ప్రపంచీకరణ & భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ (Globalisation and the Indian Economy) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రపంచీకరణ & భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ (Globalisation and the Indian Economy) (10వ తరగతి సోషల్ – ఆర్థిక శాస్త్రం (Class 10 Social – Economics)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
అసెర్షన్ (A): WTO అందరికీ స్వేచ్ఛా వాణిజ్యం అనుమతించాల్సి ఉన్నా ఆచరణలో న్యాయం జరగడం లేదు. కారణం (R): అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు అన్యాయంగా అవరోధాలను కొనసాగించగా, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు అవరోధాలు తొలగించవలసి వచ్చింది. సరైనది ఏది?
A. A సరైనది, R తప్పు
B. A తప్పు, R సరైనది
C. A, R రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ
D. A, R రెండూ తప్పు
Answer & explanation
Correct: C — A, R రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ
WTO సిద్ధాంతంలో స్వేచ్ఛా వాణిజ్యం కోరుతుంది, కానీ ఆచరణలో అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు అవరోధాలను అన్యాయంగా కొనసాగించగా, WTO నియమాలు అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలను అవరోధాలు తీసివేసేలా చేశాయి. ఈ అసమానతే అన్యాయానికి కారణం, కాబట్టి R అనేది A కి సరైన వివరణ.
అమెరికా పత్తి క్షేత్రం ఉదాహరణ గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?
A. చిన్న కుటుంబ రైతులు పత్తిని ప్రభుత్వ సహాయం లేకుండా పండిస్తారు
B. పత్తిని అమెరికాలోనే అధిక ధరలకు అమ్ముతారు
C. ప్రభుత్వ సహాయం వల్ల పత్తి ఇతర దేశాల రైతులకు లాభం చేకూరుస్తుంది
D. వేల ఎకరాల క్షేత్రం భారీ కార్పొరేషన్ యాజమాన్యంలో ఉండి, పత్తిని విదేశాలకు తగ్గించిన ధరలకు అమ్ముతుంది
Answer & explanation
Correct: D — వేల ఎకరాల క్షేత్రం భారీ కార్పొరేషన్ యాజమాన్యంలో ఉండి, పత్తిని విదేశాలకు తగ్గించిన ధరలకు అమ్ముతుంది
పుస్తకం ప్రకారం సాధారణ అమెరికా పత్తి క్షేత్రం వేల ఎకరాల్లో, భారీ కార్పొరేషన్ ఆధీనంలో ఉంటుంది; ప్రభుత్వ సహాయంతో అసాధారణంగా తక్కువ ధరకు మిగులును ఇతర దేశాల్లో అమ్ముతారు. దానివల్ల ఆ దేశాల రైతులకు నష్టం జరుగుతుంది, లాభం కాదు.
ప్రపంచీకరణ ప్రభావం అందరిపై ఒకేలా లేదని చూపే ఉత్తమ ఉదాహరణ ఏది?
A. పట్టణ సంపన్నులకు నాణ్యమైన, చౌక వస్తువులు లభించగా, చిన్న బొమ్మలు, బ్యాటరీ తయారీదారుల యూనిట్లు మూతపడ్డాయి
B. అన్ని వర్గాల వినియోగదారులకు సమాన ధరలు దక్కాయి
C. చిన్న ఉత్పత్తిదారులు, పెద్ద కంపెనీలు రెండూ సమానంగా లాభపడ్డాయి
D. కార్మికుల వేతనాలు అన్ని రంగాల్లో బాగా పెరిగాయి
Answer & explanation
Correct: A — పట్టణ సంపన్నులకు నాణ్యమైన, చౌక వస్తువులు లభించగా, చిన్న బొమ్మలు, బ్యాటరీ తయారీదారుల యూనిట్లు మూతపడ్డాయి
ప్రభావం అసమానం అనడానికి సాక్ష్యం: ఒకవైపు పట్టణ సంపన్న వినియోగదారులు మెరుగైన నాణ్యత, తక్కువ ధరలు పొందగా, మరోవైపు పోటీ తట్టుకోలేక చిన్న ఉత్పత్తిదారుల యూనిట్లు మూతపడ్డాయి, కార్మికులు ఉపాధి కోల్పోయారు. మిగిలిన ప్రకటనలు సమాన ప్రయోజనాన్ని సూచిస్తాయి, అది పుస్తకానికి వ్యతిరేకం.
ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలుల (SEZ) గురించి కింది వాటిలో తప్పు ప్రకటన ఏది?
