మానవ నేత్రం & రంగుల ప్రపంచం (The Human Eye and the Colourful World) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for మానవ నేత్రం & రంగుల ప్రపంచం (The Human Eye and the Colourful World) (10వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 10 Physical Science)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
కంట్లోకి ప్రవేశించే కాంతి వక్రీభవనంలో ఎక్కువ భాగం ఎక్కడ జరుగుతుంది?
A. కార్నియా బయటి ఉపరితలం వద్ద
B. కటకం మధ్యలో
C. రెటీనా వద్ద
D. ఐరిస్ వద్ద
Answer & explanation
Correct: A — కార్నియా బయటి ఉపరితలం వద్ద
పుస్తకం ప్రకారం కంట్లోకి వచ్చే కాంతి వక్రీభవనంలో ఎక్కువ భాగం కార్నియా బయటి ఉపరితలం వద్ద జరుగుతుంది. స్ఫటిక కటకం వివిధ దూరాల వస్తువులను రెటీనాపై ఫోకస్ చేయడానికి కావలసిన సూక్ష్మ సర్దుబాటు మాత్రమే చేస్తుంది. ఐరిస్ కాంతి పరిమాణాన్ని నియంత్రిస్తుంది, రెటీనా ప్రతిబింబాన్ని స్వీకరిస్తుంది.
కంటి కటకం రెటీనాపై వస్తువు యొక్క తలకిందులైన నిజ ప్రతిబింబాన్ని ఏర్పరుస్తుంది; నిజ ప్రతిబింబమే రెటీనాపై తెరపై పడగలదు. తర్వాత మెదడు ఆ సంకేతాలను విశ్లేషించి వస్తువును నిటారుగా గ్రహించేలా చేస్తుంది. మిథ్యా ప్రతిబింబం తెరపై పడదు కాబట్టి ఇతర ఎంపికలు సరికావు.
దగ్గరి వస్తువును చూస్తున్నప్పుడు కంట్లో ఏం జరుగుతుంది?
A. సిలియరీ కండరాలు సడలి కటకం పలుచబడుతుంది
B. కటకం మందం మారదు, కనుగుడ్డు పొడవు మారుతుంది
C. సిలియరీ కండరాలు సంకోచించి కటకం మందమై నాభ్యంతరం తగ్గుతుంది
D. ఐరిస్ మూసుకుపోతుంది
Answer & explanation
Correct: C — సిలియరీ కండరాలు సంకోచించి కటకం మందమై నాభ్యంతరం తగ్గుతుంది
దగ్గరి వస్తువులను చూసేటప్పుడు సిలియరీ కండరాలు సంకోచిస్తాయి, కటక వక్రత పెరిగి కటకం మందమై నాభ్యంతరం తగ్గుతుంది. కండరాలు సడలి కటకం పలుచబడి నాభ్యంతరం పెరగడం దూరపు వస్తువులను చూసేటప్పుడు జరుగుతుంది. కనుగుడ్డు పొడవు సాధారణంగా మారదు.
హ్రస్వదృష్టికి కారణాలు కటక వక్రత అధికం కావడం (నాభ్యంతరం తక్కువ) లేదా కనుగుడ్డు పొడవు పెరగడం. అప్పుడు దూరపు వస్తువు ప్రతిబింబం రెటీనా ముందే పడుతుంది. నాభ్యంతరం ఎక్కువ కావడం, కనుగుడ్డు చిన్నది కావడం దీర్ఘదృష్టికి కారణాలు.
ఒక విద్యార్థి చివరి వరుసలో కూర్చుని బ్లాక్బోర్డ్ స్పష్టంగా చూడలేకపోతే అతనికి ఏ దోషం ఉండే అవకాశం? దాన్ని ఎలా సరిదిద్దాలి?
A. హ్రస్వదృష్టి; పుటాకార కటకంతో
B. దీర్ఘదృష్టి; కుంభాకార కటకంతో
C. ప్రెస్బయోపియా; ద్విఫోకల్ కటకంతో
D. శుక్లం; కుంభాకార కటకంతో
Answer & explanation
Correct: A — హ్రస్వదృష్టి; పుటాకార కటకంతో
దూరంగా ఉన్న బోర్డు కనిపించకపోవడం దూరపు వస్తువుల ప్రతిబింబం రెటీనా ముందు పడే హ్రస్వదృష్టి లక్షణం. దీన్ని పుటాకార (వికేంద్రీకరణ) కటకంతో సరిచేస్తారు. దీర్ఘదృష్టిలో దగ్గరివి కనిపించవు; ప్రెస్బయోపియా వృద్ధాప్య దోషం; శుక్లం కటకం మబ్బుగా మారడం, అద్దాలతో సరికాదు.
