అలంకారాలు – అర్థం, రకాలు (Alankaramulu: Meaning and Types)
Free practice MCQs with answers and explanations for అలంకారాలు – అర్థం, రకాలు (Alankaramulu: Meaning and Types) in అలంకారాలు (Alankaramulu). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
"అలంకారం" అనే పదానికి సాధారణ అర్థం ఏమిటి?
A. అందం కలిగించేది
B. నియమం పెట్టేది
C. కథ చెప్పేది
D. లెక్క వేసేది
Answer & explanation
Correct: A — అందం కలిగించేది
అలంకారం అంటే అందం కలిగించేది; కవిత్వంలోని మాటకు, భావానికి అదనపు అందాన్ని ఇచ్చే పద్ధతులను అలంకారాలు అంటారు. ఉదాహరణకు "ముఖం అందంగా ఉంది" అనడం కన్నా "ముఖం చంద్రబింబంలా ఉంది" అంటే అందం పెరుగుతుంది. నియమాలు పెట్టేది ఛందస్సు, కథ చెప్పేది కావ్యం.
అలంకారాలను రెండు రకాలుగా విభజిస్తారు: పదాల ధ్వని, అక్షరాల ఆవృత్తి వల్ల అందం వచ్చేవి శబ్దాలంకారాలు, అర్థం, పోలిక, భావం వల్ల అందం వచ్చేవి అర్థాలంకారాలు. ఉపమ, రూపకం, అనుప్రాస, యమకం అనేవి రకాలు కావు, ఈ రెండు వర్గాల్లోని ఉదాహరణలు మాత్రమే.
C. ఎవరిని/దేనిని పోలుస్తున్నామో అది (వర్ణింపబడే వస్తువు)
D. పోలికను చెప్పే పదం
Answer & explanation
Correct: C — ఎవరిని/దేనిని పోలుస్తున్నామో అది (వర్ణింపబడే వస్తువు)
ఉపమేయం అంటే వర్ణింపబడే వస్తువు, అంటే దేన్ని పోలుస్తున్నామో అది. దేనితో పోలుస్తున్నామో అది ఉపమానం; రెండింటిలో ఉండే ఒకే గుణం సమానధర్మం; పోలిక చెప్పే పదం (వలె, లాగా) ఉపమావాచకం. ఈ నాలుగు ఉపమకు అంగాలు.
ఉపమానం అంటే పోల్చే వస్తువు, అంటే దేనితో పోలుస్తున్నామో అది. "రాముని ముఖం చంద్రునివలె అందంగా ఉంది" అనే వాక్యంలో చంద్రుడు ఉపమానం, ముఖం ఉపమేయం, అందం సమానధర్మం, "వలె" ఉపమావాచకం. వర్ణింపబడే వస్తువు ఉపమేయం, ఉపమానం కాదు.
పద్యంలో ఒక పదం మార్చి పర్యాయపదం వేస్తే అందం పోతే అది ఏ రకమైన అలంకారం?
A. శబ్దాలంకారం
B. అర్థాలంకారం
C. ఉపమాలంకారం
D. స్వభావోక్తి
Answer & explanation
Correct: A — శబ్దాలంకారం
శబ్దాలంకారంలో అందం పదాల ధ్వని, అక్షరాల ఆవృత్తిపై ఆధారపడుతుంది, కాబట్టి పదాన్ని పర్యాయపదంతో మారిస్తే అందం పోతుంది. అర్థాలంకారంలో పదం మార్చినా పోలిక, భావం మారకపోతే అందం నిలిచి ఉంటుంది. ఉపమ, స్వభావోక్తి అర్థాలంకారాలే.
ఉపమ, రూపకం, ఉత్ప్రేక్ష, అతిశయోక్తి అర్థాలంకారాలు. అనుప్రాస, యమకం, ముక్తపదగ్రస్తం శబ్దాలంకారాలు కాబట్టి వాటిని కలిపిన ఇతర జాబితాలు తప్పు. శ్లేష అర్థాలంకారం, కానీ దాన్ని యమక, ముక్తపదగ్రస్తాలతో కలిపిన జాబితా సరిపోదు.
ఈ ప్రయోగంలో మనసు (వర్ణింపబడేది) ఉపమేయం, పాలు (పోల్చేది) ఉపమానం, తెలుపు సమానధర్మం, "వంటి" ఉపమావాచకం. కాబట్టి ఉపమేయం మనసే. పాలు ఉపమానం, తెలుపు ధర్మం, వంటి వాచకం కావడంతో ఇతర ఎంపికలు తప్పు.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. శబ్దాలంకారాల్లో అందం పదాల ధ్వని, అక్షరాల ఆవృత్తి వల్ల వస్తుంది.
2. అర్థాలంకారాల్లో అందం పదాల అర్థం, పోలిక, భావం వల్ల వస్తుంది.
3. పదం మార్చినా పోలిక, భావం మారకపోతే అది శబ్దాలంకారం.
ఏవి సరైనవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3 తప్పు: పదం మార్చినా పోలిక, భావం మారకపోతే అది అర్థాలంకారం; పదం మార్చితే అందం పోతే అది శబ్దాలంకారం. ఈ రెండు గుర్తింపు పరీక్షలను తారుమారు చేయడం ఇక్కడి ఉచ్చు, కాబట్టి పద్యంలో పోలిక ఉందా లేదా అక్షరాల ఆవృత్తి ఉందా అని ముందు చూడాలి.
Correct: B — ఉపమేయం – ముఖం; ఉపమానం – చంద్రుడు; సమానధర్మం – అందం; వాచకం – వలె
వర్ణింపబడే ముఖం ఉపమేయం, పోల్చే చంద్రుడు ఉపమానం, రెండింటిలో ఉన్న అందం సమానధర్మం, "వలె" వాచకం. రెండో ఎంపికలో ఉపమేయ ఉపమానాలు తారుమారు చేశారు; మూడో, నాలుగో ఎంపికల్లో ధర్మం, వాచకం స్థానాలు తప్పుగా ఉన్నాయి.