Free practice MCQs with answers and explanations for అలంకారాలు (Alankaramulu) (తెలుగు వ్యాకరణం (Telugu Grammar)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. శబ్దాలంకారాల్లో అందం పదాల ధ్వని, అక్షరాల ఆవృత్తి వల్ల వస్తుంది.
2. అర్థాలంకారాల్లో అందం పదాల అర్థం, పోలిక, భావం వల్ల వస్తుంది.
3. పదం మార్చినా పోలిక, భావం మారకపోతే అది శబ్దాలంకారం.
ఏవి సరైనవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3 తప్పు: పదం మార్చినా పోలిక, భావం మారకపోతే అది అర్థాలంకారం; పదం మార్చితే అందం పోతే అది శబ్దాలంకారం. ఈ రెండు గుర్తింపు పరీక్షలను తారుమారు చేయడం ఇక్కడి ఉచ్చు, కాబట్టి పద్యంలో పోలిక ఉందా లేదా అక్షరాల ఆవృత్తి ఉందా అని ముందు చూడాలి.
Correct: B — ఉపమేయం – ముఖం; ఉపమానం – చంద్రుడు; సమానధర్మం – అందం; వాచకం – వలె
వర్ణింపబడే ముఖం ఉపమేయం, పోల్చే చంద్రుడు ఉపమానం, రెండింటిలో ఉన్న అందం సమానధర్మం, "వలె" వాచకం. రెండో ఎంపికలో ఉపమేయ ఉపమానాలు తారుమారు చేశారు; మూడో, నాలుగో ఎంపికల్లో ధర్మం, వాచకం స్థానాలు తప్పుగా ఉన్నాయి.
ఉపమాలంకారం గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. నాలుగు అంగాలూ ఉంటే పూర్ణోపమ.
2. ఏదైనా అంగం లోపిస్తే లుప్తోపమ.
3. "వలె, లా, వంటి" వాచకాలు కనిపిస్తే రూపకంగా గుర్తించాలి.
ఏవి సరైనవి?
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3 తప్పు: "వలె, లా, వంటి" వాచకాలు కనిపిస్తే చాలావరకు అది ఉపమ; రూపకంలో వాచక పదం ఉండదు, ఉపమేయ ఉపమానాలకు అభేదం ఉంటుంది. కాబట్టి వాచకం ఉన్నదా లేదా అనేది ఉపమ, రూపకాలను వేరు చేసే కీలక సూచిక.
D. ఉపమేయం అతడు, ఉపమానం సింహం, సమానధర్మం పరాక్రమం, వాచకం లా – పూర్ణోపమ
Answer & explanation
Correct: D — ఉపమేయం అతడు, ఉపమానం సింహం, సమానధర్మం పరాక్రమం, వాచకం లా – పూర్ణోపమ
వాక్యంలో నాలుగు అంగాలూ కనిపిస్తున్నాయి: అతడు (ఉపమేయం), సింహం (ఉపమానం), పరాక్రమం (ధర్మం), లా (వాచకం); కాబట్టి పూర్ణోపమ. రెండో ఎంపికలో ఉపమేయ ఉపమానాలు తారుమారయ్యాయి, మూడో ఎంపికలో ధర్మం లోపించిందనడం తప్పు, నాలుగో ఎంపికలో వాచకం ఉన్నందున రూపకం కాదు.
జతపరచండి.
(a) నీ ముఖం చంద్రుని వలె ఉంది (b) నీ ముఖమే చంద్రుడు (c) నీ ముఖం చంద్రుడేమో!
(1) ఉపమ (2) రూపకం (3) ఉత్ప్రేక్ష
A. a-1, b-2, c-3
B. a-2, b-1, c-3
C. a-1, b-3, c-2
D. a-3, b-2, c-1
Answer & explanation
Correct: A — a-1, b-2, c-3
వలె అనే వాచకం ఉన్నందున (a) ఉపమ; ముఖమే చంద్రుడు అని అభేదంగా చెప్పడం వల్ల (b) రూపకం; "చంద్రుడేమో" అనే ఊహ వల్ల (c) ఉత్ప్రేక్ష. ఈ మూడు ఉదాహరణలను పరీక్షల్లో తరచూ జతపరచమని అడుగుతారు.
రూపకం, ఉత్ప్రేక్షల గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. రూపకంలో వాచక పదం ఉండదు.
2. ఉత్ప్రేక్షలో ఊహ, సంభావన ఉంటుంది.
3. "ముఖచంద్రుడు" ఉత్ప్రేక్షకు ఉదాహరణ.
ఏవి సరైనవి?
