Back to chapter

వినియోగదారుల హక్కులు (Consumer Rights) · Practice MCQs

Free practice MCQs with answers and explanations for వినియోగదారుల హక్కులు (Consumer Rights) (10వ తరగతి సోషల్ – ఆర్థిక శాస్త్రం (Class 10 Social – Economics)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.

Q41Hard

అసెర్షన్ (A): ఒక్కో వినియోగదారుడు మార్కెట్‌లో తరచుగా బలహీన స్థితిలో ఉంటాడు. కారణం (R): ఫిర్యాదు వస్తే అమ్మకందారు బాధ్యతను కొనుగోలుదారుపైకి నెట్టి "నచ్చకపోతే వేరే చోటికి వెళ్ళండి" అంటాడు.

  1. A. A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కి సరైన వివరణ
  2. B. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R అనేది A కి వివరణ కాదు
  3. C. A సరైనది; R సరికాదు
  4. D. A సరికాదు; R సరైనది
Answer & explanation

Correct: A — A, R రెండూ సరైనవి; R అనేది A కి సరైన వివరణ

అమ్మకం పూర్తయ్యాక తన బాధ్యత లేదన్నట్లు అమ్మకందారు ప్రవర్తించడం వల్లే వ్యక్తిగత వినియోగదారుడికి పరిష్కారం దొరకదు, అది బలహీన స్థితికి కారణం. కాబట్టి R అనేది A ను నేరుగా వివరిస్తుంది.

Revise related study notes
Q42Hard

శిశువుల పాల పొడి, సిగరెట్ కంపెనీల ఉదాహరణలు ప్రధానంగా ఏ విషయాన్ని చూపుతాయి?

  1. A. పెద్ద కంపెనీలు ఎప్పుడూ నిజమే చెబుతాయి
  2. B. తప్పుడు ప్రచారాన్ని, హానిని కంపెనీలు అంగీకరించేలా చేయడానికి ఏళ్ల పోరాటం అవసరమైంది; అందుకే రక్షణ నియమాలు కావాలి
  3. C. వినియోగదారులు ఏ రక్షణ లేకుండానే మార్కెట్‌లో సురక్షితంగా ఉంటారు
  4. D. ప్రభుత్వ నియమాలు ఉత్పత్తి వ్యయాన్ని పెంచుతాయి కాబట్టి అవి అనవసరం
Answer & explanation

Correct: B — తప్పుడు ప్రచారాన్ని, హానిని కంపెనీలు అంగీకరించేలా చేయడానికి ఏళ్ల పోరాటం అవసరమైంది; అందుకే రక్షణ నియమాలు కావాలి

పాల పొడి కంపెనీ తన తప్పుడు వాదనలను అంగీకరించడానికి, సిగరెట్ కంపెనీలు క్యాన్సర్ ప్రమాదాన్ని అంగీకరించడానికి ఏళ్ల తరబడి పోరాటం, కోర్టు కేసులు అవసరమయ్యాయి. అందుకే వినియోగదారుల రక్షణకు నియమాలు ఉండాలని ఈ ఉదాహరణలు చూపుతాయి.

Revise related study notes
Q43Hard

వినియోగదారుల ఉద్యమం తెచ్చిన ప్రధాన మార్పు ఏది?

  1. A. కొనేవారు అసలు జాగ్రత్త పడనవసరం లేదని చెప్పడం
  2. B. ఉత్పత్తిదారులు వ్యాపారం మానేయడం
  3. C. నాణ్యత బాధ్యతను కేవలం కొనేవారి నుంచి అమ్మకందారుల వైపు కూడా మళ్లించడం
  4. D. ప్రభుత్వం వినియోగదారుల వివాదాల్లో పాత్ర వహించకపోవడం
Answer & explanation

Correct: C — నాణ్యత బాధ్యతను కేవలం కొనేవారి నుంచి అమ్మకందారుల వైపు కూడా మళ్లించడం

పూర్వం "కొనేవాడే జాగ్రత్త పడాలి" అన్న భావన ఉండేది; అనేక ఏళ్ల అవగాహన, ఉద్యమం వల్ల వస్తు-సేవల నాణ్యతను ఉండేలా చూసే బాధ్యత అమ్మకందారులపైకి మారింది. మిగతా ఎంపికలు ఉద్యమ ఫలితాలు కావు.

Revise related study notes
Q44Hard

కన్స్యూమర్స్ ఇంటర్నేషనల్ గురించి సరికాని ప్రకటన ఏది?