A. SEZలలో విద్యుత్, నీరు, రోడ్లు, రవాణా వంటి ప్రపంచ స్థాయి సౌకర్యాలు ఉంటాయి
B. SEZలలోని కంపెనీలు మొదటి రోజు నుంచే పూర్తి పన్ను చెల్లించాలి
C. SEZలను విదేశీ కంపెనీలను ఆకర్షించడానికి ఏర్పాటు చేస్తున్నారు
D. కొందరు ప్రజలు SEZలను వ్యతిరేకిస్తున్నారు
Answer & explanation
Correct: B — SEZలలోని కంపెనీలు మొదటి రోజు నుంచే పూర్తి పన్ను చెల్లించాలి
పుస్తకం ప్రకారం SEZలలో కంపెనీలు తొలి ఐదు సంవత్సరాలు పన్ను చెల్లించనవసరం లేదు, కాబట్టి మొదటి రోజు నుంచే పూర్తి పన్ను అన్నది తప్పు. మిగిలిన ప్రకటనలు సరైనవే: ప్రపంచ స్థాయి సౌకర్యాలు, విదేశీ పెట్టుబడి ఆకర్షణ, కొందరి వ్యతిరేకత.
విదేశీ కంపెనీలను ఆకర్షించడానికి కార్మిక చట్టాల్లో సౌలభ్యం కల్పించడం వల్ల కంపెనీలకు కలిగే ప్రధాన లాభం ఏమిటి?
A. కార్మికుల వేతనాలు పెరగడం
B. ఉద్యోగ భద్రత పెరగడం
C. శ్రమ ఖర్చు తగ్గడం, ఎందుకంటే అవసరమైనప్పుడు మాత్రమే స్వల్పకాలానికి కార్మికులను నియమించవచ్చు
D. కార్మికులకు చెల్లింపు సెలవులు పెరగడం
Answer & explanation
Correct: C — శ్రమ ఖర్చు తగ్గడం, ఎందుకంటే అవసరమైనప్పుడు మాత్రమే స్వల్పకాలానికి కార్మికులను నియమించవచ్చు
ప్రభుత్వం క్రమ నియామకాలకు బదులు పని ఒత్తిడి ఉన్నప్పుడు మాత్రమే కార్మికులను నియమించడానికి కంపెనీలను అనుమతించింది; దీనివల్ల సంవత్సరమంతా వేతనం ఇవ్వనవసరం లేక శ్రమ ఖర్చు తగ్గుతుంది. వేతనాలు, భద్రత, సెలవులు పెరగడం కంపెనీ ఖర్చు పెంచుతుంది కాబట్టి అది లాభం కాదు.
అధ్యయనాల ప్రకారం చిన్న ఉత్పత్తిదారులు పోటీపడేందుకు అవసరమైన మూడు అంశాల్లో కానిది ఏది?
A. రోడ్లు, విద్యుత్, నీరు, మార్కెటింగ్, సమాచార నెట్వర్క్ మెరుగుదల
B. సాంకేతికత మెరుగుదల, ఆధునికీకరణ
C. సరైన సమయంలో సహేతుక వడ్డీకి రుణం
D. పోటీ రాకుండా అన్ని దిగుమతులను శాశ్వతంగా నిషేధించడం
Answer & explanation
Correct: D — పోటీ రాకుండా అన్ని దిగుమతులను శాశ్వతంగా నిషేధించడం
పుస్తకం చెప్పిన మూడు అవసరాలు: మెరుగైన మౌలిక సదుపాయాలు, మార్కెటింగ్-సమాచార నెట్వర్క్; సాంకేతికత ఆధునికీకరణ; సరైన సమయంలో సహేతుక వడ్డీకి రుణం. అన్ని దిగుమతులను శాశ్వతంగా నిషేధించడం వాటిలో లేదు; అది ఉత్పత్తిదారుల సామర్థ్యాన్ని పెంచదు.
గార్మెంట్ ఎగుమతి కార్మికుల పరిస్థితి గురించి ఈ ప్రకటనలను పరిశీలించండి. (1) శాశ్వత ఉద్యోగాలకు బదులు తాత్కాలిక నియామకాలు పెరిగాయి. (2) రద్దీ సీజన్లో రాత్రి షిఫ్టులు, ఎక్కువ పని గంటలు సాధారణం. (3) వేతనాలు ఎక్కువ కావడంతో ఓవర్టైమ్ అవసరం లేదు. సరైనవి ఏవి?
