ప్రపంచీకరణ & భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ (Globalisation and the Indian Economy) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రపంచీకరణ & భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ (Globalisation and the Indian Economy) (10వ తరగతి సోషల్ – ఆర్థిక శాస్త్రం (Class 10 Social – Economics)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
ఈ రెండు ప్రకటనలను పరిశీలించండి. (1) ఇరవయ్యో శతాబ్దం మధ్య వరకు ఉత్పత్తి ఎక్కువగా దేశాల లోపలే నిర్వహించబడేది. (2) భారతదేశం వంటి వలస దేశాలు తయారైన వస్తువులను ఎగుమతి చేసి ముడిసరుకులను దిగుమతి చేసుకున్నాయి. సరైనది ఏది?
A. (1) మాత్రమే సరైనది
B. (2) మాత్రమే సరైనది
C. (1), (2) రెండూ సరైనవి
D. (1), (2) రెండూ తప్పు
Answer & explanation
Correct: A — (1) మాత్రమే సరైనది
మధ్య శతాబ్దం వరకు దేశాల సరిహద్దులు దాటినవి ముడిసరుకులు, ఆహారం, తయారీ వస్తువులే; ఉత్పత్తి దేశాల లోపలే ఉండేది, కాబట్టి (1) సరైనది. వలస దేశాలైన భారతదేశం ముడిసరుకులు, ఆహారం ఎగుమతి చేసి తయారీ వస్తువులు దిగుమతి చేసుకునేది; (2)లో ఇది తిరగబడింది, అందుకే తప్పు.
MNC ఉత్పత్తి వ్యాప్తి ఉదాహరణలో మెక్సికో, తూర్పు ఐరోపా ఎంపికకు కారణం ఏమిటి?
A. అక్కడ అత్యంత చౌక శ్రమ ఉండటం
B. అమెరికా, ఐరోపా మార్కెట్లకు దగ్గరగా ఉండటం
C. అక్కడ నైపుణ్యం గల ఇంజినీర్లు ఎక్కువ ఉండటం
D. అక్కడ ముడిసరుకులు విస్తారంగా ఉండటం
Answer & explanation
Correct: B — అమెరికా, ఐరోపా మార్కెట్లకు దగ్గరగా ఉండటం
పుస్తకం ప్రకారం చైనా చౌక తయారీ ప్రదేశం కాగా, మెక్సికో, తూర్పు ఐరోపా అమెరికా, ఐరోపా మార్కెట్లకు దగ్గరగా ఉండడం వల్ల అసెంబ్లింగ్కు ఎంచుకున్నారు. సాంకేతిక అంశాలు తెలిసిన ఇంజినీర్లు, ఇంగ్లీష్ మాట్లాడే యువత భారతదేశం ప్రత్యేకత.
స్థానిక కంపెనీతో MNC ఉమ్మడిగా ఉత్పత్తి పెడితే స్థానిక కంపెనీకి కలిగే రెండు ప్రయోజనాలు ఏవి?
A. పన్ను మినహాయింపు, ఉచిత ముడిసరుకులు
B. విదేశీ మార్కెట్లపై పూర్తి నియంత్రణ, ప్రభుత్వ రాయితీ
C. అదనపు పెట్టుబడికి డబ్బు, ఉత్పత్తికి ఆధునిక సాంకేతికత
D. కార్మికుల వేతనాల తగ్గింపు, తక్కువ ధరలు
Answer & explanation
Correct: C — అదనపు పెట్టుబడికి డబ్బు, ఉత్పత్తికి ఆధునిక సాంకేతికత
ఉమ్మడి ఉత్పత్తిలో MNC కొత్త యంత్రాలు కొనడం వంటి అదనపు పెట్టుబడులకు డబ్బు ఇస్తుంది, ఉత్పత్తికి కావలసిన ఆధునిక సాంకేతికతను తీసుకొస్తుంది. పన్ను మినహాయింపు ప్రభుత్వం ఇచ్చేది, ఉచిత ముడిసరుకులు MNC ఇవ్వదు; ఈ రెండు ప్రయోజనాలే పుస్తకంలో ఉన్నాయి.
