ప్రపంచీకరణ & భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ (Globalisation and the Indian Economy) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రపంచీకరణ & భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ (Globalisation and the Indian Economy) (10వ తరగతి సోషల్ – ఆర్థిక శాస్త్రం (Class 10 Social – Economics)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
MNCలు ఉత్పత్తిని ఎక్కడ పెట్టాలో నిర్ణయించేటప్పుడు చూసే అంశాల్లో కానిది ఏది?
A. తమ లాభాలను పరిమితం చేసే ప్రభుత్వ విధానాలు
B. మార్కెట్కు దగ్గరగా ఉండటం
C. తక్కువ ఖర్చుతో శ్రమ లభించడం
D. ఇతర ఉత్పత్తి కారకాల లభ్యతపై హామీ
Answer & explanation
Correct: A — తమ లాభాలను పరిమితం చేసే ప్రభుత్వ విధానాలు
MNCలు మార్కెట్కు సమీపం, చౌకగా లభించే నైపుణ్యం ఉన్న, లేని శ్రమ, ఇతర కారకాల లభ్యత హామీ, తమ ప్రయోజనాలను కాపాడే ప్రభుత్వ విధానాలను చూస్తాయి. లాభాలను పరిమితం చేసే విధానాలను కోరుకోవు, అవి ఉన్న చోటు నుంచి వెళ్లిపోవాలనుకుంటాయి; కాబట్టి అదే కానిది.
ఒక MNC ఉత్పత్తి ఖర్చు ₹200 కోట్లు అయితే, పుస్తకంలో చెప్పిన 50–60 శాతం ఖర్చు ఆదా జరిగితే మొత్తం ఆదా ఎంత ఉండవచ్చు?
A. ₹50 కోట్ల నుంచి ₹60 కోట్లు
B. ₹100 కోట్ల నుంచి ₹120 కోట్లు
C. ₹140 కోట్ల నుంచి ₹160 కోట్లు
D. ₹20 కోట్ల నుంచి ₹30 కోట్లు
Answer & explanation
Correct: B — ₹100 కోట్ల నుంచి ₹120 కోట్లు
200 కోట్లలో 50 శాతం = 100 కోట్లు, 60 శాతం = 120 కోట్లు. కాబట్టి ఆదా ఆ మధ్యలో ఉంటుంది. భారతదేశంలో నైపుణ్యం గల ఇంజినీర్లు, ఇంగ్లీష్ మాట్లాడే యువతను ఉపయోగించడం వల్ల ఈ స్థాయి ఆదా సాధ్యమని పుస్తకం చెబుతుంది. 25 లేదా 70-80 శాతం లెక్కలు పుస్తకంలో లేవు.
కింది వాటిలో ఒకేసారి విదేశీ పెట్టుబడికి, ఉమ్మడి ఉత్పత్తికి ఉదాహరణ ఏది?
A. కార్గిల్ ఫుడ్స్ పరాఖ్ ఫుడ్స్ను కొనడం
B. అమెరికా MNC భారత కాల్ సెంటర్ సేవలు వాడుకోవడం
C. ఫోర్డ్ మోటార్స్ – మహీంద్రా అండ్ మహీంద్రా కలిసి చెన్నై సమీపంలో ప్లాంట్ పెట్టడం
D. చైనా నుంచి బొమ్మలు భారత మార్కెట్కు ఎగుమతి కావడం
Answer & explanation
Correct: C — ఫోర్డ్ మోటార్స్ – మహీంద్రా అండ్ మహీంద్రా కలిసి చెన్నై సమీపంలో ప్లాంట్ పెట్టడం
ఫోర్డ్ ₹1700 కోట్లు పెట్టి ప్లాంట్ నిర్మించడం విదేశీ పెట్టుబడి; అది భారతీయ కంపెనీ మహీంద్రాతో కలిసి చేయడం ఉమ్మడి ఉత్పత్తి. కార్గిల్ ఉదాహరణ కొనుగోలు, కాల్ సెంటర్ సేవల వాడకం సేవల వాణిజ్యం, చైనా బొమ్మలు కేవలం విదేశీ వాణిజ్యం.
భారతదేశంలోని ఫోర్డ్ ప్లాంట్ భారత మార్కెట్కు కార్లు అమ్మడమే కాక కార్లు, విడిభాగాలు ఎగుమతి కూడా చేయడం దేన్ని సూచిస్తుంది?