  1. A. ఇది వినియోగదారుల సంస్థలకు గొడుగు సంస్థ
  2. B. 100కు పైగా దేశాల సంస్థలు ఇందులో సభ్యులు
  3. C. 1985 ఐక్యరాజ్యసమితి మార్గదర్శకాలు అంతర్జాతీయ ఉద్యమానికి పునాదిగా నిలిచాయి
  4. D. ఇది భారత ప్రభుత్వ వినియోగదారుల వ్యవహారాల శాఖకు అనుబంధంగా ఉన్న విభాగం
Answer & explanation

Correct: D — ఇది భారత ప్రభుత్వ వినియోగదారుల వ్యవహారాల శాఖకు అనుబంధంగా ఉన్న విభాగం

కన్స్యూమర్స్ ఇంటర్నేషనల్ 100కు పైగా దేశాల 200కు పైగా సంస్థలకు గొడుగు సంస్థ; అంతర్జాతీయ స్థాయి సంస్థ. అది భారత ప్రభుత్వ శాఖ అనుబంధం కాదు, కాబట్టి ఆ ప్రకటన మాత్రమే సరికానిది.

Revise related study notes
Q45Hard

ఒక LPG సిలిండర్ లోపం వల్ల ప్రమాదం జరిగింది. పుస్తక సమాచారం ప్రకారం సరైన విశ్లేషణ ఏది?

  1. A. ఇది భద్రత హక్కు ఉల్లంఘన; LPG సిలిండర్లకు ప్రమాణ సంస్థ ధృవీకరణ తప్పనిసరి కాబట్టి ప్రమాణాలు పాటించని ఉత్పత్తిదారుదే బాధ్యత
  2. B. ఇది సమాచార హక్కు ఉల్లంఘన మాత్రమే; ధృవీకరణ అవసరం లేదు
  3. C. ఇది ఎంపిక హక్కు సమస్య; వినియోగదారుడిదే బాధ్యత
  4. D. ఇది ప్రాతినిధ్య హక్కు సమస్య; ఉత్పత్తిదారుకు బాధ్యత ఉండదు
Answer & explanation

Correct: A — ఇది భద్రత హక్కు ఉల్లంఘన; LPG సిలిండర్లకు ప్రమాణ సంస్థ ధృవీకరణ తప్పనిసరి కాబట్టి ప్రమాణాలు పాటించని ఉత్పత్తిదారుదే బాధ్యత

ప్రాణానికి, ఆస్తికి హాని కలిగించే ఉత్పత్తులపై రక్షణ భద్రత హక్కు. LPG సిలిండర్లు ఆరోగ్యం, భద్రతపై ప్రభావం చూపేవి కాబట్టి ధృవీకరణ తప్పనిసరి; ప్రమాణాలు పాటించని ఉత్పత్తిదారు బాధ్యత వహించాలి.

Revise related study notes
Q46Hard

ప్యాకెట్‌పై గడువు తేదీ ముద్రించని ఉత్పత్తి గడువులోపే చెడిపోతే వినియోగదారుడికి ఎదురయ్యే ప్రధాన ఇబ్బంది ఏమిటి?

  1. A. ఉత్పత్తి ధర ఆటోమేటిక్‌గా తగ్గుతుంది
  2. B. తయారీదారు దుకాణదారుపై నెపం వేసి బాధ్యత తీసుకోడు, మార్పిడి కోరడం కష్టమవుతుంది
  3. C. ఉత్పత్తిని ఉచితంగా మార్చి ఇవ్వడం తప్పనిసరవుతుంది
  4. D. ఫిర్యాదు చేసే హక్కు పూర్తిగా పోతుంది
Answer & explanation

Correct: B — తయారీదారు దుకాణదారుపై నెపం వేసి బాధ్యత తీసుకోడు, మార్పిడి కోరడం కష్టమవుతుంది

గడువు తేదీ ఉంటే గడువులోపు చెడిన వస్తువును మార్చమని అడగవచ్చు. ముద్రించకపోతే తయారీదారు తన బాధ్యతను తప్పించుకుని దుకాణదారుపై నెపం వేస్తాడు. ధర తగ్గడం లేదా ఉచిత మార్పిడి ఆటోమేటిక్‌గా జరగవు.

Revise related study notes
Q47Hard

ఇంటర్వ్యూ తర్వాత ఫలితం తెలియని ఒక అభ్యర్థి RTI దరఖాస్తు వేయడం ద్వారా పుస్తకం చెప్పిన ఫలితం ఏమిటి?

