మానవ నేత్రం & రంగుల ప్రపంచం (The Human Eye and the Colourful World) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for మానవ నేత్రం & రంగుల ప్రపంచం (The Human Eye and the Colourful World) (10వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 10 Physical Science)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
పట్టకంలో కాంతి ప్రయాణం గురించి సరైన క్రమం ఏది?
A. రెండు తలాల వద్ద లంబం వైపే వంగుతుంది
B. రెండు తలాల వద్ద లంబం నుండి దూరంగా వంగుతుంది
C. గాలి→గాజు వద్ద లంబం వైపు, గాజు→గాలి వద్ద లంబం నుండి దూరంగా వంగుతుంది
D. ఏ తలం వద్దా వంగదు
Answer & explanation
Correct: C — గాలి→గాజు వద్ద లంబం వైపు, గాజు→గాలి వద్ద లంబం నుండి దూరంగా వంగుతుంది
గాలి నుండి గాజులోకి వచ్చేటప్పుడు కాంతి సాంద్ర యానకంలోకి ప్రవేశిస్తుంది కాబట్టి లంబం వైపు వంగుతుంది; గాజు నుండి గాలిలోకి వచ్చేటప్పుడు లంబం నుండి దూరంగా వంగుతుంది. పట్టకం తలాలు ఏటవాలుగా ఉండటం వల్ల రెండు వంపులు ఒకే దిశలో కలిసి విచలనం కలుగుతుంది.
ఐజాక్ న్యూటన్ రెండో పట్టకాన్ని మొదటి దానికి విలోమంగా ఉంచినప్పుడు ఏమి గమనించారు?
A. ఇంకా ఎక్కువ రంగులు వచ్చాయి
B. కాంతి పూర్తిగా ఆగిపోయింది
C. ఎరుపు రంగు మాత్రమే వచ్చింది
D. రెండో పట్టకం నుండి తెల్లని కాంతి పుంజం బయటికి వచ్చింది
Answer & explanation
Correct: D — రెండో పట్టకం నుండి తెల్లని కాంతి పుంజం బయటికి వచ్చింది
విలోమ స్థానంలో ఉంచిన రెండో పట్టకం విక్షేపణం చెందిన రంగులను తిరిగి కలిపి తెల్లని కాంతిగా మార్చింది. అలాగే రెండో పట్టకంతో రంగులను ఇంకా విడగొట్టలేకపోయాడు. దీంతో సూర్యకాంతి ఏడు రంగుల సమ్మేళనమని న్యూటన్ నిర్ధారించారు.
వర్ణపటంలో రంగుల క్రమాన్ని (ఊదా నుండి ఎరుపు వైపు) సరిగ్గా సూచించేది ఏది?
A. ఊదా, నీలలోహితం, నీలం, ఆకుపచ్చ, పసుపు, నారింజ, ఎరుపు
B. ఎరుపు, పసుపు, ఆకుపచ్చ, నీలం, నీలలోహితం, ఊదా, నారింజ
C. నీలం, ఊదా, నీలలోహితం, ఆకుపచ్చ, పసుపు, ఎరుపు, నారింజ
D. ఊదా, నీలం, నీలలోహితం, పసుపు, ఆకుపచ్చ, ఎరుపు, నారింజ
Answer & explanation
Correct: A — ఊదా, నీలలోహితం, నీలం, ఆకుపచ్చ, పసుపు, నారింజ, ఎరుపు
VIBGYOR క్రమంలో ఊదా, నీలలోహితం, నీలం, ఆకుపచ్చ, పసుపు, నారింజ, ఎరుపు ఉంటాయి. ఊదా అతి ఎక్కువగా వంగి ఒక చివరన, ఎరుపు అతి తక్కువగా వంగి మరో చివరన ఉంటాయి. ఇతర ఎంపికల్లో నీలలోహితం నీలం కంటే ముందు/తర్వాత లేదా నారింజ స్థానం తప్పుగా ఉంది.
ఇంద్రధనస్సు ఏర్పడేటప్పుడు నీటి బిందువులో కాంతి ఏ క్రమంలో మార్పు చెందుతుంది?
A. పరావర్తనం → వ్యతికరణం → వక్రీభవనం
B. వక్రీభవనం → అంతర్గత పరావర్తనం → వక్రీభవనం
C. వక్రీభవనం → పరిక్షేపణం → శోషణ
D. పరావర్తనం → వక్రీభవనం → పరావర్తనం
Answer & explanation
Correct: B — వక్రీభవనం → అంతర్గత పరావర్తనం → వక్రీభవనం
బిందువులోకి ప్రవేశించేటప్పుడు కాంతి వక్రీభవనం చెంది విక్షేపణ చెందుతుంది, లోపలి తలంపై అంతర్గత పరావర్తనం చెందుతుంది, బయటికి వచ్చేటప్పుడు మరోసారి వక్రీభవనం చెందుతుంది. అందుకే బిందువులు చిన్న పట్టకాల్లా పనిచేస్తాయని అంటారు.
నక్షత్రం హోరిజోన్ దగ్గర నిజ స్థానం కంటే ఎలా కనిపిస్తుంది?
A. కొద్దిగా కింద
B. ఇంకా దూరంగా పక్కకు
C. కొద్దిగా ఎత్తులో
D. ఖచ్చితంగా అదే స్థానంలో
Answer & explanation
Correct: C — కొద్దిగా ఎత్తులో
వాతావరణం నక్షత్ర కాంతిని లంబం వైపు వంచుతుంది, కాబట్టి మనకు కనిపించే దృశ్య స్థానం నిజ స్థానం కంటే కొద్దిగా పైన ఉంటుంది. అదే స్థానంలో కనిపిస్తే వక్రీభవనం లేదని అర్థం. వాతావరణ పరిస్థితులు స్థిరంగా లేనందున ఈ స్థానం కూడా కొద్దిగా మారుతూ ఉంటుంది.