A. భారతీయ కంపెనీ, విదేశాల్లో కర్మాగారాలు పెట్టింది
B. పరాఖ్ ఫుడ్స్తో కలిసి కొత్త కంపెనీ పెట్టి భాగస్వామిగా ఉంది
C. భారతదేశంలో ఆటోమొబైల్ విడిభాగాల తయారీలో ఉంది
D. పరాఖ్ ఫుడ్స్ను కొని, ఇప్పుడు భారతదేశంలో వంటనూనెల అతిపెద్ద ఉత్పత్తిదారుగా ఉంది
Answer & explanation
Correct: D — పరాఖ్ ఫుడ్స్ను కొని, ఇప్పుడు భారతదేశంలో వంటనూనెల అతిపెద్ద ఉత్పత్తిదారుగా ఉంది
కార్గిల్ ఫుడ్స్ అమెరికా MNC; పరాఖ్ ఫుడ్స్ అనే భారతీయ కంపెనీని కొనుగోలు చేసింది. దాని నాలుగు రిఫైనరీల నియంత్రణ కార్గిల్కు వచ్చింది. ప్రస్తుతం రోజుకు 50 లక్షల పౌచ్ల సామర్థ్యంతో భారతదేశంలో వంటనూనెల అతిపెద్ద ఉత్పత్తిదారు. ఇది కొనుగోలు మార్గం, భాగస్వామ్యం కాదు.
దుస్తులు, పాదరక్షలు, క్రీడా వస్తువుల తయారీలో పెద్ద MNCలు ధర, నాణ్యత, కార్మిక పరిస్థితులను నిర్ణయించగలగడానికి కారణం ఏమిటి?
A. అనేక చిన్న ఉత్పత్తిదారులు వాటి ఆర్డర్ల కోసం పోటీపడుతూ, MNCలు వాటిని తమ బ్రాండ్ పేర్లతో అమ్మడం
B. చిన్న ఉత్పత్తిదారులు తమ ఉత్పత్తిని ప్రభుత్వానికి అమ్మడం
C. MNCలు ముడిసరుకులను ఉచితంగా ఇవ్వడం
D. చిన్న ఉత్పత్తిదారులు MNCల కంటే పెద్ద సంస్థలు కావడం
Answer & explanation
Correct: A — అనేక చిన్న ఉత్పత్తిదారులు వాటి ఆర్డర్ల కోసం పోటీపడుతూ, MNCలు వాటిని తమ బ్రాండ్ పేర్లతో అమ్మడం
ఈ పరిశ్రమల్లో ఉత్పత్తి ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక చిన్న ఉత్పత్తిదారులు చేస్తారు. వారంతా MNC ఆర్డర్ల కోసం పోటీ పడతారు, తయారైన వస్తువులను MNCలు తమ బ్రాండ్తో అమ్ముతాయి. అందువల్ల ధర, నాణ్యత, సరఫరా సమయం, కార్మిక పరిస్థితులను నిర్ణయించే శక్తి MNCలకు ఉంటుంది.
ఫోర్డ్ మోటార్స్ గురించి పుస్తకం ఇచ్చిన 2017 సమాచారం ప్రకారం ఏ ప్రకటన సరైనది?
A. ఎగుమతులు జరగలేదు, కార్లన్నీ భారత మార్కెట్లోనే అమ్మారు
B. భారతదేశంలో అమ్మిన కార్ల కంటే ఇక్కడినుంచి ఎగుమతి చేసిన కార్ల సంఖ్య ఎక్కువ
C. భారతదేశంలో అమ్మిన కార్ల సంఖ్య ఎగుమతుల కంటే ఎక్కువ
D. ఎగుమతులు, అమ్మకాలు సమానంగా ఉన్నాయి
Answer & explanation
Correct: B — భారతదేశంలో అమ్మిన కార్ల కంటే ఇక్కడినుంచి ఎగుమతి చేసిన కార్ల సంఖ్య ఎక్కువ
2017 నాటికి ఫోర్డ్ భారత మార్కెట్లలో 88,000 కార్లు అమ్మగా, 1,81,000 కార్లను దక్షిణాఫ్రికా, మెక్సికో, బ్రెజిల్, అమెరికాలకు ఎగుమతి చేసింది. అంటే ఎగుమతులు అమ్మకాల కంటే రెట్టింపుకు పైగా ఉన్నాయి. భారత్ ఫోర్డ్కు ఎగుమతి కేంద్రంగా కూడా పనిచేసింది.
వివిధ దేశాల మార్కెట్ల అనుసంధానం (integration) జరిగితే ఏ ఫలితం కనిపిస్తుంది?
