Free practice MCQs with answers and explanations for అలంకారాలు (Alankaramulu) (తెలుగు వ్యాకరణం (Telugu Grammar)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
"అలంకారం" అనే పదానికి సాధారణ అర్థం ఏమిటి?
A. అందం కలిగించేది
B. నియమం పెట్టేది
C. కథ చెప్పేది
D. లెక్క వేసేది
Answer & explanation
Correct: A — అందం కలిగించేది
అలంకారం అంటే అందం కలిగించేది; కవిత్వంలోని మాటకు, భావానికి అదనపు అందాన్ని ఇచ్చే పద్ధతులను అలంకారాలు అంటారు. ఉదాహరణకు "ముఖం అందంగా ఉంది" అనడం కన్నా "ముఖం చంద్రబింబంలా ఉంది" అంటే అందం పెరుగుతుంది. నియమాలు పెట్టేది ఛందస్సు, కథ చెప్పేది కావ్యం.
అలంకారాలను రెండు రకాలుగా విభజిస్తారు: పదాల ధ్వని, అక్షరాల ఆవృత్తి వల్ల అందం వచ్చేవి శబ్దాలంకారాలు, అర్థం, పోలిక, భావం వల్ల అందం వచ్చేవి అర్థాలంకారాలు. ఉపమ, రూపకం, అనుప్రాస, యమకం అనేవి రకాలు కావు, ఈ రెండు వర్గాల్లోని ఉదాహరణలు మాత్రమే.
C. ఎవరిని/దేనిని పోలుస్తున్నామో అది (వర్ణింపబడే వస్తువు)
D. పోలికను చెప్పే పదం
Answer & explanation
Correct: C — ఎవరిని/దేనిని పోలుస్తున్నామో అది (వర్ణింపబడే వస్తువు)
ఉపమేయం అంటే వర్ణింపబడే వస్తువు, అంటే దేన్ని పోలుస్తున్నామో అది. దేనితో పోలుస్తున్నామో అది ఉపమానం; రెండింటిలో ఉండే ఒకే గుణం సమానధర్మం; పోలిక చెప్పే పదం (వలె, లాగా) ఉపమావాచకం. ఈ నాలుగు ఉపమకు అంగాలు.
ఉపమానం అంటే పోల్చే వస్తువు, అంటే దేనితో పోలుస్తున్నామో అది. "రాముని ముఖం చంద్రునివలె అందంగా ఉంది" అనే వాక్యంలో చంద్రుడు ఉపమానం, ముఖం ఉపమేయం, అందం సమానధర్మం, "వలె" ఉపమావాచకం. వర్ణింపబడే వస్తువు ఉపమేయం, ఉపమానం కాదు.
ఉపమాలంకారానికి నాలుగు అంగాలు: ఉపమేయం, ఉపమానం, సమానధర్మం, ఉపమావాచకం. ఈ నాలుగూ ఉంటే పూర్ణోపమ, ఏదైనా లోపిస్తే లుప్తోపమ. రెండు లేదా మూడు అంగాలు మాత్రమే చెప్పడం అసంపూర్ణం, ఐదవ అంగం ఏదీ లేదు.
"రాముని ముఖం చంద్రునివలె అందంగా ఉంది" అనే వాక్యంలో సమానధర్మం ఏది?
A. ముఖం
B. అందం
C. చంద్రుడు
D. వలె
Answer & explanation
Correct: B — అందం
ఈ వాక్యంలో ముఖం ఉపమేయం, చంద్రుడు ఉపమానం, "వలె" ఉపమావాచకం, రెండింటిలో ఉండే సామాన్య గుణమైన అందం సమానధర్మం. ఉపమానం, ఉపమేయం, వాచకం ఏదీ సమానధర్మం కావు. సమానధర్మం అంటే రెండు వస్తువులకూ ఉండే ఒకే గుణం.
ఉపమావాచకం అంటే పోలికను చెప్పే పదం: వలె, లాగా, పోలె, అట్లు, సరి, వంటి మొదలైనవి. చంద్రుడు ఉపమానం, ముఖం ఉపమేయం, అందం సమానధర్మం. "వలె, లా, వంటి" కనిపిస్తే ఎక్కువగా అది ఉపమాలంకారమే అని గుర్తుపట్టవచ్చు.
ఉపమ యొక్క నాలుగు అంగాలూ పద్యంలో స్పష్టంగా ఉంటే దాన్ని ఏమంటారు?
A. లుప్తోపమ
B. రూపకం
C. ఉత్ప్రేక్ష
D. పూర్ణోపమ
Answer & explanation
Correct: D — పూర్ణోపమ
నాలుగు అంగాలూ (ఉపమేయం, ఉపమానం, సమానధర్మం, వాచకం) స్పష్టంగా ఉంటే పూర్ణోపమ. వాటిలో ఏదైనా లేకపోతే లుప్తోపమ. రూపకం, ఉత్ప్రేక్ష వేరే అర్థాలంకారాలు; వాటికి ఉపమ అంగాల పూర్తి/లుప్త విభజన వర్తించదు. "ఆమె ముఖం చంద్రబింబంలా అందంగా ఉంది" పూర్ణోపమకు ఉదాహరణ.
ముఖచంద్రుడు అంటే ముఖమే చంద్రుడు; ఉపమేయమైన ముఖానికి, ఉపమానమైన చంద్రునికి భేదం లేకుండా చెప్పడం వల్ల ఇది రూపకం. ఇందులో వలె, లా వంటి వాచక పదం ఉండదు. పాదపద్మాలు, కరకమలం కూడా రూపకానికి మంచి ఉదాహరణలు.
"నీ ముఖం చంద్రుడేమో!" అనే వాక్యంలో ఏ అలంకారం ఉంది?
A. ఉపమ
B. ఉత్ప్రేక్ష
C. రూపకం
D. స్వభావోక్తి
Answer & explanation
Correct: B — ఉత్ప్రేక్ష
ఉపమేయమైన ముఖాన్ని ఉపమానమైన చంద్రుడిగా ఊహించడం (సంభావన) ఉత్ప్రేక్ష; "ఏమో" అనే గుర్తు పదం కూడా ఉంది. "చంద్రుని వలె" అంటే ఉపమ, "ముఖమే చంద్రుడు" అంటే రూపకం. స్వభావోక్తిలో పోలిక, ఊహ రెండూ ఉండవు.