యమకం, ముక్తపదగ్రస్తం & అలంకారాల గుర్తింపు చిట్కాలు (Yamakam, Muktapadagrastam and Tips)
Free practice MCQs with answers and explanations for యమకం, ముక్తపదగ్రస్తం & అలంకారాల గుర్తింపు చిట్కాలు (Yamakam, Muktapadagrastam and Tips) in అలంకారాలు (Alankaramulu). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఒక పాదం చివరి పదాన్ని తరువాతి పాదం మొదట వాడటం ఏ అలంకారం?
A. యమకం
B. లాటానుప్రాస
C. ముక్తపదగ్రస్తం
D. దృష్టాంతం
Answer & explanation
Correct: C — ముక్తపదగ్రస్తం
ముక్తపదగ్రస్తంలో ఒక పాదం లేదా పద్యం చివరి పదాన్ని తరువాతి పాదం మొదట మళ్ళీ వాడతారు. యమకంలో ఒకే శబ్దం భిన్నార్థాలతో పునరావృతమవుతుంది; లాటానుప్రాస పదం పునరావృతమై తాత్పర్య భేదం చూపుతుంది; దృష్టాంతం అర్థాలంకారం. ముక్తపదగ్రస్తం శబ్దాలంకారం.
యమకం శబ్దాలంకారం, అంటే అందం అర్థం కన్నా పదాల ధ్వని, ఆవృత్తి నుండి వస్తుంది; అనుప్రాస, ముక్తపదగ్రస్తం కూడా శబ్దాలంకారాలు. ఉపమ, రూపకం, అతిశయోక్తి పోలిక, భావం ఆధారంగా అందం కలిగించే అర్థాలంకారాలు.
Correct: C — ఒకే శబ్దం భిన్న అర్థాలతో మళ్ళీ మళ్ళీ రావడం
యమకంలో ధ్వని ఒకటే, అర్థం భిన్నం; ఉదాహరణ "హరి హరి"లో మొదటిది విష్ణువు, రెండవది సింహం అనే భిన్నార్థాలు. పాదాంత పదం తరువాతి పాదం ఆదిలో రావడం ముక్తపదగ్రస్తం, హల్లుల జంట ఒకసారి ఆవృత్తి ఛేకానుప్రాస, తారతమ్యం చెప్పడం వ్యతిరేకాలంకారం.
వాచకం లేకుండా ఉపమేయమే ఉపమానం అన్నట్టు చెప్పడాన్ని అలంకారాల గుర్తింపు చిట్కాలో ఏమని పేర్కొన్నారు?
A. ఉపమ
B. ఉత్ప్రేక్ష
C. అతిశయోక్తి
D. రూపకం
Answer & explanation
Correct: D — రూపకం
చిట్కాల ప్రకారం "వలె, లా, వంటి" ఉంటే ఉపమ; వాచకం లేకుండా ఉపమేయమే ఉపమానం అంటే రూపకం; "ఏమో, కాబోలు, అన్నట్లు" ఉంటే ఉత్ప్రేక్ష; లోకాతీతంగా పెంచి చెబితే అతిశయోక్తి. కాబట్టి ఇక్కడ రూపకం సరైనది.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. యమకంలో ఒకే శబ్దం భిన్నార్థాలతో పునరావృతమవుతుంది.
2. శ్లేషలో పదం ఒకటే, అర్థాలు రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ.
3. ముక్తపదగ్రస్తం అర్థాలంకారం.
ఏవి సరైనవి?
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3 తప్పు: ముక్తపదగ్రస్తం శబ్దాలంకారం; ఇందులో ఒక పాదం చివరి పదం తరువాతి పాదం మొదట రావడం ధ్వని, పద స్థాయి లక్షణం. అనుప్రాస, యమకం, ముక్తపదగ్రస్తం శబ్దాలంకారాలు; మిగిలినవి అర్థాలంకారాలు.
ఒక పద్యంలో మొదటి పాదం "చూడ చక్కనివాడు గోపాల" అని ముగిసి, రెండో పాదం "గోపాల బాలుని లీలలు…" అని మొదలైతే అది ఏ అలంకారం?
A. యమకం
B. అంత్యానుప్రాస
C. ముక్తపదగ్రస్తం
D. శ్లేష
Answer & explanation
Correct: C — ముక్తపదగ్రస్తం
పాదం చివరి పదం (గోపాల) తరువాతి పాదం మొదట మళ్ళీ రావడం ముక్తపదగ్రస్తం యొక్క లక్షణం. యమకంలో భిన్నార్థ పునరావృతి, అంత్యానుప్రాసలో పాదాంత సామ్యం, శ్లేషలో బహు అర్థాలు ఉంటాయి; ఇక్కడ ఆ లక్షణాలు కనిపించవు.
అతిశయోక్తి అర్థాలంకారం; అందులో అందం లోకాతీతంగా పెంచి చెప్పే భావం నుండి వస్తుంది. అనుప్రాస, యమకం, ముక్తపదగ్రస్తం శబ్దాలంకారాలు; వాటిలో అందం పదాల ధ్వని, ఆవృత్తి నుండి వస్తుంది.