A. విదేశీ వాణిజ్యం, విదేశీ పెట్టుబడి పరస్పరం సంబంధం లేనివని
B. MNCలు కేవలం దేశీయ మార్కెట్ కోసమే ఉత్పత్తి చేస్తాయని
C. ఎగుమతులు పెట్టుబడి లేకుండానే జరుగుతాయని
D. MNC పెట్టుబడి, విదేశీ వాణిజ్యం కలిసిపోయి దేశాల ఉత్పత్తిని అనుసంధానం చేస్తాయని
Answer & explanation
Correct: D — MNC పెట్టుబడి, విదేశీ వాణిజ్యం కలిసిపోయి దేశాల ఉత్పత్తిని అనుసంధానం చేస్తాయని
ఫోర్డ్ భారతదేశంలో పెట్టుబడి పెట్టి కార్లను ఇక్కడ అమ్మడమే కాక దక్షిణాఫ్రికా, మెక్సికో వంటి దేశాలకు కార్లను, తన ప్రపంచ కర్మాగారాలకు విడిభాగాలను ఎగుమతి చేస్తుంది. చాలా MNCల కార్యకలాపాల్లో వాణిజ్యం భారీగా ఉండి, వివిధ దేశాల ఉత్పత్తిని ఒకదానితో ఒకటి కలుపుతుంది.
చైనా ఉక్కును భారతదేశం నుంచి దిగుమతి చేసుకుంటే కింది వాటిలో ఏది సరైనది కాదు?
A. ఉక్కును ముడిసరుకుగా వాడే చైనా పరిశ్రమలకు ఖర్చులు పెరుగుతాయి
B. చైనా ఉక్కు కంపెనీలు పోటీ ఎదుర్కొంటాయి
C. భారత ఉక్కు కంపెనీలకు వ్యాపార విస్తరణ అవకాశం వస్తుంది
D. రెండు దేశాల ఉక్కు ధరలు దగ్గరవుతాయి
Answer & explanation
Correct: A — ఉక్కును ముడిసరుకుగా వాడే చైనా పరిశ్రమలకు ఖర్చులు పెరుగుతాయి
భారత ఉక్కు చౌకగా వస్తే ఉక్కును ఉపయోగించే చైనా పరిశ్రమలకు ఎక్కువ ఎంపిక, తక్కువ ఖర్చు లభిస్తాయి, కాబట్టి ఖర్చులు పెరుగుతాయన్నది తప్పు. చైనా ఉక్కు కంపెనీలు పోటీ ఎదుర్కొంటాయి, భారత కంపెనీలు విస్తరిస్తాయి, రెండు మార్కెట్ల ధరలు సమీపిస్తాయి; ఇదే మార్కెట్ల అనుసంధానం.
అసెర్షన్ (A): ఏడాదిలోపు 70–80 శాతం బొమ్మల దుకాణాల్లో చైనా బొమ్మలు భారతీయ బొమ్మల స్థానం తీసుకున్నాయి. కారణం (R): చైనా బొమ్మలు తక్కువ ధరతో, కొత్త డిజైన్లతో ఉన్నాయి. సరైనది ఏది?
A. A, R రెండూ సరైనవి కానీ R అనేది A కి వివరణ కాదు
B. A, R రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ
C. A సరైనది, R తప్పు
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: B — A, R రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ
పుస్తక ఉదాహరణ ప్రకారం చౌక ధరలు, కొత్త డిజైన్ల వల్ల చైనా బొమ్మలు ప్రాచుర్యం పొంది, ఏడాదిలోపే 70–80 శాతం దుకాణాలు వాటికి మారాయి. అందుకే రెండు ప్రకటనలూ నిజం; ధర, డిజైన్లే మారడానికి కారణం కాబట్టి R అనేది A కి సరైన వివరణ.
