Free practice MCQs with answers and explanations for ఉపమాలంకారం – లక్షణం, ఉదాహరణలు (Upama Alankaram) in అలంకారాలు (Alankaramulu). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఉపమాలంకారానికి ఎన్ని అంగాలు ఉంటాయి?
A. నాలుగు
B. రెండు
C. మూడు
D. ఐదు
Answer & explanation
Correct: A — నాలుగు
ఉపమాలంకారానికి నాలుగు అంగాలు: ఉపమేయం, ఉపమానం, సమానధర్మం, ఉపమావాచకం. ఈ నాలుగూ ఉంటే పూర్ణోపమ, ఏదైనా లోపిస్తే లుప్తోపమ. రెండు లేదా మూడు అంగాలు మాత్రమే చెప్పడం అసంపూర్ణం, ఐదవ అంగం ఏదీ లేదు.
"రాముని ముఖం చంద్రునివలె అందంగా ఉంది" అనే వాక్యంలో సమానధర్మం ఏది?
A. ముఖం
B. అందం
C. చంద్రుడు
D. వలె
Answer & explanation
Correct: B — అందం
ఈ వాక్యంలో ముఖం ఉపమేయం, చంద్రుడు ఉపమానం, "వలె" ఉపమావాచకం, రెండింటిలో ఉండే సామాన్య గుణమైన అందం సమానధర్మం. ఉపమానం, ఉపమేయం, వాచకం ఏదీ సమానధర్మం కావు. సమానధర్మం అంటే రెండు వస్తువులకూ ఉండే ఒకే గుణం.
ఉపమావాచకం అంటే పోలికను చెప్పే పదం: వలె, లాగా, పోలె, అట్లు, సరి, వంటి మొదలైనవి. చంద్రుడు ఉపమానం, ముఖం ఉపమేయం, అందం సమానధర్మం. "వలె, లా, వంటి" కనిపిస్తే ఎక్కువగా అది ఉపమాలంకారమే అని గుర్తుపట్టవచ్చు.
ఉపమ యొక్క నాలుగు అంగాలూ పద్యంలో స్పష్టంగా ఉంటే దాన్ని ఏమంటారు?
A. లుప్తోపమ
B. రూపకం
C. ఉత్ప్రేక్ష
D. పూర్ణోపమ
Answer & explanation
Correct: D — పూర్ణోపమ
నాలుగు అంగాలూ (ఉపమేయం, ఉపమానం, సమానధర్మం, వాచకం) స్పష్టంగా ఉంటే పూర్ణోపమ. వాటిలో ఏదైనా లేకపోతే లుప్తోపమ. రూపకం, ఉత్ప్రేక్ష వేరే అర్థాలంకారాలు; వాటికి ఉపమ అంగాల పూర్తి/లుప్త విభజన వర్తించదు. "ఆమె ముఖం చంద్రబింబంలా అందంగా ఉంది" పూర్ణోపమకు ఉదాహరణ.
కన్నులను (ఉపమేయం) కమలంతో (ఉపమానం) పోల్చారు, "వంటి" ఉపమావాచకం. కాబట్టి ఉపమానం కమలం. కన్నులు ఉపమేయం; వంటి వాచకం; అందం ఇక్కడ చెప్పబడని సమానధర్మం, అందుకే ఇది ఒక అంగం లోపించిన లుప్తోపమకు ఉదాహరణ.
ఉపమ అంగాల్లో ఏదైనా ఒకటి లేదా కొన్ని పద్యంలో కనిపించకపోతే దాన్ని ఏమంటారు?
A. లుప్తోపమ
B. పూర్ణోపమ
C. అతిశయోక్తి
D. స్వభావోక్తి
Answer & explanation
Correct: A — లుప్తోపమ
అంగాలు లోపిస్తే (కనిపించకపోతే) లుప్తోపమ అంటారు; నాలుగూ ఉంటే పూర్ణోపమ. "కమలం వంటి కన్నులు"లో సమానధర్మం చెప్పబడలేదు కాబట్టి అది లుప్తోపమ. అతిశయోక్తి, స్వభావోక్తి ఇతర అర్థాలంకారాలు, ఉపమ రకాలు కావు.
"అతడు సింహంలా పరాక్రమించాడు" అనే వాక్యంలో సమానధర్మం ఏది?
A. సింహం
B. పరాక్రమం
C. అతడు
D. లా
Answer & explanation
Correct: B — పరాక్రమం
ఈ వాక్యంలో అతడు ఉపమేయం, సింహం ఉపమానం, "లా" వాచకం, రెండింటికీ ఉండే సామాన్య గుణమైన పరాక్రమం సమానధర్మం. నాలుగూ ఉన్నాయి కాబట్టి ఇది పూర్ణోపమ. సింహం ఉపమానం, అతడు ఉపమేయం, లా వాచకం కాబట్టి సమానధర్మం కావు.
ఉపమాలంకారం గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. నాలుగు అంగాలూ ఉంటే పూర్ణోపమ.
2. ఏదైనా అంగం లోపిస్తే లుప్తోపమ.
3. "వలె, లా, వంటి" వాచకాలు కనిపిస్తే రూపకంగా గుర్తించాలి.
ఏవి సరైనవి?
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3 తప్పు: "వలె, లా, వంటి" వాచకాలు కనిపిస్తే చాలావరకు అది ఉపమ; రూపకంలో వాచక పదం ఉండదు, ఉపమేయ ఉపమానాలకు అభేదం ఉంటుంది. కాబట్టి వాచకం ఉన్నదా లేదా అనేది ఉపమ, రూపకాలను వేరు చేసే కీలక సూచిక.
D. ఉపమేయం అతడు, ఉపమానం సింహం, సమానధర్మం పరాక్రమం, వాచకం లా – పూర్ణోపమ
Answer & explanation
Correct: D — ఉపమేయం అతడు, ఉపమానం సింహం, సమానధర్మం పరాక్రమం, వాచకం లా – పూర్ణోపమ
వాక్యంలో నాలుగు అంగాలూ కనిపిస్తున్నాయి: అతడు (ఉపమేయం), సింహం (ఉపమానం), పరాక్రమం (ధర్మం), లా (వాచకం); కాబట్టి పూర్ణోపమ. రెండో ఎంపికలో ఉపమేయ ఉపమానాలు తారుమారయ్యాయి, మూడో ఎంపికలో ధర్మం లోపించిందనడం తప్పు, నాలుగో ఎంపికలో వాచకం ఉన్నందున రూపకం కాదు.