సవర్ణదీర్ఘ సంధి, గుణ సంధి (Savarnadirgha and Guna Sandhi)

Correct: C — సవర్ణదీర్ఘ సంధి

'అ' (రామ చివర) కు సవర్ణమైన 'ఆ' పరమైనప్పుడు రెండూ కలిసి దీర్ఘం 'ఆ' అయింది; అదే సవర్ణదీర్ఘ సంధి. గుణంలో అ + ఇ/ఉ/ఋ లు ఏ, ఓ, అర్ అవుతాయి; వృద్ధిలో అ + ఏ/ఐ/ఓ/ఔ లు ఐ, ఔ అవుతాయి; యణాదేశంలో ఇ, ఉ, ఋ లు య్, వ్, ర్ అవుతాయి.

Correct: D — గుణ సంధి

'య' చివరి 'అ' కు 'ఉ' పరమై 'ఓ' అయింది (అ + ఉ = ఓ); ఇది గుణ సంధి. అ + అ అయితే దీర్ఘం (సవర్ణదీర్ఘం) అయ్యేది; అ + ఏ/ఐ అయితే ఐ (వృద్ధి); ఇ, ఉ లు మరొక అచ్చు ముందు య్, వ్ గా మారితే యణాదేశం. ఇక్కడ అ + ఉ = ఓ కాబట్టి గుణమే.

Correct: A — సవర్ణదీర్ఘ సంధి

'ఇ' కు సవర్ణమైన 'ఇ' పరమై రెండూ కలిసి దీర్ఘం 'ఈ' అయింది; ఇది సవర్ణదీర్ఘ సంధి (రవి + ఇంద్ర = రవీంద్ర, కవి + ఈశ్వరుడు = కవీశ్వరుడు). 'అ + ఇ' అయితే 'ఏ' (గుణం); ఇక్కడ పూర్వపదం 'ఇ' తో ముగుస్తుంది కాబట్టి గుణం కాదు. ఇ + అ అయితే యణాదేశం అవుతుంది.

Correct: B — అర్ – గుణ సంధి

అ/ఆ లకు ఋ పరమైతే 'అర్' అవుతుంది; ఇది గుణ సంధి లక్షణం (గుణంలో అ + ఇ = ఏ, అ + ఉ = ఓ, అ + ఋ = అర్). మహా + ఋషి = మహర్షి కూడా ఇలాగే. సవర్ణదీర్ఘంలో ఒకే జాతి అచ్చులు కలుస్తాయి; ఋ, అ ఒకే జాతి కాదు. వృద్ధిలో ఏ, ఐ, ఓ, ఔ లు వస్తాయి; యణాదేశంలో ఋ పూర్వపదం చివర ఉంటుంది.

Correct: C — రామాలయం

రామాలయం = రామ + ఆలయం, అ + ఆ = ఆ (దీర్ఘం), కాబట్టి సవర్ణదీర్ఘ సంధి. రాజేంద్ర (అ + ఇ = ఏ), చంద్రోదయం (అ + ఉ = ఓ), దేవర్షి (అ + ఋ = అర్) గుణ సంధికి ఉదాహరణలు. మొదటి అచ్చు, రెండవ అచ్చు ఒకే జాతి అయితే దీర్ఘం (సవర్ణదీర్ఘం), వేరే జాతి అయితే గుణం.

Correct: D — అ + అ = ఆ సవర్ణదీర్ఘం; అ + ఇ = ఏ గుణం

ఒకే జాతి అచ్చులు కలిస్తే దీర్ఘం (అ + అ = ఆ) అయ్యేది సవర్ణదీర్ఘం; వేరే జాతి అచ్చులు కలిస్తే గుణం (అ + ఇ = ఏ, అ + ఉ = ఓ, అ + ఋ = అర్). మిగిలిన ఎంపికలలో ఫలితాలు తారుమారయ్యాయి (అ + ఉ = ఓ, ఈ కాదు). అందువల్ల రెండు సంధులు వేర్వేరు ఫలితాలు ఇస్తాయి.