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3 తప్పు: ముఖచంద్రుడు, పాదపద్మం, కరకమలం వంటి సమాస రూపాలు రూపకానికి ఉదాహరణలు; ఉత్ప్రేక్షలో ఏమో, కాబోలు, అన్నట్లు వంటి పదాలతో ఊహ చెప్పబడుతుంది. అభేదం, ఊహ అనే తేడాను గుర్తుంచుకోవాలి.
"వలె" ఉపమావాచకం; ఉపమను సూచిస్తుంది. ఏమో, కాబోలు, అన్నట్లు (అనుకొనెన్, తలంతు వంటివి) ఉత్ప్రేక్షను సూచించే పదాలు. కాబట్టి "వలె" ఉత్ప్రేక్ష గుర్తు కాదు. పద్యంలో "వలె" కనిపిస్తే ఉపమను, "కాబోలు" కనిపిస్తే ఉత్ప్రేక్షను ఆలోచించాలి; ఈ రెండు గుర్తులను కలపకూడదు.
జతపరచండి.
(a) అతిశయోక్తి (b) స్వభావోక్తి (c) అర్థాంతరన్యాసం (d) దృష్టాంతం
(1) లోకాతీతంగా పెంచి చెప్పడం (2) ఉన్నదున్నట్టు సహజ వర్ణన (3) విశేషాన్ని సామాన్యంతో సమర్థించడం (4) బింబప్రతిబింబ భావంతో సమాన విషయం చెప్పడం
A. a-2, b-1, c-3, d-4
B. a-1, b-2, c-4, d-3
C. a-1, b-3, c-2, d-4
D. a-1, b-2, c-3, d-4
Answer & explanation
Correct: D — a-1, b-2, c-3, d-4
అతిశయోక్తి – లోకాతీతంగా పెంచి చెప్పడం; స్వభావోక్తి – సహజ వర్ణన; అర్థాంతరన్యాసం – విశేషాన్ని సామాన్య సత్యంతో సమర్థించడం; దృష్టాంతం – బింబప్రతిబింబ భావం. ఇతర ఎంపికల్లో కనీసం రెండు లక్షణాలు తారుమారయ్యాయి, అందుకే అవి తప్పు.
స్వభావోక్తి, అతిశయోక్తి గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. స్వభావోక్తిలో పోలిక, అతిగా చెప్పడం ఉండవు.
2. జంతువుల, పక్షుల సహజ చేష్టల వర్ణన స్వభావోక్తికి మంచి ఉదాహరణ.
3. అతిశయోక్తి సహజ వర్ణనే.
ఏవి సరైనవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3 తప్పు: అతిశయోక్తి సహజ వర్ణన కాదు, లోకాతీతంగా పెంచి చెప్పడం (ఉదాహరణ "అతని కీర్తి ఆకాశాన్ని దాటి పోయింది"). ఈ రెండు అలంకారాలు పరస్పర విరుద్ధ లక్షణాలు కలిగి ఉన్నాయి: ఒకటి సహజత్వానికి, మరొకటి అతిశయానికి ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది.
"ఆమె పాట విని కోయిలలు సిగ్గుతో మౌనం దాల్చాయి" – ఏ అలంకారం, ఎందుకు?
A. స్వభావోక్తి – కోయిలల సహజ చేష్టను వర్ణించారు
B. అతిశయోక్తి – ఉన్నదానికంటే పెంచి చెప్పారు
C. రూపకం – పాటను కోయిలగా అభేదంగా చెప్పారు
D. ఉపమ – "వలె" వాచకంతో పోల్చారు
Answer & explanation
Correct: B — అతిశయోక్తి – ఉన్నదానికంటే పెంచి చెప్పారు
కోయిలలు సిగ్గుతో మౌనం దాల్చాయనడం లోకంలో సాధ్యం కాని విధంగా ఆమె పాట గొప్పతనాన్ని పెంచి చెప్పడం, కాబట్టి అతిశయోక్తి. కోయిలల సహజ చేష్ట వర్ణన కాదు కాబట్టి స్వభావోక్తి కాదు; అభేదం లేనందున రూపకం కాదు; వాచక పదం లేనందున ఉపమ కాదు.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. శబ్దాలంకారాల్లో అందం పదాల ధ్వని, అక్షరాల ఆవృత్తి వల్ల వస్తుంది.
2. అర్థాలంకారాల్లో అందం పదాల అర్థం, పోలిక, భావం వల్ల వస్తుంది.
3. పదం మార్చినా పోలిక, భావం మారకపోతే అది శబ్దాలంకారం.
ఏవి సరైనవి?