మంట పైన గాలిలోంచి చూసినప్పుడు వస్తువులు ఊగుతున్నట్లు కనిపించడానికి కారణం ఏది?
A. వస్తువు నిజంగా కదలడం
B. కాంతి వేగం పెరగడం వల్ల దూరం తగ్గడం
C. కంటిపాప సంకోచం
D. వేడి గాలి వక్రీభవన గుణకం మారుతూ ఉండటం
Answer & explanation
Correct: D — వేడి గాలి వక్రీభవన గుణకం మారుతూ ఉండటం
వేడి గాలి తేలికైనది, దాని వక్రీభవన గుణకం పై చల్లని గాలి కంటే కొద్దిగా తక్కువ. ఆ గాలి స్థిరంగా ఉండదు కాబట్టి వస్తువు దృశ్య స్థానం మారుతూ ఊగుతున్నట్లు కనిపిస్తుంది. ఇదే నక్షత్రాల మిణుకుమనే ప్రభావానికి చిన్న స్థాయి ఉదాహరణ.
సూర్యోదయం, సూర్యాస్తమయ సమయాల్లో సూర్యబింబం చదునుగా (నొక్కినట్లు) కనిపించడానికి కారణం ఏది?
A. వాతావరణ వక్రీభవనం
B. కాంతి పరిక్షేపణం
C. టిండాల్ ప్రభావం
D. కాంతి వ్యతికరణం
Answer & explanation
Correct: A — వాతావరణ వక్రీభవనం
హోరిజోన్ దగ్గర సూర్యకాంతి వాతావరణంలో ఎక్కువగా వక్రీభవనం చెందడం వల్ల సూర్యబింబం యొక్క దిగువ భాగం పైకి జరిగి కనిపించి బింబం చదునుగా కనిపిస్తుంది. పరిక్షేపణం సూర్యుని రంగును (ఎరుపు) మారుస్తుంది కానీ ఆకారాన్ని కాదు.
A. నిజ ద్రావణంలో కాంతి పుంజం మార్గం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది
B. కొల్లాయిడ్ కణాల వల్ల కాంతి చెదిరి పుంజం మార్గం కనిపిస్తుంది
C. కాంతి పూర్తిగా శోషణ చెందుతుంది
D. కాంతి వేగం పెరుగుతుంది
Answer & explanation
Correct: B — కొల్లాయిడ్ కణాల వల్ల కాంతి చెదిరి పుంజం మార్గం కనిపిస్తుంది
కొల్లాయిడ్ ద్రావణంలో కణాల పరిమాణం పెద్దది కాబట్టి అవి కాంతిని చెదరగొట్టి పుంజం మార్గాన్ని కనిపించేలా చేస్తాయి. నిజ ద్రావణంలో కణాలు చాలా చిన్నవి కాబట్టి మార్గం కనిపించదు. టిండాల్ ప్రభావంలో కాంతి వేగం మారదు, శోషణ ప్రధానం కాదు.
ఎత్తైన ప్రదేశంలో విమానంలో ప్రయాణించే వారికి ఆకాశం చీకటిగా కనిపించడానికి కారణం ఏది?
A. ఆక్సిజన్ ఎక్కువగా ఉండటం
B. నీలి కాంతి పూర్తిగా శోషించబడటం
C. అంత ఎత్తులో పరిక్షేపణం గణనీయంగా ఉండదు
D. సూర్యుడు ఆరిపోవడం
Answer & explanation
Correct: C — అంత ఎత్తులో పరిక్షేపణం గణనీయంగా ఉండదు
ఆకాశం నీలంగా కనిపించేది పరిక్షేపణ వల్ల; చాలా ఎత్తులో గాలి సన్నగా ఉండి పరిక్షేపణం ప్రముఖంగా జరగదు, అందువల్ల ఆకాశం చీకటిగా కనిపిస్తుంది. వాతావరణం లేకపోతే కూడా ఇదే జరిగేది. సూర్యుడు ఆరిపోవడం, ఆక్సిజన్ ప్రభావం కారణాలు కావు.
ఒక వస్తువును 25 సెం.మీ. కంటే దగ్గరగా తెచ్చినప్పుడు సాధారణ కన్ను స్పష్టంగా చూడలేకపోవడానికి కారణం ఏది?
A. కనుగుడ్డు పొడవు తగ్గిపోవడం
B. కార్నియా మూసుకోవడం
C. కంటిపాప చాలా పెద్దదవడం
D. కటక నాభ్యంతరం ఒక కనిష్ఠ పరిమితి కంటే తగ్గదు
Answer & explanation
Correct: D — కటక నాభ్యంతరం ఒక కనిష్ఠ పరిమితి కంటే తగ్గదు
సిలియరీ కండరాలు కటకాన్ని మందంగా చేసి నాభ్యంతరాన్ని తగ్గిస్తాయి, కానీ ఒక కనిష్ఠ పరిమితి కంటే తగ్గించలేవు. అందువల్ల 25 సెం.మీ. కంటే దగ్గరి వస్తువు ప్రతిబింబం రెటీనాపై స్పష్టంగా పడదు, చూపు మసకబారి కంటికి శ్రమ కలుగుతుంది.