ఉత్వ సంధి – సూత్రం, ఉదాహరణలు (Utva Sandhi)

Correct: A — ఉత్వ సంధి

పూర్వపదం 'రాముడు' చివర 'ఉ' ఉంది, పరపదం 'అతడు' అచ్చుతో మొదలైంది; అప్పుడు 'ఉ' లోపించి 'డ' కు 'అ' చేరి 'రాముడతడు' అయింది. కాబట్టి ఇది ఉత్వ సంధి. అత్వ సంధిలో పూర్వపదం 'అ' తో ముగుస్తుంది; యడాగమంలో మధ్య 'య్' చేరుతుంది; త్రికంలో ఆ, ఈ, ఏ లు ఉంటాయి.

Correct: B — నిత్యం (తప్పక జరుగుతుంది)

'ఉత్తునకచ్చు పరమగునపుడు సంధి నిత్యము' అనేది ఉత్వ సంధి సూత్రం; అంటే సంధి తప్పక జరుగుతుంది. అత్వ సంధి బహుళం, ఇత్వ సంధి వైకల్పికం. 'ఇల్లు + ఎక్కడ = ఇల్లెక్కడ' వంటి రోజువారీ వాడుకలో కూడా ఈ సంధి తప్పనిసరిగా జరుగుతుందని గమనించవచ్చు.

Correct: C — ఉత్తునకచ్చు పరమగునపుడు సంధి నిత్యము

ఉత్వ సంధి సూత్రం 'ఉత్తునకచ్చు పరమగునపుడు సంధి నిత్యము'. 'అత్తునకు సంధి బహుళము' అత్వ సంధి సూత్రం; 'ఏమ్యాదులకు ఇత్తునకు సంధి వైకల్పికము' ఇత్వ సంధి సూత్రం; చివరిది యడాగమ సంధి సూత్రం. నాలుగు సూత్రాలు నాలుగు తెలుగు సంధులవి, వాటిని జతచేసి నేర్చుకోవాలి.

Correct: D — అతడు + ఎక్కడ

ఉత్వ సంధిలో పూర్వపదం చివరి 'ఉ' లోపిస్తుంది; విడదీసేటప్పుడు ముందు పదానికి 'ఉ' చేర్చి చూడాలి: అతడెక్కడ → అతడు + ఎక్కడ. 'అతడ', 'అతడి' వంటి పదాలు తెలుగులో లేవు. ఈ సంధి నిత్యం కాబట్టి 'అతడు ఎక్కడ' అని వేరుగా రాయడం కంటే సంధితో 'అతడెక్కడ' అనడం సరైన రూపం.

Correct: A — పరపదం హల్లుతో మొదలవడం

ఉత్వ సంధి జరగాలంటే పూర్వపదం 'ఉ' తో ముగిసి, పరపదం అచ్చుతో మొదలవ్వాలి. 'వచ్చెను' హల్లు 'వ' తో మొదలవుతుంది కాబట్టి సంధి లేదు; 'రాముడు వచ్చెను' అనే ఉంటుంది. పూర్వపదం 'డు' లోని 'ఉ' తో ముగుస్తోంది, కాబట్టి 'అ' తో ముగుస్తుందనడం తప్పు.

Correct: A — ఈ సంధి వైకల్పికం, జరగవచ్చు జరగకపోవచ్చు

ఉత్వ సంధి నిత్యం, వైకల్పికం కాదు; కాబట్టి మొదటి ప్రకటన తప్పు. 'మనము + ఏమి = మనమేమి' లో సంధి తప్పక జరిగింది. మిగిలిన మూడు ప్రకటనలు సరైనవి: పూర్వపదం చివర 'ఉ', పరపదం మొదట అచ్చు ఉండాలి; చెట్టు + ఎక్కి = చెట్టెక్కి ఉత్వ సంధికి సరైన ఉదాహరణ. వైకల్పికం ఇత్వ సంధికి చెందినది.