  1. A. ఇంటర్వ్యూ మళ్లీ నిర్వహించారు
  2. B. దరఖాస్తు తిరస్కరించారు
  3. C. ఫలితాల ఆలస్యానికి కారణాలు తెలిశాయి, నియామక కాల్ లెటర్ కూడా అందింది
  4. D. ప్రైవేటు సంస్థ నుంచి పరిహారం ఇచ్చారు
Answer & explanation

Correct: C — ఫలితాల ఆలస్యానికి కారణాలు తెలిశాయి, నియామక కాల్ లెటర్ కూడా అందింది

ఆ అభ్యర్థి RTI ద్వారా ఫలితాల ఆలస్యానికి కారణాలను తెలుసుకుంది, ఇంటర్వ్యూలో బాగా రాణించినందున నియామక కాల్ లెటర్ కూడా పొందింది. ఇది ప్రభుత్వ శాఖల సమాచారాన్ని RTI ద్వారా పొందడానికి ఉదాహరణ.

Revise related study notes
Q48Hard

కోర్సు మొత్తం కాలానికి ఫీజును ముందుగా ఒకేసారి వసూలు చేయడాన్ని రాష్ట్ర కమిషన్ నిరోధించడానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?

  1. A. కోచింగ్ సంస్థలు లాభం పొందకూడదని చట్టం చెబుతుంది
  2. B. ఫీజు తక్కువగా వసూలు చేయాలి కాబట్టి
  3. C. విద్యార్థులకు బహుమతులు ఇవ్వాలి కాబట్టి
  4. D. మధ్యలో కోర్సు మానాలనుకుంటే మిగిలిన కాలపు ఫీజు వాపసు దొరక్క వినియోగదారుడి ఎంపిక హక్కు దెబ్బతింటుంది
Answer & explanation

Correct: D — మధ్యలో కోర్సు మానాలనుకుంటే మిగిలిన కాలపు ఫీజు వాపసు దొరక్క వినియోగదారుడి ఎంపిక హక్కు దెబ్బతింటుంది

సేవను కొనసాగించాలో వద్దో ఎంచుకునే హక్కు వినియోగదారుడిది. పూర్తి ఫీజు ముందే తీసుకుంటే మానేయాలనుకున్నా డబ్బు వెనక్కి రాదు, ఆ హక్కు అర్థం కోల్పోతుంది. అందుకే కమిషన్ దాన్ని నిరోధించింది.

Revise related study notes
Q49Hard

₹5 కోట్ల క్లెయిమ్ ఉన్న కేసు ప్రస్తుత (2021 నియమాల) పరిమితుల ప్రకారం తొలుత ఏ కమిషన్‌లో విచారణకు వస్తుంది?

  1. A. జాతీయ కమిషన్
  2. B. జిల్లా కమిషన్
  3. C. రాష్ట్ర కమిషన్
  4. D. మండల స్థాయి కమిషన్
Answer & explanation

Correct: A — జాతీయ కమిషన్

ప్రస్తుత పరిమితుల ప్రకారం ₹2 కోట్లకు పైబడిన క్లెయిమ్‌లను జాతీయ కమిషన్ విచారిస్తుంది, కాబట్టి ₹5 కోట్ల కేసు దానికే వెళ్తుంది. పాఠ్యపుస్తకంలోని పాత పరిమితుల (₹1–10 కోట్లు) ప్రకారమైతే అది రాష్ట్ర కమిషన్ కేసు అయ్యేది.

Revise related study notes
Q50Hard

క్లాస్ యాక్షన్ సూట్ గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. వినియోగదారులు సమూహంగా ఫిర్యాదు చేయవచ్చు. 2. ఫిర్యాదును ఇంటర్నెట్ ద్వారా కూడా వేయవచ్చు. 3. కేసును వీడియో కాన్ఫరెన్సింగ్ ద్వారా నడపవచ్చు.

  1. A. 1, 2 మాత్రమే సరైనవి
  2. B. 1, 2, 3 అన్నీ సరైనవి
  3. C. 2, 3 మాత్రమే సరైనవి
  4. D. 1 మాత్రమే సరైనది
Answer & explanation

Correct: B — 1, 2, 3 అన్నీ సరైనవి

పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం వినియోగదారులు వ్యక్తిగతంగా లేదా సమూహంగా (క్లాస్ యాక్షన్ సూట్) భౌతికంగా, ఇంటర్నెట్ ద్వారా ఫిర్యాదు చేయవచ్చు, కేసును వీడియో కాన్ఫరెన్సింగ్ ద్వారా నడపవచ్చు. కాబట్టి మూడు ప్రకటనలూ సరైనవి.

Revise related study notes
0/0correct · 0/10 done
Question 41 of 500 answered
Q41Hard

అసెర్షన్ (A): ఒక్కో వినియోగదారుడు మార్కెట్‌లో తరచుగా బలహీన స్థితిలో ఉంటాడు. కారణం (R): ఫిర్యాదు వస్తే అమ్మకందారు బాధ్యతను కొనుగోలుదారుపైకి నెట్టి "నచ్చకపోతే వేరే చోటికి వెళ్ళండి" అంటాడు.