దీర్ఘదృష్టి గల వ్యక్తి చదవడానికి పుస్తకాన్ని ఎక్కడ పట్టుకోవాలి?
A. 25 సెం.మీ. కంటే చాలా దగ్గరలో
B. 25 సెం.మీ. కంటే చాలా దూరంలో
C. సరిగ్గా 25 సెం.మీ. వద్ద
D. కళ్లకు తాకేంత దగ్గరలో
Answer & explanation
Correct: B — 25 సెం.మీ. కంటే చాలా దూరంలో
దీర్ఘదృష్టిలో సమీప బిందువు సాధారణ 25 సెం.మీ. కంటే దూరంగా జరుగుతుంది, కాబట్టి స్పష్టంగా చూడటానికి పుస్తకాన్ని 25 సెం.మీ. కంటే చాలా దూరంగా పట్టుకోవాలి. దగ్గరగా పట్టుకుంటే కాంతి కిరణాలు రెటీనా వెనుక కేంద్రీకరించబడి ప్రతిబింబం అస్పష్టమవుతుంది.
ద్విఫోకల్ కటకంలో పై భాగం, కింది భాగం వరుసగా ఏ కటకాలు?
A. పై భాగం కుంభాకార, కింది భాగం పుటాకార
B. రెండు భాగాలూ పుటాకారాలే
C. పై భాగం పుటాకార (దూరపు చూపు), కింది భాగం కుంభాకార (దగ్గరి చూపు)
D. రెండు భాగాలూ కుంభాకారాలే
Answer & explanation
Correct: C — పై భాగం పుటాకార (దూరపు చూపు), కింది భాగం కుంభాకార (దగ్గరి చూపు)
ద్విఫోకల్ కటకం హ్రస్వదృష్టి, దీర్ఘదృష్టి రెండూ ఉన్నవారికి; దూరం చూడటానికి వాడే పై భాగం పుటాకార కటకం, దగ్గరి చూపు కోసం కింది భాగం కుంభాకార కటకం. చదివేటప్పుడు కిందికి చూస్తాం కాబట్టి కుంభాకార భాగం కింద ఉంటుంది.
ఒక కటకం సామర్థ్యం −5.5 D. దాని నాభ్యంతరం సుమారు ఎంత, కటకం రకం ఏది?
A. +18.2 సెం.మీ.; కుంభాకార కటకం
B. −55 సెం.మీ.; పుటాకార కటకం
C. +5.5 సెం.మీ.; కుంభాకార కటకం
D. −18.2 సెం.మీ.; పుటాకార కటకం
Answer & explanation
Correct: D — −18.2 సెం.మీ.; పుటాకార కటకం
f = 1/P = 1/(−5.5) = −0.18 మీ. ≈ −18.2 సెం.మీ. రుణాత్మక నాభ్యంతరం అంటే పుటాకార కటకం. ధనాత్మక విలువ కుంభాకారానికి వస్తుంది కాబట్టి +18.2 సరికాదు; −55 సెం.మీ. అయితే P = −1.8 D అవుతుంది, −5.5 D కాదు.
దూర బిందువు 80 సెం.మీ. గల హ్రస్వదృష్టి వ్యక్తికి కావలసిన కటకం సామర్థ్యం ఎంత?
A. −1.25 D
B. +1.25 D
C. −0.8 D
D. +0.8 D
Answer & explanation
Correct: A — −1.25 D
హ్రస్వదృష్టిలో కటకం నాభ్యంతరం దూర బిందువుకు సమానం, రుణాత్మకంగా: f = −80 సెం.మీ. = −0.8 మీ. అప్పుడు P = 1/f = −1.25 D. ధనాత్మక విలువలు కుంభాకారానికి చెందినవి. −0.8 D అని చెప్పడం నాభ్యంతరాన్నే సామర్థ్యంగా పొరబడడం.
Correct: B — శుక్లం శస్త్రచికిత్స చేయించుకున్న వ్యక్తి
కళ్లద్దాలు వాడేవారు, శుక్లం శస్త్రచికిత్స అయినవారు, మధుమేహం, అధిక రక్తపోటు, ఆస్తమా ఉన్నవారు నేత్ర దానం చేయవచ్చు. ఎయిడ్స్, హెపటైటిస్ B/C, రేబీస్ వంటి అంటు వ్యాధులు సోకినవారు చేయలేరు, ఎందుకంటే వ్యాధి గ్రహీతకు సోకే ప్రమాదం ఉంది.