A. (1), (2) మాత్రమే
B. (1), (3) మాత్రమే
C. (2), (3) మాత్రమే
D. (1), (2), (3) అన్నీ
Answer & explanation
Correct: A — (1), (2) మాత్రమే
పుస్తకం ప్రకారం కార్మికులను తాత్కాలికంగా మాత్రమే నియమిస్తున్నారు, రద్దీ సీజన్లో ఎక్కువ గంటలు, రాత్రి షిఫ్టులు చేయాలి. వేతనాలు తక్కువ కాబట్టి జీవనం కోసం ఓవర్టైమ్ చేయక తప్పదు; అందుకే (3) తప్పు. (1), (2) మాత్రమే సరైనవి.
ప్రపంచీకరణను మరింత న్యాయంగా చేయడానికి ప్రభుత్వం తీసుకోగల చర్యల్లో కానిది ఏది?
A. కార్మిక చట్టాలను సరిగా అమలు చేయడం
B. కార్మిక చట్టాలను పూర్తిగా రద్దు చేయడం
C. చిన్న ఉత్పత్తిదారులు బలపడే వరకు వారికి సహాయం చేయడం
D. WTOలో న్యాయమైన నియమాల కోసం చర్చలు జరపడం
Answer & explanation
Correct: B — కార్మిక చట్టాలను పూర్తిగా రద్దు చేయడం
పుస్తకం చెప్పిన చర్యలు: కార్మిక చట్టాల సరైన అమలు, చిన్న ఉత్పత్తిదారులు పోటీపడే వరకు మద్దతు, అవసరమైతే వాణిజ్య-పెట్టుబడి అవరోధాలు, WTOలో న్యాయమైన నియమాల కోసం చర్చలు, ఇతర అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలతో కలిసి పోరాటం. కార్మిక చట్టాల రద్దు కార్మికుల హక్కులను దెబ్బతీస్తుంది, అది న్యాయం కాదు.
టాటా మోటార్స్, ఇన్ఫోసిస్, రాన్బాక్సీ, కార్గిల్ ఫుడ్స్ – వీటిలో భిన్నమైనది ఏది?
A. టాటా మోటార్స్
B. ఇన్ఫోసిస్
C. కార్గిల్ ఫుడ్స్
D. రాన్బాక్సీ
Answer & explanation
Correct: C — కార్గిల్ ఫుడ్స్
టాటా మోటార్స్, ఇన్ఫోసిస్, రాన్బాక్సీ భారతీయ కంపెనీలు, ప్రపంచీకరణతో బహుళజాతి సంస్థలుగా ఎదిగాయి. కార్గిల్ ఫుడ్స్ అమెరికా MNC; అది భారతీయ కంపెనీ పరాఖ్ ఫుడ్స్ను కొని భారతదేశంలోకి ప్రవేశించింది. అందుకే అది ఇతరులకు భిన్నం.
ఈ రోజుల్లో భారతదేశంలో వ్యవస్థీకృత రంగ కార్మికుల పని పరిస్థితుల గురించి పుస్తకం ఏమి చెబుతుంది?
A. అసంఘటిత రంగం కంటే చాలా మెరుగుపడ్డాయి
B. ఎలాంటి మార్పు లేకుండా అలాగే ఉన్నాయి
C. అన్ని కార్మికులు వ్యవస్థీకృత రంగంలోనే పనిచేస్తున్నారు
D. అవి క్రమంగా అసంఘటిత రంగ పరిస్థితులను పోలి ఉంటున్నాయి
Answer & explanation
Correct: D — అవి క్రమంగా అసంఘటిత రంగ పరిస్థితులను పోలి ఉంటున్నాయి
చాలా మంది కార్మికులు ఇప్పటికే అసంఘటిత రంగంలో పనిచేస్తున్నారు; అదనంగా వ్యవస్థీకృత రంగంలో కూడా పని పరిస్థితులు అసంఘటిత రంగాన్ని పోలుతున్నాయి. వ్యవస్థీకృత రంగ కార్మికులకు ఇంతకుముందు ఉన్న రక్షణ, ప్రయోజనాలు ఇప్పుడు లభించడం లేదు; అందుకే మెరుగుపడ్డాయనడం తప్పు.
అసెర్షన్ (A): WTO అందరికీ స్వేచ్ఛా వాణిజ్యం అనుమతించాల్సి ఉన్నా ఆచరణలో న్యాయం జరగడం లేదు. కారణం (R): అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు అన్యాయంగా అవరోధాలను కొనసాగించగా, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు అవరోధాలు తొలగించవలసి వచ్చింది. సరైనది ఏది?