అలంకారాలు (Alankaramulu) · Practice MCQs

Correct: A — శబ్దాలంకారం

శబ్దాలంకారంలో అందం పదాల ధ్వని, అక్షరాల ఆవృత్తిపై ఆధారపడుతుంది, కాబట్టి పదాన్ని పర్యాయపదంతో మారిస్తే అందం పోతుంది. అర్థాలంకారంలో పదం మార్చినా పోలిక, భావం మారకపోతే అందం నిలిచి ఉంటుంది. ఉపమ, స్వభావోక్తి అర్థాలంకారాలే.

Correct: B — ఉపమ, రూపకం, ఉత్ప్రేక్ష, అతిశయోక్తి

ఉపమ, రూపకం, ఉత్ప్రేక్ష, అతిశయోక్తి అర్థాలంకారాలు. అనుప్రాస, యమకం, ముక్తపదగ్రస్తం శబ్దాలంకారాలు కాబట్టి వాటిని కలిపిన ఇతర జాబితాలు తప్పు. శ్లేష అర్థాలంకారం, కానీ దాన్ని యమక, ముక్తపదగ్రస్తాలతో కలిపిన జాబితా సరిపోదు.

Correct: C — మనసు

ఈ ప్రయోగంలో మనసు (వర్ణింపబడేది) ఉపమేయం, పాలు (పోల్చేది) ఉపమానం, తెలుపు సమానధర్మం, "వంటి" ఉపమావాచకం. కాబట్టి ఉపమేయం మనసే. పాలు ఉపమానం, తెలుపు ధర్మం, వంటి వాచకం కావడంతో ఇతర ఎంపికలు తప్పు.

Correct: D — కమలం

కన్నులను (ఉపమేయం) కమలంతో (ఉపమానం) పోల్చారు, "వంటి" ఉపమావాచకం. కాబట్టి ఉపమానం కమలం. కన్నులు ఉపమేయం; వంటి వాచకం; అందం ఇక్కడ చెప్పబడని సమానధర్మం, అందుకే ఇది ఒక అంగం లోపించిన లుప్తోపమకు ఉదాహరణ.

Correct: A — లుప్తోపమ

అంగాలు లోపిస్తే (కనిపించకపోతే) లుప్తోపమ అంటారు; నాలుగూ ఉంటే పూర్ణోపమ. "కమలం వంటి కన్నులు"లో సమానధర్మం చెప్పబడలేదు కాబట్టి అది లుప్తోపమ. అతిశయోక్తి, స్వభావోక్తి ఇతర అర్థాలంకారాలు, ఉపమ రకాలు కావు.

Correct: B — పరాక్రమం

ఈ వాక్యంలో అతడు ఉపమేయం, సింహం ఉపమానం, "లా" వాచకం, రెండింటికీ ఉండే సామాన్య గుణమైన పరాక్రమం సమానధర్మం. నాలుగూ ఉన్నాయి కాబట్టి ఇది పూర్ణోపమ. సింహం ఉపమానం, అతడు ఉపమేయం, లా వాచకం కాబట్టి సమానధర్మం కావు.

Correct: C — రూపకంలో ఉపమేయ ఉపమానాలకు అభేదం ఉంటుంది, వాచక పదం ఉండదు

ఉపమలో స్పష్టమైన పోలిక (వలె, లా) ఉంటుంది; రూపకంలో ఉపమేయమే ఉపమానం అన్నట్టు అభేదంగా చెబుతారు, వాచకం ఉండదు. ఊహ ఉత్ప్రేక్ష లక్షణం. రూపకం అర్థాలంకారం, శబ్దాలంకారం కాదు.

Correct: D — కరకమలం

కరకమలం అంటే కరమే (చేయి) కమలం; ఉపమేయ ఉపమానాలను అభేదంగా సమాస రూపంలో చెప్పడం రూపకం. "చంద్రుని వలె ముఖం", "సింహంలా గర్జించాడు" వాచక పదాలున్న ఉపమలు; "ముఖం చంద్రుడేమో" ఊహ ఉన్న ఉత్ప్రేక్ష.

Correct: A — ఉత్ప్రేక్ష

అలలు ఆకాశాన్ని తాకాలని ఎగసిపడుతున్నాయా అన్నట్లు అనే ఊహ, సంభావన ఉంది; "అన్నట్లు" ఉత్ప్రేక్ష గుర్తు పదం. రూపకంలో అభేదం ఉంటుంది, ఊహ ఉండదు; స్వభావోక్తి సహజ వర్ణన మాత్రమే; అర్థాంతరన్యాసంలో సామాన్య సత్యం ఉంటుంది.

Correct: B — అతిశయోక్తి

కీర్తి ఆకాశాన్ని దాటి పోవడం లోకంలో సాధ్యం కాని విధంగా పెంచి చెప్పడం, కాబట్టి అతిశయోక్తి. స్వభావోక్తి సహజ వర్ణన కాబట్టి ఇక్కడ వర్తించదు; ఉపమలో వాచకంతో పోలిక ఉంటుంది; సందేహంలో నిజమైన అనిశ్చితి ఉంటుంది. ఈ వాక్యంలో అవేవీ లేవు.