A. దేశీయ ఉత్పత్తిదారుల మధ్య పోటీ పూర్తిగా ఆగిపోతుంది
B. ఎగుమతులు, దిగుమతులు పూర్తిగా నిలిచిపోతాయి
C. రెండు మార్కెట్లలో ఒకే రకమైన వస్తువుల ధరలు దాదాపు సమానమవుతాయి
D. ఒక దేశంలో వస్తువుల ధరలు పెరుగుతూనే ఉంటాయి
Answer & explanation
Correct: C — రెండు మార్కెట్లలో ఒకే రకమైన వస్తువుల ధరలు దాదాపు సమానమవుతాయి
వాణిజ్యం వల్ల వస్తువులు ఒక మార్కెట్ నుంచి మరొకదానికి వెళ్లి ఎంపిక పెరుగుతుంది. ఒకే రకమైన వస్తువుల ధరలు రెండు మార్కెట్లలో సమానమవుతాయి, వేల మైళ్ల దూరంలో ఉన్నా ఉత్పత్తిదారులు నేరుగా పోటీపడతారు. పోటీ ఆగిపోవడం లేదా వాణిజ్యం ఆగిపోవడం అనుసంధానానికి వ్యతిరేకం.
ఈ రెండు ప్రకటనలను పరిశీలించండి. (1) ప్రపంచీకరణ వల్ల ఉత్పత్తిదారుల మధ్య పోటీ పెరుగుతుంది. (2) గత కొన్ని దశాబ్దాల్లో వివిధ దేశాల మధ్య ప్రజల కదలిక అత్యంత వేగంగా పెరిగింది. సరైనది ఏది?
A. (2) మాత్రమే సరైనది
B. (1), (2) రెండూ సరైనవి
C. (1), (2) రెండూ తప్పు
D. (1) మాత్రమే సరైనది
Answer & explanation
Correct: D — (1) మాత్రమే సరైనది
ప్రపంచీకరణ దేశాలను కలపడం వల్ల స్థానిక, విదేశీ ఉత్పత్తిదారుల మధ్య పోటీ పెరుగుతుంది; ఇది పుస్తకం ప్రశ్నలో కూడా స్పష్టంగా ఉంది. కానీ దేశాల మధ్య ప్రజల కదలిక పలు ఆంక్షల వల్ల పెద్దగా పెరగలేదు; వస్తువులు, సేవలు, పెట్టుబడులు, సాంకేతికత మాత్రమే వేగంగా కదిలాయి. కాబట్టి (2) తప్పు.
కింది వాటిలో పుస్తకంలో చెప్పిన టెలికమ్యూనికేషన్ సౌకర్యం కానిది ఏది?
A. కంటైనర్
B. టెలిగ్రాఫ్
C. ఫ్యాక్స్
D. మొబైల్ ఫోన్లతో సహా టెలిఫోన్
Answer & explanation
Correct: A — కంటైనర్
టెలిగ్రాఫ్, టెలిఫోన్ (మొబైల్ ఫోన్లతో సహా), ఫ్యాక్స్ సమాచార సంచార సౌకర్యాలు. కంటైనర్ అనేది రవాణా సాంకేతికతలో భాగం: సరకులను నేరుగా ఓడ, రైలు, విమానం, ట్రక్కుపైకి ఎక్కించడానికి వాడే పెట్టె; ఇది సమాచార సాధనం కాదు.
స్వాతంత్ర్యం తర్వాత భారత ప్రభుత్వం విదేశీ వాణిజ్యంపై అవరోధాలు పెట్టడానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?
A. విదేశీ కంపెనీలను శాశ్వతంగా దేశం నుంచి పంపేయడం
B. 1950లు, 1960లలో కొత్తగా ఏర్పడుతున్న దేశీయ పరిశ్రమలను విదేశీ పోటీ నుంచి రక్షించడం
C. ఎగుమతులను పూర్తిగా పెంచడం
D. వినియోగదారులకు విదేశీ వస్తువులు చౌకగా అందించడం
Answer & explanation
Correct: B — 1950లు, 1960లలో కొత్తగా ఏర్పడుతున్న దేశీయ పరిశ్రమలను విదేశీ పోటీ నుంచి రక్షించడం
ఆ దశలో పరిశ్రమలు ఇప్పుడిప్పుడే ఏర్పడుతున్నాయి; దిగుమతులతో పోటీ ఉంటే అవి ఎదిగేవి కావు. అందుకే యంత్రాలు, ఎరువులు, పెట్రోలియం వంటి అత్యవసర వస్తువుల దిగుమతులనే అనుమతించి దేశీయ ఉత్పత్తిదారులను రక్షించారు. దిగుమతులు చౌకగా ఇవ్వడం ఈ విధానానికి వ్యతిరేకం.
ఈ రెండు ప్రకటనలను పరిశీలించండి. (1) ఇరవయ్యో శతాబ్దం మధ్య వరకు ఉత్పత్తి ఎక్కువగా దేశాల లోపలే నిర్వహించబడేది. (2) భారతదేశం వంటి వలస దేశాలు తయారైన వస్తువులను ఎగుమతి చేసి ముడిసరుకులను దిగుమతి చేసుకున్నాయి. సరైనది ఏది?