కింది సంఘటనలను సరైన తార్కిక క్రమంలో అమర్చండి: (1) దేశాల మార్కెట్లు, ఉత్పత్తి అనుసంధానమవుతాయి (2) MNCలు చౌక ఉత్పత్తి స్థానాల కోసం ప్రపంచమంతా వెతుకుతాయి (3) విదేశీ పెట్టుబడి, విదేశీ వాణిజ్యం పెరుగుతాయి
A. (1), (2), (3)
B. (3), (1), (2)
C. (2), (3), (1)
D. (2), (1), (3)
Answer & explanation
Correct: C — (2), (3), (1)
తార్కిక క్రమం: మొదట MNCలు చౌకైన ఉత్పత్తి స్థలాల కోసం వెతికి ఆ దేశాల్లో పెట్టుబడి పెడతాయి, దీంతో విదేశీ పెట్టుబడి, వాణిజ్యం పెరుగుతాయి; చివరగా వాటి ఫలితంగా దేశాల ఉత్పత్తి, మార్కెట్లు అనుసంధానమవుతాయి, అదే ప్రపంచీకరణ. అనుసంధానం ఫలితమే కానీ కారణం కాదు, కాబట్టి అది చివర వస్తుంది.
ఈ ప్రకటనలను పరిశీలించండి. (1) కంటైనర్లను ఓడలు, రైళ్లు, విమానాలు, ట్రక్కులపైకి నేరుగా ఎక్కించవచ్చు. (2) విమాన రవాణా ఖర్చు తగ్గడంతో విమానాల ద్వారా ఎక్కువ పరిమాణంలో వస్తువులు రవాణా అవుతున్నాయి. (3) ఐటీ విస్తరణ లేకపోయినా ప్రపంచీకరణ ఇదే స్థాయిలో సాధ్యమయ్యేది. సరైనవి ఏవి?
A. (1), (3) మాత్రమే
B. (2), (3) మాత్రమే
C. (1), (2), (3) అన్నీ
D. (1), (2) మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — (1), (2) మాత్రమే
(1), (2) పుస్తకంలోని వాస్తవాలు: కంటైనర్లు నేరుగా వివిధ రవాణా సాధనాలపైకి ఎక్కుతాయి, విమాన రవాణా ఖర్చు తగ్గింది. (3) తప్పు, ఎందుకంటే దూర దేశాల్లో ఉత్పత్తి నిర్వహణ, ఈ-మెయిల్, ఈ-బ్యాంకింగ్, కాల్ సెంటర్ల వంటివి ఐటీ లేకుండా సాధ్యం కావు, కాబట్టి ఐటీ ప్రపంచీకరణకు కీలకం.
ఈ ప్రకటనలను పరిశీలించండి. (1) 1991 నుంచి భారతీయ ఉత్పత్తిదారులు ప్రపంచ ఉత్పత్తిదారులతో పోటీపడాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. (2) అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు తమ తొలి అభివృద్ధి దశల్లో దేశీయ ఉత్పత్తిదారులకు ఎలాంటి రక్షణ కల్పించలేదు. సరైనది ఏది?
A. (1) మాత్రమే సరైనది
B. (2) మాత్రమే సరైనది
C. (1), (2) రెండూ సరైనవి
D. (1), (2) రెండూ తప్పు
Answer & explanation
Correct: A — (1) మాత్రమే సరైనది
1991 నుంచి విధాన మార్పుల్లో భారత ఉత్పత్తిదారులు ప్రపంచ ఉత్పత్తిదారులతో పోటీపడే సమయం వచ్చిందని ప్రభుత్వం భావించింది, కాబట్టి (1) సరైనది. పుస్తకం ప్రకారం అభివృద్ధి చెందిన దేశాలన్నీ తమ తొలి దశల్లో వివిధ మార్గాల్లో దేశీయ ఉత్పత్తిదారులను రక్షించాయి; అందువల్ల (2) తప్పు.
A. దిగుమతి పన్ను – దిగుమతి వస్తువుల ధరను పెంచుతుంది
B. కోటా – దిగుమతి వస్తువులపై ప్రభుత్వం విధించే పన్ను
C. సరళీకరణ – ప్రభుత్వం పెట్టిన అవరోధాల తొలగింపు
D. వాణిజ్య అవరోధం – విదేశీ వాణిజ్యంపై ఆంక్ష
Answer & explanation
Correct: B — కోటా – దిగుమతి వస్తువులపై ప్రభుత్వం విధించే పన్ను
కోటా పన్ను కాదు; అది దిగుమతి చేసుకోవచ్చిన వస్తువుల సంఖ్యపై విధించే పరిమితి. దిగుమతి పన్ను వల్ల వస్తువు ధర పెరిగి దిగుమతులు తగ్గుతాయి, సరళీకరణ అవరోధాలను తొలగించడం, వాణిజ్య అవరోధం ఏదైనా ఆంక్ష; ఆ మూడు జతలు సరైనవి.