Correct: C — 1 మాత్రమే సరైనది

రూపాయల్లో చేసిన చెల్లింపును నిరాకరించే హక్కు ఏ వ్యక్తికీ లేదు, అందుకే 1 సరైనది. కరెన్సీ జారీ అధికారం RBIకి తప్ప మరే వ్యక్తికి, సంస్థకు లేదు, కాబట్టి ప్రైవేటు సంస్థలు జారీ చేయవచ్చనే 2 తప్పు.

Correct: B — చెల్లించినవారి నిల్వ తగ్గుతుంది, అందుకున్నవారి నిల్వ పెరుగుతుంది

చెక్కు అంటే చెల్లించేవారి ఖాతా నుంచి నిర్దిష్ట మొత్తం తగ్గించి గ్రహీత ఖాతాలో జమ చేయమని ఆదేశం. అందువల్ల మొత్తం తగ్గినవారి ఖాతా నిల్వ తగ్గి, పొందినవారి నిల్వ అంతే పెరుగుతుంది; ఇద్దరి నిల్వలు పెరగడం లేదా మారకపోవడం సాధ్యం కాదు.

Correct: D — చెక్కు సౌకర్యంతో నగదు లేకుండానే చెల్లింపులు తీర్చవచ్చు కాబట్టి

చెక్కుల ద్వారా డిమాండ్ డిపాజిట్లతో నేరుగా చెల్లింపులు తీర్చవచ్చు; ఇదే వాటికి మారక మాధ్యమం అనే ద్రవ్య ముఖ్య లక్షణాన్ని ఇస్తుంది. బంగారు హామీ, రుణ నిషేధం, వడ్డీ లేకపోవడం – వీటికీ ద్రవ్యంగా పరిగణించడానికీ సంబంధం లేదు.

Correct: A — లావాదేవీల్లో నగదు వాడకాన్ని పెంచడం

నోట్ల రద్దు తర్వాత నగదుకు బదులు బ్యాంకు డిపాజిట్లు, డిజిటల్ చెల్లింపులను ప్రోత్సహించారు; లక్ష్యం నగదు అవసరం తగ్గించడం, అవినీతి నియంత్రణ. నగదు వాడకం పెంచడం ఈ లక్ష్యాలకు వ్యతిరేకం కాబట్టి అదే ఉద్దేశం కానిది.

Correct: C — ధాన్యానికి ధాన్యం మార్చుకోవడం

POS యంత్రం, ATM కార్డు, ఇంటర్నెట్ లేదా మొబైల్ ద్వారా బ్యాంకు బదిలీ అన్నీ డిజిటల్ చెల్లింపు సాధనాలు. ధాన్యానికి ధాన్యం మార్చుకోవడం వస్తుమార్పిడి, ఇది ద్రవ్యం, బ్యాంకింగ్ రెండూ లేని ప్రాచీన పద్ధతి; కాబట్టి అదే డిజిటల్ కానిది.

Correct: B — ఒక్కో రోజు డిపాజిటర్లలో కొందరు మాత్రమే డబ్బు తీసుకోవడానికి వస్తారు

అన్ని డిపాజిటర్లు ఒకేరోజు వచ్చి తమ డబ్బు తీసుకోరు; ఏ రోజైనా కొందరే వస్తారు కాబట్టి తక్కువ నగదునే నిల్వగా ఉంచుకున్నా బ్యాంకు చెల్లింపులు చేయగలదు. డిపాజిటర్లు తీసుకోరనే మాట తప్పు; RBI రోజూ నగదు పంపడం, బంగారంగా మార్చడం పాఠంలో లేవు.

Correct: D — 15 శాతం

పుస్తకం ప్రకారం బ్యాంకులు డిపాజిట్లలో సుమారు 15 శాతాన్ని నగదుగా ఉంచి, మిగిలిన ప్రధాన భాగాన్ని రుణాలకు వాడతాయి. (నేటి RBI నగదు నిల్వ నిష్పత్తి దీనికంటే తక్కువ.) 40, 90 శాతం నగదుగా ఉంచితే రుణాలకు చాలా తక్కువ మిగులుతుంది; 5 శాతం పుస్తక సంఖ్య కాదు.