ప్రపంచీకరణ & భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ (Globalisation and the Indian Economy) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రపంచీకరణ & భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ (Globalisation and the Indian Economy) (10వ తరగతి సోషల్ – ఆర్థిక శాస్త్రం (Class 10 Social – Economics)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
కింది వాటిలో సరళీకరణకు వ్యతిరేకమైన చర్య ఏది?
A. విదేశీ కంపెనీలు కర్మాగారాలు పెట్టడానికి అనుమతించడం
B. దిగుమతి పన్నులను తగ్గించడం
C. ఒక వస్తువు దిగుమతులపై కోటా విధించడం
D. ఏమి దిగుమతి, ఎగుమతి చేయాలో వ్యాపారాలకే వదిలేయడం
Answer & explanation
Correct: C — ఒక వస్తువు దిగుమతులపై కోటా విధించడం
సరళీకరణ అంటే ప్రభుత్వం పెట్టిన ఆంక్షలను తొలగించడం. కోటా విధించడం అంటే దిగుమతులపై కొత్తగా పరిమితి పెట్టడం, ఇది వాణిజ్య అవరోధం కాబట్టి సరళీకరణకు వ్యతిరేకం. మిగిలిన మూడు ఆంక్షలను తగ్గించే లేదా వ్యాపారాలకు స్వేచ్ఛ ఇచ్చే చర్యలు.
అమెరికాలో వ్యవసాయం గురించి పుస్తకం ఇచ్చిన గణాంకాలు ఏవి?
A. GDPలో 10 శాతం, ఉపాధిలో 5 శాతం
B. GDPలో 5 శాతం, ఉపాధిలో 1 శాతం
C. GDPలో 0.5 శాతం, ఉపాధిలో 1 శాతం
D. GDPలో 1 శాతం, మొత్తం ఉపాధిలో 0.5 శాతం
Answer & explanation
Correct: D — GDPలో 1 శాతం, మొత్తం ఉపాధిలో 0.5 శాతం
అమెరికాలో వ్యవసాయం వాటా GDPలో 1 శాతం, ఉపాధిలో కేవలం 0.5 శాతం. అంత తక్కువ వాటా ఉన్నా అక్కడి రైతులకు ప్రభుత్వం భారీ మొత్తాలిస్తుంది. భారతదేశంలో వ్యవసాయం ఎక్కువ మందికి ఉపాధి ఇవ్వడంతో పోలిస్తే ఈ వ్యత్యాసం ప్రస్ఫుటంగా కనిపిస్తుంది.
వ్యవసాయ వాణిజ్యంపై అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల ప్రధాన ఫిర్యాదు ఏమిటి?
A. WTO నియమాల ప్రకారం తాము అవరోధాలు తగ్గించినా, అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు తమ రైతులకు భారీగా మద్దతు కొనసాగిస్తున్నాయి
B. అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు తమ వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను కొనడం లేదు
C. WTO సభ్యత్వం ఇవ్వడం లేదు
D. అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు ఎరువులను ఉచితంగా ఇవ్వడం లేదు
Answer & explanation
Correct: A — WTO నియమాల ప్రకారం తాము అవరోధాలు తగ్గించినా, అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు తమ రైతులకు భారీగా మద్దతు కొనసాగిస్తున్నాయి
అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు తమ ప్రభుత్వాలను రైతులకు మద్దతు ఆపమని అడిగి, అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు మాత్రం తమ రైతులకు వేల కోట్లు ఇస్తున్నాయని వాదిస్తాయి. అది స్వేచ్ఛా, న్యాయమైన వాణిజ్యమా అన్నదే ప్రశ్న. మిగిలిన ఫిర్యాదులు పుస్తకంలో లేవు.
సెల్ ఫోన్లు, ఆటోమొబైల్స్, శీతల పానీయాలు, ఫాస్ట్ ఫుడ్ వంటి రంగాలపై MNCలు ఎక్కువ ఆసక్తి చూపడానికి కారణం ఏమిటి?
A. ఈ రంగాల్లో ప్రభుత్వం ఉచిత భూమి ఇవ్వడం
B. ఈ ఉత్పత్తులకు ఆర్థికంగా బాగున్న కొనుగోలుదారులు ఎక్కువమంది ఉండటం
C. ఈ ఉత్పత్తులు పేదలకు ఎక్కువగా అవసరం కావడం
D. ఈ రంగాల్లో పోటీ అసలే లేకపోవడం
Answer & explanation
Correct: B — ఈ ఉత్పత్తులకు ఆర్థికంగా బాగున్న కొనుగోలుదారులు ఎక్కువమంది ఉండటం
పుస్తకం ప్రకారం MNCలు సెల్ ఫోన్లు, ఆటోమొబైల్స్, ఎలక్ట్రానిక్స్, శీతల పానీయాలు, ఫాస్ట్ ఫుడ్, పట్టణ బ్యాంకింగ్ వంటి రంగాల్లో పెట్టుబడి పెట్టాయి, ఎందుకంటే వీటికి కొనగలిగే వర్గం పెద్దది. లాభదాయకత ముఖ్యం; పోటీ లేకపోవడం లేదా ఉచిత భూమి కారణాలుగా పుస్తకంలో లేవు.
రాన్బాక్సీ ఔషధాల (మందుల) కంపెనీ. ఏషియన్ పెయింట్స్ రంగులు తయారు చేస్తుంది; సుందరం ఫాస్టెనర్స్ నట్లు, బోల్ట్లు తయారు చేస్తుంది; టాటా మోటార్స్ ఆటోమొబైల్ కంపెనీ, సాఫ్ట్వేర్ కంపెనీ ఇన్ఫోసిస్. ఇతర మూడు జతల్లో ఉత్పత్తులు తారుమారయ్యాయి.
