సంధులు (Sandhulu) · Practice MCQs

Correct: C — ఆమ్రేడిత సంధి

ఒకే పదాన్ని రెండుసార్లు చెప్పడాన్ని ద్విరుక్తం అంటారు; అలాంటప్పుడు వచ్చే సంధి ఆమ్రేడిత సంధి (ఏమి + ఏమి = ఏమేమి, అబ్బా + అబ్బా = అబ్బబ్బా). త్రిక సంధి ఆ, ఈ, ఏ లకు సంబంధించింది; యడాగమంలో 'య్' చేరుతుంది; ఉత్వ సంధిలో పూర్వపదం 'ఉ' తో ముగుస్తుంది.

Correct: D — ఆ, ఈ, ఏ

ఆ, ఈ, ఏ అనే సర్వనామ శబ్దాలను త్రికములు అంటారు (ఆ చోట, ఈ చోట, ఏ చోట అని చూపేవి మూడు). అ, ఇ, ఉ హ్రస్వాచ్చులు; క, చ, ట పరుషాలు; య, ర, ల అంతస్థాలు. త్రిక సంధి అనేది ఈ ఆ, ఈ, ఏ ల తరువాత హల్లు వచ్చినప్పుడు ఏర్పడే సంధి.

Correct: A — త్రిక సంధి

'ఆ' అనే త్రికం తరువాత హల్లు 'చ' వచ్చింది; త్రికం హ్రస్వమై 'అ' అయింది, 'చ' ద్విత్వమై 'చ్చ' అయింది; ఫలితం 'అచ్చోట'. ఇదే త్రిక సంధి. ఆమ్రేడితంలో ఒకే పదం రెండుసార్లు రావాలి; యడాగమంలో 'య్' చేరాలి; గసడదవాదేశంలో పరుషం సరళంగా మారాలి; ఇవేవీ ఇక్కడ జరగలేదు.

Correct: B — గ

గసడదవాదేశ సంధిలో పరుషాలైన క, చ, ట, త, ప లు వరుసగా సరళాలైన గ, జ, డ, ద, బ లుగా మారతాయి. కాబట్టి క → గ. ఉదాహరణ: రాముడు + కొట్టెను = రాముడు గొట్టెను. చ, ట, ప లు మరొక పరుషాలు; వాటికి 'క' స్థానంలో రావడానికి కారణం లేదు.

Correct: C — సవర్ణదీర్ఘ సంధి

'అ' (రామ చివర) కు సవర్ణమైన 'ఆ' పరమైనప్పుడు రెండూ కలిసి దీర్ఘం 'ఆ' అయింది; అదే సవర్ణదీర్ఘ సంధి. గుణంలో అ + ఇ/ఉ/ఋ లు ఏ, ఓ, అర్ అవుతాయి; వృద్ధిలో అ + ఏ/ఐ/ఓ/ఔ లు ఐ, ఔ అవుతాయి; యణాదేశంలో ఇ, ఉ, ఋ లు య్, వ్, ర్ అవుతాయి.

Correct: D — గుణ సంధి

'య' చివరి 'అ' కు 'ఉ' పరమై 'ఓ' అయింది (అ + ఉ = ఓ); ఇది గుణ సంధి. అ + అ అయితే దీర్ఘం (సవర్ణదీర్ఘం) అయ్యేది; అ + ఏ/ఐ అయితే ఐ (వృద్ధి); ఇ, ఉ లు మరొక అచ్చు ముందు య్, వ్ గా మారితే యణాదేశం. ఇక్కడ అ + ఉ = ఓ కాబట్టి గుణమే.

Correct: A — వృద్ధి సంధి

'అ' కు 'ఏ' పరమైతే 'ఐ' అవుతుంది (అ + ఏ = ఐ); ఇది వృద్ధి సంధి. అందుకే ఏక + ఏక = ఏకైక. గుణంలో అ + ఇ = ఏ అవుతుంది; సవర్ణదీర్ఘంలో ఒకే జాతి అచ్చులు కలిసి దీర్ఘం అవుతాయి; యణాదేశంలో ఇ, ఉ, ఋ లు య్, వ్, ర్ అవుతాయి. 'ఐ' వచ్చినప్పుడు వృద్ధి అని గుర్తించవచ్చు.

Correct: B — యణాదేశ సంధి

'అతి' చివరి 'ఇ' కు 'అ' పరమై 'య్' ఆదేశంగా వచ్చింది (త్ + య్ + అంత = త్యంత); ఇది యణాదేశ సంధి. పదంలో 'త్య' కనిపిస్తే యణాదేశమని ఊహించవచ్చు. సవర్ణదీర్ఘంలో ఇ + ఇ = ఈ వస్తుంది, గుణంలో అ + ఇ = ఏ వస్తుంది; ఇక్కడ ఇ + అ కాబట్టి యణాదేశం.

Correct: C — శ్చుత్వ సంధి

'త్' కు 'జ' పరమైనప్పుడు అది 'జ్జ' గా మారుతుంది; ఇది శ్చుత్వ సంధి (సత్ + చరిత్ర = సచ్చరిత్ర కూడా ఇదే). విసర్గ సంధిలో 'ః' ఉండాలి; గుణ సంధి అచ్చులకు సంబంధించింది; ఉత్వ సంధి తెలుగు పదాల్లో 'ఉ' లోపించే సంధి. ఇక్కడ హల్లు మారింది కాబట్టి అది శ్చుత్వం.

Correct: D — తెలుగు సంధులు

సంధిని గుర్తించేటప్పుడు ముందు పదాలు తెలుగువా సంస్కృతమా అని చూస్తారు. రాముడు, అమ్మ, ఇల్లు వంటి తెలుగు పదాల మధ్య జరిగేవి తెలుగు సంధులు (ఉత్వ, అత్వ, ఇత్వ, యడాగమ మొదలైనవి). రాజ, ఇంద్ర, విద్య వంటి సంస్కృత పదాల్లో సవర్ణదీర్ఘ, గుణ, వృద్ధి, యణాదేశ సంధులు వస్తాయి.