సమాసం అంటే ఏమిటి? – రకాలు, విగ్రహవాక్యం (Samasam Meaning and Types)

Correct: A — కలయిక

సమాసం అంటే 'కలయిక'. రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పదాలు కలిసి ఒకే పదంగా మారడాన్ని సమాసం అంటారు, అప్పుడు పదాల మధ్య ఉన్న విభక్తి ప్రత్యయాలు లోపిస్తాయి. పదాన్ని విడదీయడం సమాసం కాదు; ఆ పని విగ్రహవాక్యం చేస్తుంది. పునరుక్తి అంటే ఒక మాటను మళ్లీ చెప్పడం, దానికి సమాసంతో సంబంధం లేదు.

Correct: B — పూర్వపదం

సమాసంలో మొదటి పదం పూర్వపదం, రెండవ పదం ఉత్తరపదం. రెండూ కలిసి ఏర్పడిన పదాన్ని సమస్తపదం అంటారు. విగ్రహవాక్యం అంటే సమాసాన్ని విడదీసి దాని అర్థాన్ని చెప్పే వాక్యం. కాబట్టి 'రాజభవనం' లో 'రాజ' పూర్వపదం, 'భవనం' ఉత్తరపదం అవుతాయి.

Correct: C — విగ్రహవాక్యం

సమాసాన్ని విడదీసి అర్థం చెప్పే వాక్యమే విగ్రహవాక్యం; ఉదాహరణకు 'రాజభవనం' కు విగ్రహవాక్యం 'రాజు యొక్క భవనం'. సమస్తపదం అంటే సమాసం వల్ల ఏర్పడిన పదం (రాజభవనం) అనే పదమే. పూర్వపదం మొదటి పదం మాత్రమే, ప్రధానార్థం అంటే ఏ పదానికి ప్రాధాన్యం అనే విషయం.

Correct: D — ఆరు

ముఖ్యమైన సమాసాలు ఆరు: తత్పురుష, కర్మధారయ, ద్విగు, ద్వంద్వ, బహువ్రీహి, అవ్యయీభావ సమాసాలు. నఞ్ తత్పురుషం, రూపక సమాసం వంటివి వీటిలోని ఉపరకాలుగానే పరిగణిస్తారు కాబట్టి సంఖ్య పెరగదు. అందువల్ల నాలుగు, ఐదు, ఎనిమిది అనేవి తప్పు.

Correct: B — అవ్యయీభావ సమాసం

ప్రధానార్థ క్రమం ప్రకారం అవ్యయీభావం మాత్రమే పూర్వపద ప్రధానం. తత్పురుష, కర్మధారయ, ద్విగు సమాసాలు ఉత్తరపద ప్రధానం; ద్వంద్వం ఉభయపద ప్రధానం; బహువ్రీహి అన్యపద ప్రధానం. ఉదాహరణకు 'ప్రతిదినం' లో 'ప్రతి' అనే పూర్వపదమే కీలకం, 'రాజభవనం' లో 'భవనం' అనే ఉత్తరపదమే కీలకం.

Correct: C — తత్పురుష, కర్మధారయ, ద్విగు

తత్పురుష, కర్మధారయ, ద్విగు – ఈ మూడూ ఉత్తరపద ప్రధాన సమాసాలు. ద్వంద్వం ఉభయపద ప్రధానం, బహువ్రీహి అన్యపద ప్రధానం, అవ్యయీభావం పూర్వపద ప్రధానం. ఇతర ఎంపికలలో ఈ మూడింటిలో ఒకటి కంటే ఎక్కువ తప్పు సమాసాలు కలిసి ఉన్నాయి కాబట్టి అవి సరికావు.

Correct: C — ద్వంద్వ సమాసం

ద్వంద్వ సమాసం ఉభయపద ప్రధానం, ఉత్తరపద ప్రధానం కాదు; 'తల్లిదండ్రులు' లో రెండు పదాలూ సమానంగా ముఖ్యం. తత్పురుష, కర్మధారయ, ద్విగు మూడూ ఉత్తరపద ప్రధాన సమాసాలు. 'ఏది కాదు' అనే ప్రశ్నల్లో ప్రధానార్థ క్రమాన్ని (పూర్వ, ఉత్తర, ఉభయ, అన్య) గుర్తుపెట్టుకుంటే తప్పు ఎంపికను వెంటనే పట్టుకోవచ్చు.

Correct: D — అవ్యయీభావం – పూర్వపదం; ద్వంద్వం – ఉభయపదాలు; బహువ్రీహి – అన్యపదం

సరైన క్రమం: అవ్యయీభావం – పూర్వపద ప్రధానం, ద్వంద్వం – ఉభయపద ప్రధానం, బహువ్రీహి – అన్యపద ప్రధానం. రెండవ ఎంపికలో అవ్యయీభావాన్ని ఉత్తరపదంతో, మూడవ ఎంపికలో ద్వంద్వ, బహువ్రీహిలను తారుమారు చేసి, నాల్గవ ఎంపికలో అన్నింటినీ తప్పుగా ఇచ్చారు. తత్పురుషం ఒక్కటే ఉత్తరపదం అని కాదు; కర్మధారయ, ద్విగు కూడా అంతే.