శబ్దాలంకారాలు – అనుప్రాస రకాలు (Shabdalankaramulu: Anuprasa)
Free practice MCQs with answers and explanations for శబ్దాలంకారాలు – అనుప్రాస రకాలు (Shabdalankaramulu: Anuprasa) in అలంకారాలు (Alankaramulu). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
"తళతళ మెరిసే తారలు" అనే పదబంధంలో "త" హల్లు పునరావృతం కావడం ఏ అలంకారం?
A. వృత్త్యనుప్రాస
B. యమకం
C. ముక్తపదగ్రస్తం
D. శ్లేష
Answer & explanation
Correct: A — వృత్త్యనుప్రాస
ఒక హల్లు అనేకసార్లు (రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ) ఆవృత్తి అయితే వృత్త్యనుప్రాస; ఇక్కడ "త" మళ్ళీ మళ్ళీ వచ్చింది. యమకంలో ఒకే శబ్దం భిన్నార్థాలతో వస్తుంది, ముక్తపదగ్రస్తంలో పాదం చివరి పదం తరువాతి పాదం మొదట వస్తుంది, శ్లేష అర్థాలంకారం.
B. నాలుగు – వృత్త్యనుప్రాస, ఛేకానుప్రాస, లాటానుప్రాస, అంత్యానుప్రాస
C. మూడు – వృత్తి, ఛేక, యమక
D. ఐదు – ఉపమ, రూపక, ఉత్ప్రేక్ష, అతిశయ, శ్లేష
Answer & explanation
Correct: B — నాలుగు – వృత్త్యనుప్రాస, ఛేకానుప్రాస, లాటానుప్రాస, అంత్యానుప్రాస
అనుప్రాస నాలుగు రకాలు: వృత్త్యనుప్రాస, ఛేకానుప్రాస, లాటానుప్రాస, అంత్యానుప్రాస. శబ్ద, అర్థ అనేవి అలంకారాల ప్రధాన విభజన; యమకం అనుప్రాస రకం కాదు, ప్రత్యేక శబ్దాలంకారం; ఉపమ, రూపకం వంటివి అర్థాలంకారాలు.
ఒక హల్లు అనేకసార్లు ఆవృత్తి కావడాన్ని ఏ అనుప్రాస అంటారు?
A. వృత్త్యనుప్రాస
B. ఛేకానుప్రాస
C. లాటానుప్రాస
D. అంత్యానుప్రాస
Answer & explanation
Correct: A — వృత్త్యనుప్రాస
ఒక హల్లు రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువసార్లు ఆవృత్తి అయితే వృత్త్యనుప్రాస; ఉదాహరణ "రాజరాజ నరేంద్రుని రాజ్యంలో రమణీయంగా రాగాలు"లో "ర". ఛేకానుప్రాసలో హల్లుల జంట ఒకసారి వెంటనే వస్తుంది, లాటానుప్రాసలో అర్థం అదే కానీ తాత్పర్యం వేరు, అంత్యానుప్రాసలో పాదాంత సామ్యం ఉంటుంది.
శబ్దం, అర్థం ఒకటే అయినా తాత్పర్యంలో భేదం ఉండేలా పదాలను మళ్ళీ వాడటం లాటానుప్రాస; "రాజు రాజే" అంటే నిజంగా రాజే అనే అతిశయ భావం. వృత్త్యనుప్రాస ఒకే హల్లు ఆవృత్తి, ఛేకానుప్రాస హల్లుల జంట ఒకసారి, అంత్యానుప్రాస పాదాంత సామ్యం.
జతపరచండి.
(a) వృత్త్యనుప్రాస (b) ఛేకానుప్రాస (c) లాటానుప్రాస (d) అంత్యానుప్రాస
(1) ఒక హల్లు అనేకసార్లు ఆవృత్తి (2) హల్లుల జంట ఒకసారి వెంటనే ఆవృత్తి (3) శబ్ద, అర్థం ఒకటే కానీ తాత్పర్య భేదం (4) పాదాల చివర సామ్యం
A. a-2, b-1, c-3, d-4
B. a-1, b-2, c-3, d-4
C. a-1, b-2, c-4, d-3
D. a-1, b-3, c-2, d-4
Answer & explanation
Correct: B — a-1, b-2, c-3, d-4
వృత్త్యనుప్రాస – ఒక హల్లు పలుసార్లు; ఛేకానుప్రాస – హల్లుల జంట ఒకసారి వెంటనే; లాటానుప్రాస – శబ్దార్థం అదే కానీ తాత్పర్యం వేరు; అంత్యానుప్రాస – పాదాంత సామ్యం. ఇతర ఎంపికల్లో ఈ లక్షణాలు తారుమారయ్యాయి.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. అనుప్రాస నాలుగు రకాలు.
2. "రాజు రాజే" లాటానుప్రాస.
3. "తళతళ మెరిసే తారలు"లో "త" పునరావృతం ఛేకానుప్రాస.
ఏవి సరైనవి?
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3 తప్పు: ఒకే హల్లు (త) పలుసార్లు రావడం వృత్త్యనుప్రాస; ఛేకానుప్రాసలో హల్లుల జంట అదే క్రమంలో ఒకసారి వెంటనే ఆవృత్తి అవుతుంది. ఒక హల్లు పలుసార్లా, హల్లుల జంట ఒకసారా అన్నది తేడా.
"కాకి కాకి కలసి కాకులన్నీ కావు కావు" అనే ప్రయోగంలో "క" ఆవృత్తి ఏ అలంకారం?
A. ఛేకానుప్రాస – హల్లుల జంట ఒకసారి ఆవృత్తి
B. యమకం – ఒకే శబ్దం భిన్నార్థాలతో
C. ముక్తపదగ్రస్తం – పాదాంత పదం తరువాతి పాద ఆది
D. వృత్త్యనుప్రాస – ఒక హల్లు పలుసార్లు ఆవృత్తి
Answer & explanation
Correct: D — వృత్త్యనుప్రాస – ఒక హల్లు పలుసార్లు ఆవృత్తి
ఇక్కడ "క" అనే ఒకే హల్లు అనేకసార్లు ఆవృత్తి అయింది, కాబట్టి వృత్త్యనుప్రాస. ఛేకానుప్రాసలో హల్లుల జంట ఉండాలి; యమకంలో భిన్నార్థ పునరావృతి ఉండాలి; ముక్తపదగ్రస్తంలో పాదాల మధ్య పద పునరావృతి ఉండాలి. ఈ ప్రయోగంలో ఆ లక్షణాలు లేవు.