Free practice MCQs with answers and explanations for అభివృద్ధి (Development) (10వ తరగతి సోషల్ – ఆర్థిక శాస్త్రం (Class 10 Social – Economics)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
తమిళనాడులో 90% గ్రామీణులు రేషన్ దుకాణాన్ని వాడతారు; పశ్చిమ బెంగాల్లో 35% మాత్రమే. ఏ రాష్ట్రంలో ప్రజలు మెరుగైన స్థితిలో ఉండే అవకాశం ఎక్కువ?
A. తమిళనాడు, ఎందుకంటే PDS బాగా పనిచేసి ఆహారం ఎక్కువమందికి చేరుతుంది
B. పశ్చిమ బెంగాల్, ఎందుకంటే తక్కువమంది రేషన్ వాడతారు
C. రెండు రాష్ట్రాల్లో ఒకే విధంగా
D. చెప్పడం అసాధ్యం, ఎందుకంటే PDS కి ఆరోగ్యంతో సంబంధం లేదు
Answer & explanation
Correct: A — తమిళనాడు, ఎందుకంటే PDS బాగా పనిచేసి ఆహారం ఎక్కువమందికి చేరుతుంది
ప్రజాపంపిణీ వ్యవస్థ బాగా పనిచేసే రాష్ట్రాల్లో ప్రజల ఆరోగ్య, పోషక స్థితి మెరుగ్గా ఉండే అవకాశం ఉందని పాఠం చెబుతుంది. రేషన్ దుకాణాన్ని ఎక్కువమంది వాడే తమిళనాడులో ఆహార భద్రత ఎక్కువ.
ఉత్తరప్రదేశ్ గ్రామీణ ప్రాంతంలో 10–14 ఏళ్ల బాలికల్లో 82% బడికి వెళ్తున్నారు. బడికి వెళ్లని బాలికల శాతం ఎంత?
A. 13%
B. 18%
C. 15%
D. 82%
Answer & explanation
Correct: B — 18%
బడికి వెళ్లేవారు 82% అయితే వెళ్లనివారు 100 − 82 = 18%. 13% అనేది ఈ వయసు బాలికల్లో నిరక్షరాస్యత (100 − 87), 15% బాలురలో బడికి వెళ్లని వారి శాతం (100 − 85); ఇవి వేరే సూచికలు.
భారత్ కంటే తక్కువ తలసరి ఆదాయం ఉన్నా, ఆయుర్దాయంలో భారత్ కంటే ముందున్న దేశాలు ఏవి (పట్టిక 1.6)?
A. శ్రీలంక, పాకిస్తాన్
B. మయన్మార్, పాకిస్తాన్
C. నేపాల్, బంగ్లాదేశ్
D. శ్రీలంక, మయన్మార్
Answer & explanation
Correct: C — నేపాల్, బంగ్లాదేశ్
నేపాల్ (GNI 3,877, ఆయుర్దాయం 68.4), బంగ్లాదేశ్ (5,472; 72.4) ఆదాయంలో భారత్ (6,590; 67.2) కంటే తక్కువే అయినా ఆయుర్దాయంలో ముందున్నాయి. శ్రీలంకకు ఆదాయమూ ఎక్కువ; మయన్మార్, పాకిస్తాన్ ఆయుర్దాయం భారత్ కంటే తక్కువ.
పట్టిక 1.6 లో 25 ఏళ్లు పైబడిన వారి సగటు పాఠశాల విద్యా సంవత్సరాలు అత్యల్పంగా ఉన్న దేశం ఏది?
A. నేపాల్ (5.1)
B. మయన్మార్ (6.4)
C. భారత్ (6.7)
D. పాకిస్తాన్ (4.5)
Answer & explanation
Correct: D — పాకిస్తాన్ (4.5)
పట్టికలోని విలువలు: శ్రీలంక 10.8, బంగ్లాదేశ్ 7.4, భారత్ 6.7, మయన్మార్ 6.4, నేపాల్ 5.1, పాకిస్తాన్ 4.5. వీటిలో అత్యల్పం 4.5 సంవత్సరాలు, అది పాకిస్తాన్ది; నేపాల్ రెండో అత్యల్పం.
పాఠం ప్రకారం గత 20 ఏళ్లలో భూగర్భ జల మట్టం 4 మీటర్లకు పైగా తగ్గిన జిల్లాలు సుమారు ఎన్ని?
A. 300
B. 100
C. 500
D. 60
Answer & explanation
Correct: A — 300
పాఠంలోని భూగర్భ జల ఉదాహరణ ప్రకారం గత 20 ఏళ్లలో సుమారు 300 జిల్లాల్లో జల మట్టం 4 మీటర్లకు పైగా తగ్గింది. 60 అనేది మరో 25 ఏళ్లలో అతివినియోగం చేసే దేశ ప్రాంత శాతం (60%); జిల్లాల సంఖ్య కాదు.
భూగర్భ జల అతివినియోగం ముఖ్యంగా ఏ ప్రాంతాల్లో కనిపిస్తుందని పాఠం చెబుతుంది?
