మానవ నేత్రం & రంగుల ప్రపంచం (The Human Eye and the Colourful World) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for మానవ నేత్రం & రంగుల ప్రపంచం (The Human Eye and the Colourful World) (10వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 10 Physical Science)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
మానవ నేత్రంలో ప్రతిబింబం ఏర్పడే కాంతి-సునిశిత తెర ఏది?
A. రెటీనా (Retina)
B. కార్నియా (Cornea)
C. ఐరిస్ (Iris)
D. కంటిపాప (Pupil)
Answer & explanation
Correct: A — రెటీనా (Retina)
కంటి కటకం రెటీనాపై వస్తువు యొక్క ప్రతిబింబాన్ని ఏర్పరుస్తుంది. రెటీనాలో అసంఖ్యాక కాంతి-సునిశిత కణాలుంటాయి; అవి విద్యుత్ సంకేతాలు పుట్టిస్తాయి. కార్నియా కాంతి ప్రవేశించే పారదర్శక పొర, ఐరిస్ కంటిపాప పరిమాణాన్ని నియంత్రిస్తుంది, కంటిపాప కాంతి పరిమాణాన్ని క్రమబద్ధం చేస్తుంది.
ఐరిస్ కార్నియా వెనుక ఉండే ముదురు రంగు కండర పటలం; అది కంటిపాప పరిమాణాన్ని మార్చి లోపలికి వెళ్లే కాంతిని నియంత్రిస్తుంది. సిలియరీ కండరాలు కటక వక్రతను మారుస్తాయి, రెటీనా ప్రతిబింబాన్ని స్వీకరిస్తుంది, కార్నియా కాంతిని ఎక్కువగా వక్రీభవనం చెందిస్తుంది.
సిలియరీ కండరాలు కటకం వక్రతను మారుస్తాయి, తద్వారా నాభ్యంతరం మారుతుంది. ఐరిస్ కండరాలు కంటిపాప పరిమాణాన్ని మాత్రమే నియంత్రిస్తాయి; రెటీనా కణాలు కాంతిని విద్యుత్ సంకేతాలుగా మారుస్తాయి; దృక్ నాడులు ఆ సంకేతాలను మెదడుకు చేరుస్తాయి.
సాధారణ చూపు గల యువకుని కంటికి సమీప బిందువు (కనిష్ఠ స్పష్ట దృష్టి దూరం) సుమారు ఎంత?
A. 2.5 సెం.మీ.
B. 25 మీ.
C. 2.5 మీ.
D. 25 సెం.మీ.
Answer & explanation
Correct: D — 25 సెం.మీ.
శ్రమ లేకుండా వస్తువును అతి స్పష్టంగా చూడగల కనిష్ఠ దూరం సాధారణ కంటికి సుమారు 25 సెం.మీ. దానికంటే దగ్గరగా పట్టుకుంటే అక్షరాలు మసకబారి కంటికి శ్రమ కలుగుతుంది. 2.5 సెం.మీ. చాలా దగ్గర; 25 మీ., 2.5 మీ. దూరాలు సమీప బిందువుగా సరిపోవు.
హ్రస్వదృష్టి (Myopia) గల వ్యక్తికి ఏది స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది?
A. దగ్గరి వస్తువులు
B. దూరపు వస్తువులు
C. అన్ని దూరాల వస్తువులు
D. ఏ వస్తువూ కనిపించదు
Answer & explanation
Correct: A — దగ్గరి వస్తువులు
హ్రస్వదృష్టిని దగ్గరి చూపు అంటారు. ఇందులో దగ్గరి వస్తువులు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి, దూరపు వస్తువులు కనిపించవు, ఎందుకంటే దూరపు వస్తువు ప్రతిబింబం రెటీనా ముందే ఏర్పడుతుంది. దూరపు వస్తువులు కనిపించడం దీర్ఘదృష్టి లక్షణం.
దీర్ఘదృష్టిని (Hypermetropia) సరిదిద్దడానికి వాడే కటకం ఏది?
A. పుటాకార కటకం
B. కుంభాకార కటకం
C. సమతల దర్పణం
D. పుటాకార దర్పణం
Answer & explanation
Correct: B — కుంభాకార కటకం
దీర్ఘదృష్టిలో ప్రతిబింబం రెటీనా వెనుక ఏర్పడుతుంది; కాంతిని మరింత కేంద్రీకరించడానికి అభిసారి (కుంభాకార) కటకం అవసరం. పుటాకార కటకం కాంతిని వికేంద్రీకరిస్తుంది, అది హ్రస్వదృష్టికి వాడతారు. దర్పణాలు కళ్లద్దాలుగా వాడరు.
వయసుతో సర్దుబాటు సామర్థ్యం తగ్గడం వల్ల వచ్చే దృష్టి దోషం ఏది?
A. శుక్లం (Cataract)
B. హ్రస్వదృష్టి
C. ప్రెస్బయోపియా
D. నీలి అంధత్వం
Answer & explanation
Correct: C — ప్రెస్బయోపియా
వయసు పెరిగేకొద్దీ సిలియరీ కండరాలు బలహీనపడి కటక వశ్యత తగ్గుతుంది; సమీప బిందువు దూరమవుతుంది. ఈ దోషాన్ని ప్రెస్బయోపియా అంటారు. శుక్లం కటకం మబ్బుగా మారే స్థితి, హ్రస్వదృష్టికి కారణం కటక వక్రత ఎక్కువ కావడం లేదా కనుగుడ్డు పొడవు పెరగడం.
కటక సామర్థ్యం P = 1/f, ఇక్కడ f మీటర్లలో ఉంటుంది; ఈ ప్రమాణాన్ని డయాప్టర్ అంటారు. న్యూటన్ బలానికి, వాట్ సామర్థ్యానికి (పవర్ ఆఫ్ ఎనర్జీ రేట్) ప్రమాణాలు; మీటర్ పొడవుకు ప్రమాణం.
నేత్ర దానంలో కళ్లు మరణించిన 4–6 గంటల లోపు తీయాలి, వెంటనే సమీప నేత్ర బ్యాంకుకు తెలియజేయాలి. ఆలస్యమైతే కార్నియా మార్పిడికి పనికిరాదు. కళ్లు తీయడానికి పట్టే సమయం కేవలం 10–15 నిమిషాలు మాత్రమే.
ఒక జత కళ్లు గరిష్ఠంగా ఎంతమంది కార్నియా అంధులకు చూపునివ్వగలవు?
A. ఒక్కరికి
B. నలుగురికి
C. ఇద్దరికి
D. పది మందికి
Answer & explanation
Correct: B — నలుగురికి
పుస్తకం ప్రకారం ఒక జత కళ్లు నలుగురు కార్నియా అంధులకు చూపునిస్తాయి. కార్నియా మార్పిడి ద్వారా ఇది సాధ్యమవుతుంది; ఒక్కో కంటి కార్నియా, లేదా వేరువేరు భాగాలు వేర్వేరు గ్రహీతలకు ఉపయోగపడతాయి కాబట్టి సంఖ్య రెండు కంటే ఎక్కువ.