సరళ (flexible) కార్మిక విధానంలో కంపెనీలు కార్మికులను ఎలా నియమిస్తాయి?
A. సంవత్సరమంతా శాశ్వత ఉద్యోగులుగా
B. పదవీ విరమణ వరకు ఒప్పందంతో
C. పని లేకపోయినా పూర్తి వేతనంతో
D. పని ఒత్తిడి ఎక్కువగా ఉన్న స్వల్ప కాలానికి మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — పని ఒత్తిడి ఎక్కువగా ఉన్న స్వల్ప కాలానికి మాత్రమే
సరళ నియామకంలో కంపెనీలు క్రమం తప్పకుండా కార్మికులను ఉంచుకోకుండా, తీవ్ర పని ఒత్తిడి ఉన్నప్పుడు స్వల్ప కాలానికి మాత్రమే నియమిస్తాయి. దీనివల్ల కంపెనీ శ్రమ ఖర్చు తగ్గుతుంది, కానీ కార్మికులకు ఉద్యోగ భద్రత పోతుంది. శాశ్వత నియామకం దీనికి వ్యతిరేకం.
కింది వాటిలో పోటీ వల్ల చిన్న తయారీదారులు ఎక్కువగా దెబ్బతిన్న పరిశ్రమగా పుస్తకంలో పేర్కొన్నది ఏది?
A. టైర్ల తయారీ
B. కాల్ సెంటర్లు
C. సాఫ్ట్వేర్ ఎగుమతులు
D. ఆటోమొబైల్ అసెంబ్లింగ్
Answer & explanation
Correct: A — టైర్ల తయారీ
పుస్తకంలో బ్యాటరీలు, కెపాసిటర్లు, ప్లాస్టిక్లు, బొమ్మలు, టైర్లు, పాల ఉత్పత్తులు, వంటనూనె పరిశ్రమల్లో చిన్న తయారీదారులు దెబ్బతిన్నారని ఉంది. కాల్ సెంటర్లు, సాఫ్ట్వేర్ ఎగుమతులు ప్రపంచీకరణ వల్ల కొత్త అవకాశాలు పొందిన సేవా రంగాలు.
అధ్యాయం చివర సరిపోల్చే వ్యాయామంలో, కోటాలు, దిగుమతి పన్నులు ఏ భావనకు సరిపోతాయి?
A. కాల్ సెంటర్లు
B. వాణిజ్య అవరోధాలు
C. సరళ కార్మిక విధానం
D. కంటైనర్ రవాణా
Answer & explanation
Correct: B — వాణిజ్య అవరోధాలు
కోటాలు (దిగుమతి పరిమాణంపై పరిమితి), దిగుమతి పన్నులు రెండూ విదేశీ వాణిజ్యాన్ని నియంత్రించడానికి ప్రభుత్వం ఉపయోగించే ఆంక్షలు, అందువల్ల వాణిజ్య అవరోధాలు. కాల్ సెంటర్లు IT సేవలకు, ఆటోమొబైల్స్ విదేశీ పెట్టుబడి రంగానికి, కంటైనర్లు రవాణా సాంకేతికతకు సంబంధించినవి.
అసెర్షన్ (A): భారతీయ గార్మెంట్ ఎగుమతిదారులు MNC ఆర్డర్ల కోసం ప్రధానంగా శ్రమ ఖర్చునే తగ్గిస్తారు. కారణం (R): ముడిసరుకుల ఖర్చును తగ్గించడం సాధ్యం కాదు. సరైనది ఏది?
A. A, R రెండూ సరైనవి కానీ R అనేది A కి వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R తప్పు
C. A, R రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: C — A, R రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ
పుస్తకం ప్రకారం ముడిసరుకుల ధర తగ్గించడం కుదరదు కాబట్టి ఎగుమతిదారులు శ్రమ ఖర్చును తగ్గిస్తారు: తాత్కాలిక నియామకాలు, ఎక్కువ పని గంటలు, తక్కువ వేతనాలు. అందుకే A నిజం, R కూడా నిజం; ముడిసరుకు ఖర్చు తగ్గకపోవడమే శ్రమపై దృష్టి పెట్టడానికి కారణం, కాబట్టి R సరైన వివరణ.
పుస్తకం ప్రకారం గత కొన్ని ఏళ్లలో ప్రజా సంస్థల భారీ ప్రచారాలు దేన్ని ప్రభావితం చేశాయి?
A. భారత కేంద్ర బడ్జెట్ రూపకల్పనను మాత్రమే
B. అమెరికా కంపెనీల లాభాల పంపిణీని
C. MNCల ఉత్పత్తి ధరలను నేరుగా
D. WTOలో వాణిజ్యం, పెట్టుబడులకు సంబంధించిన ముఖ్య నిర్ణయాలను
Answer & explanation
Correct: D — WTOలో వాణిజ్యం, పెట్టుబడులకు సంబంధించిన ముఖ్య నిర్ణయాలను
ప్రజా సంస్థల భారీ ప్రచారాలు, ప్రాతినిధ్యాలు WTOలో వాణిజ్యం, పెట్టుబడులపై ముఖ్యమైన నిర్ణయాలను ప్రభావితం చేశాయని పుస్తకం చెబుతోంది. న్యాయమైన ప్రపంచీకరణ పోరాటంలో ప్రజలు కూడా ముఖ్య పాత్ర పోషించగలరని ఇది చూపుతుంది; బడ్జెట్ లేదా MNC ధరల నియంత్రణ ప్రస్తావన లేదు.