A. హిమాలయ మంచు ప్రాంతాల్లో
B. వ్యవసాయపరంగా సంపన్న పంజాబ్, పశ్చిమ ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రాంతాల్లో
C. అత్యధిక వర్షపాతం ఉన్న ఈశాన్య అడవి ప్రాంతాల్లో
D. ఎడారి ఇసుక దిబ్బల్లో మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — వ్యవసాయపరంగా సంపన్న పంజాబ్, పశ్చిమ ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రాంతాల్లో
పాఠంలో అతివినియోగ ప్రాంతాలుగా వ్యవసాయపరంగా సంపన్నమైన పంజాబ్, పశ్చిమ ఉత్తరప్రదేశ్, మధ్య-దక్షిణ భారతదేశంలోని గట్టి రాతి పీఠభూములు, కొన్ని తీర ప్రాంతాలు, వేగంగా పెరిగే పట్టణ ఆవాసాలు పేర్కొన్నారు. మిగిలిన ఎంపికలు పేర్కొనలేదు.
పట్టిక 1.7 ప్రకారం అమెరికా చమురు నిల్వలు ప్రస్తుత వేగంతో ఎన్ని ఏళ్లు సరిపోతాయి?
A. 50.2 ఏళ్లు
B. 70 ఏళ్లు
C. 10.5 ఏళ్లు
D. 5 ఏళ్లు
Answer & explanation
Correct: C — 10.5 ఏళ్లు
అమెరికా నిల్వలు 50 వేల మిలియన్ బ్యారెళ్లు; అవి సుమారు 10.5 ఏళ్లు సరిపోతాయి. 50.2 ప్రపంచానికి, 70 మధ్యప్రాచ్యానికి సంబంధించినవి. అందుకే అమెరికా వంటి తక్కువ నిల్వల దేశాలు చమురును సురక్షితం చేసుకునే మార్గాలు వెదుకుతాయి.
తక్కువ చమురు నిల్వలున్న అమెరికా వంటి దేశాలు చమురు పొందడానికి ఏమి చేయాలనుకుంటాయని పాఠం చెబుతుంది?
A. చమురు వాడకాన్ని పూర్తిగా మానేస్తాయి
B. సొంత నిల్వలను అపరిమితంగా పెంచుకుంటాయి
C. అంతర్జాతీయ చమురు ధరలను పట్టించుకోవు
D. సైనిక లేదా ఆర్థిక శక్తి ద్వారా చమురు సరఫరాను సురక్షితం చేసుకోవాలనుకుంటాయి
Answer & explanation
Correct: D — సైనిక లేదా ఆర్థిక శక్తి ద్వారా చమురు సరఫరాను సురక్షితం చేసుకోవాలనుకుంటాయి
పాఠం ప్రకారం USA వంటి తక్కువ నిల్వలున్న దేశాలు చమురును సైనిక లేదా ఆర్థిక శక్తి ద్వారా సురక్షితం చేసుకోవాలని చూస్తాయి. ఇది సుస్థిరత ప్రశ్న అభివృద్ధి స్వభావంపై కొత్త ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతుందనడానికి ఉదాహరణ.
పట్టిక 1.6 లో పుట్టినప్పుడు ఆయుర్దాయం అత్యల్పంగా ఉన్న దేశం ఏది?
A. మయన్మార్ (65.7 ఏళ్లు)
B. పాకిస్తాన్ (66.1 ఏళ్లు)
C. భారత్ (67.2 ఏళ్లు)
D. నేపాల్ (68.4 ఏళ్లు)
Answer & explanation
Correct: A — మయన్మార్ (65.7 ఏళ్లు)
ఆయుర్దాయ విలువలు: శ్రీలంక 76.4, బంగ్లాదేశ్ 72.4, నేపాల్ 68.4, భారత్ 67.2, పాకిస్తాన్ 66.1, మయన్మార్ 65.7. అత్యల్పం మయన్మార్ది; పాకిస్తాన్ దానికంటే కొంచెం ఎక్కువ.
తలసరి ఆదాయ లెక్కల్లో 'క్రయశక్తి సమానత (PPP)' వాడకం ఉద్దేశ్యం ఏది?
A. అన్ని దేశాల ఆదాయాన్ని రూపాయల్లో చూపడం
B. ప్రతి డాలర్ ఏ దేశంలోనైనా ఒకే పరిమాణం వస్తు-సేవలు కొనగలిగేలా సర్దుబాటు చేసి పోల్చడం
C. ధనిక దేశాలకు అదనపు ర్యాంక్ ఇవ్వడం
D. జనాభాను సమానం చేయడం
Answer & explanation
Correct: B — ప్రతి డాలర్ ఏ దేశంలోనైనా ఒకే పరిమాణం వస్తు-సేవలు కొనగలిగేలా సర్దుబాటు చేసి పోల్చడం
పట్టిక 1.6 నోట్ ప్రకారం తలసరి ఆదాయాన్ని అన్ని దేశాలకు డాలర్లలో లెక్కిస్తారు, మరియు ప్రతి డాలర్ ఏ దేశంలోనైనా ఒకే పరిమాణం వస్తు-సేవలు కొనగలిగేలా చేస్తారు; దీనిని PPP అంటారు. దీనివల్ల దేశాల మధ్య నిజమైన పోలిక సాధ్యమవుతుంది.