మానవ నేత్రం & రంగుల ప్రపంచం (The Human Eye and the Colourful World) · Practice MCQs

Correct: C — విచలన కోణం

పట్టకం ప్రత్యేక ఆకారం వల్ల నిర్గత కిరణం పతన కిరణం దిశ నుండి కొంత కోణంలో వంగుతుంది; ఆ కోణం విచలన కోణం (D). పతన కోణం లంబానికి పతన కిరణం కోణం, వక్రీభవన కోణం లంబానికి వక్రీభవన కిరణం కోణం, పట్టక కోణం పట్టకం రెండు తలాల మధ్య కోణం.

Correct: D — వర్ణ విక్షేపణం (Dispersion)

పట్టకం గుండా తెల్లని కాంతి వెళ్లేటప్పుడు వేర్వేరు రంగులు వేర్వేరు కోణాల్లో వంగి విడిపోతాయి; ఈ ప్రక్రియను వర్ణ విక్షేపణం అంటారు. పరావర్తనం అంటే కాంతి తిరిగి వెనక్కి రావడం; ధ్రువణం కాంతి తరంగ దిశకు సంబంధించింది, రంగులను విడగొట్టేది కాదు.

Correct: A — ఎరుపు

పట్టకం గుండా వెళ్లేటప్పుడు ఎరుపు కాంతి అతి తక్కువగా, ఊదా కాంతి అతి ఎక్కువగా వంగుతాయి. అందువల్ల వర్ణపటంలో ఒక చివర ఎరుపు, మరో చివర ఊదా ఉంటాయి. నీలం, ఆకుపచ్చ ఈ రెండింటి మధ్య మోస్తరు కోణాల్లో వంగుతాయి.

Correct: B — సూర్యునికి వ్యతిరేక దిశలో

ఇంద్రధనస్సు ఎల్లప్పుడూ సూర్యునికి వ్యతిరేక దిశలో ఏర్పడుతుంది; అంటే పరిశీలకుని వెనుక సూర్యుడు ఉండి, ముందు వర్షపు బిందువులు ఉండాలి. కాంతి బిందువులో వక్రీభవనం, అంతర్గత పరావర్తనం చెంది వెనక్కి తిరిగి కంటికి చేరుతుంది కాబట్టి ఇది సూర్యుని వైపు ఉండదు.

Correct: C — నక్షత్ర కాంతి వాతావరణ వక్రీభవనం చెందడం

నక్షత్ర కాంతి భూ వాతావరణంలో మారుతున్న వక్రీభవన గుణకంతో నిరంతరం వక్రీభవనం చెందుతుంది, దృశ్య స్థానం మారుతూ కంట్లోకి వచ్చే కాంతి పరిమాణం మారుతుంది. నక్షత్రాలు చాలా దూరంగా ఉంటాయి, దగ్గరగా కాదు; సొంతంగా ఆపి వెలిగించడం వాస్తవం కాదు.

Correct: D — సుమారు 2 నిమిషాలు

సూర్యకాంతి వాతావరణంలో వంగడం వల్ల హోరిజోన్ కింద ఉన్న సూర్యుడు కూడా పైకి కనిపిస్తాడు; ఫలితంగా సూర్యోదయం సుమారు 2 నిమిషాల ముందు, సూర్యాస్తమయం సుమారు 2 నిమిషాల తర్వాత కనిపిస్తాయి. 20 నిమిషాలు, 2 గంటలు ఎక్కువ; 2 సెకన్లు చాలా తక్కువ.

Correct: A — టిండాల్ ప్రభావం

పొగ, ధూళి వంటి సూక్ష్మ కణాలు కాంతిని అన్ని దిశల్లో చెదరగొడతాయి; అందువల్ల పుంజం మార్గం కనిపిస్తుంది. ఈ దృగ్విషయం టిండాల్ ప్రభావం. డాప్లర్ ప్రభావం తరంగ మూలం కదలిక వల్ల పౌనఃపున్య మార్పు; ఫోటోఎలక్ట్రిక్ ప్రభావం లోహం నుండి ఎలక్ట్రాన్ల విడుదల.

Correct: B — గాలి అణువులు నీలి కాంతిని ఎక్కువగా చెదరగొట్టడం

వాతావరణంలోని గాలి అణువులు, సూక్ష్మ కణాలు తక్కువ తరంగదైర్ఘ్యం గల నీలి కాంతిని ఎరుపు కంటే ఎక్కువగా చెదరగొడతాయి; చెదిరిన నీలి కాంతి కంట్లోకి చేరి ఆకాశం నీలంగా కనిపిస్తుంది. సముద్ర ప్రతిబింబం, ఓజోన్ పొర రంగు కారణాలు కావు.

Correct: C — సుమారు 1.8 రెట్లు

పుస్తకం ప్రకారం ఎరుపు కాంతి తరంగదైర్ఘ్యం నీలి కాంతి కంటే సుమారు 1.8 రెట్లు ఎక్కువ. అందుకే గాలి అణువులు తక్కువ తరంగదైర్ఘ్యం గల నీలి కాంతిని ఎక్కువగా చెదరగొడతాయి. 0.8 రెట్లు అంటే ఎరుపు తక్కువ అని అర్థం, అది తప్పు.

Correct: D — సర్దుబాటు సామర్థ్యం (Accommodation)

కటకం నాభ్యంతరాన్ని మార్చుకోగల సామర్థ్యమే సర్దుబాటు (Accommodation); దీనివల్ల కన్ను దగ్గరివి, దూరపువి రెండింటినీ రెటీనాపై ఫోకస్ చేయగలదు. వర్ణ విక్షేపణం తెల్లని కాంతి రంగులుగా విడిపోవడం; వక్రీభవనం కాంతి వంగడం.