అలంకారాలు (Alankaramulu) · Practice MCQs

Correct: C — స్వభావోక్తి

చిన్న పిల్లల, జంతువుల, పక్షుల సహజ చేష్టలను ఉన్నది ఉన్నట్టు వర్ణించడం స్వభావోక్తి; ఇందులో పోలిక గానీ అతిగా చెప్పడం గానీ ఉండవు. అతిశయోక్తి లోకాతీత వర్ణన, రూపకం అభేద కల్పన, వ్యతిరేకం ఉపమానం కన్నా గొప్పగా చెప్పడం.

Correct: D — అర్థాంతరన్యాసం

ఇక్కడ హనుమంతుడు సముద్రం దాటడం అనే విశేష విషయాన్ని చెప్పి, దాన్ని సమర్థించడానికి "మహాత్ములకు అసాధ్యం ఏదీ ఉండదు" అనే సామాన్య సత్యాన్ని చెప్పారు; ఇదే అర్థాంతరన్యాసం. దృష్టాంతంలో రెండు సమాన విషయాల బింబప్రతిబింబ భావం ఉంటుంది; ఉత్ప్రేక్షలో ఊహ; అపహ్నుతిలో నిరాకరణ ఉంటాయి.

Correct: A — బింబప్రతిబింబ భావంతో రెండు సమాన విషయాలు చెప్పడం, "వలె" వంటి వాచకం ఉండదు

దృష్టాంతంలో ఒక విషయానికి సమానమైన మరో విషయాన్ని బింబప్రతిబింబ భావంతో చెబుతారు, "వలె" వంటి వాచకం ఉండదు; ఉదాహరణ "సూర్యుడు ఉదయించగా పద్మాలు వికసించును; రాజు కరుణిస్తే ప్రజలు సంతోషించుదురు". ఒకే పదానికి రెండర్థాలు శ్లేష, హల్లు పునరావృతం అనుప్రాస, నిరాకరణ అపహ్నుతి.

Correct: B — సందేహాలంకారం

ఉపమేయాన్ని చూసి ఇది ఉపమానమా, ఉపమేయమా అని నిజంగా అనిశ్చితి కలగడం సందేహాలంకారం. భ్రాంతిమంతంలో పొరపాటు భ్రమ నిర్ణయంగా ఉంటుంది, ఉత్ప్రేక్షలో ఊహ ఉంటుంది కానీ అనిశ్చితి ఉండదు, వ్యతిరేకంలో తారతమ్యం ఉంటుంది. కాబట్టి ఇది సందేహం.

Correct: C — వ్యతిరేకాలంకారం

ఇందులో ఉపమేయమైన ముఖాన్ని ఉపమానమైన చంద్రుని కన్నా గొప్పదిగా చెప్పారు (చంద్రునికి మచ్చ, ముఖానికి లేదు); ఇది వ్యతిరేకాలంకారం. సందేహంలో అనిశ్చితి, శ్లేషలో బహు అర్థాలు, అపహ్నుతిలో ఉపమేయ నిరాకరణ ఉంటాయి; అవి ఇక్కడ లేవు.

Correct: D — అపహ్నుతి

అపహ్నుతిలో ఉపమేయాన్ని దాచి లేదా నిరాకరించి ఉపమానాన్నే నిజమని చెబుతారు; ఇక్కడ "ముఖం కాదు" అని నిరాకరించి "చంద్రుడే" అన్నారు. రూపకంలో నిరాకరణ ఉండదు, ఉత్ప్రేక్షలో ఊహ ఉంటుంది, భ్రాంతిమంతంలో పొరపాటు భ్రమ ఉంటుంది.

Correct: A — వృత్త్యనుప్రాస

ఒక హల్లు రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువసార్లు ఆవృత్తి అయితే వృత్త్యనుప్రాస; ఉదాహరణ "రాజరాజ నరేంద్రుని రాజ్యంలో రమణీయంగా రాగాలు"లో "ర". ఛేకానుప్రాసలో హల్లుల జంట ఒకసారి వెంటనే వస్తుంది, లాటానుప్రాసలో అర్థం అదే కానీ తాత్పర్యం వేరు, అంత్యానుప్రాసలో పాదాంత సామ్యం ఉంటుంది.

Correct: B — లాటానుప్రాస

శబ్దం, అర్థం ఒకటే అయినా తాత్పర్యంలో భేదం ఉండేలా పదాలను మళ్ళీ వాడటం లాటానుప్రాస; "రాజు రాజే" అంటే నిజంగా రాజే అనే అతిశయ భావం. వృత్త్యనుప్రాస ఒకే హల్లు ఆవృత్తి, ఛేకానుప్రాస హల్లుల జంట ఒకసారి, అంత్యానుప్రాస పాదాంత సామ్యం.

Correct: C — ఒకే శబ్దం భిన్న అర్థాలతో మళ్ళీ మళ్ళీ రావడం

యమకంలో ధ్వని ఒకటే, అర్థం భిన్నం; ఉదాహరణ "హరి హరి"లో మొదటిది విష్ణువు, రెండవది సింహం అనే భిన్నార్థాలు. పాదాంత పదం తరువాతి పాదం ఆదిలో రావడం ముక్తపదగ్రస్తం, హల్లుల జంట ఒకసారి ఆవృత్తి ఛేకానుప్రాస, తారతమ్యం చెప్పడం వ్యతిరేకాలంకారం.

Correct: D — రూపకం

చిట్కాల ప్రకారం "వలె, లా, వంటి" ఉంటే ఉపమ; వాచకం లేకుండా ఉపమేయమే ఉపమానం అంటే రూపకం; "ఏమో, కాబోలు, అన్నట్లు" ఉంటే ఉత్ప్రేక్ష; లోకాతీతంగా పెంచి చెబితే అతిశయోక్తి. కాబట్టి ఇక్కడ రూపకం సరైనది.