జంతువులు, పక్షుల వ్యుత్పత్తులు (Animals and Birds)
Free practice MCQs with answers and explanations for జంతువులు, పక్షుల వ్యుత్పత్తులు (Animals and Birds) in వ్యుత్పత్త్యర్థాలు (Etymology). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Q1Easy
"కరి" అనే పదానికి వ్యుత్పత్తి ఏమిటి?
A. దంతాలు కలది
B. రెండుసార్లు నీరు త్రాగేది
C. కరం (తొండం) కలది
D. వేగంగా పోయేది
Answer & explanation
Correct: C — కరం (తొండం) కలది
కరి = కరం (తొండం) కలది, అంటే ఏనుగు. దంతాలు కలది దంతి, రెండు దంతాలు కలది ద్విరదం, రెండుసార్లు నీరు త్రాగేది ద్విపం, వేగంగా పోయేది తురగం (గుర్రం). అందువల్ల ఏనుగు పేర్లలో శరీర లక్షణాలే ప్రతిబింబిస్తాయి.
ఖగం = ఖ (ఆకాశం) + గం (సంచరించేది) = ఆకాశంలో సంచరించేది, అంటే పక్షి. గుడ్డు నుండి పుట్టినది అండజం, రెండుసార్లు పుట్టేది ద్విజం. అన్నీ పక్షికి సంబంధించినవే కానీ వ్యుత్పత్తులు భిన్నం.
ఉరగం = ఉరస్సు (రొమ్ము) తో గమనించేది, అంటే రొమ్ముతో పాకేది: పాము. శరీరాన్ని వంకరగా చేసి పోయేది భుజంగం (ఇదీ పామే). కొమ్మలపై తిరిగేది శాఖామృగం (కోతి). పాము కాళ్లు లేకుండా రొమ్మును నేలకు ఆని కదులుతుంది కాబట్టి ఈ పేరు వచ్చింది; ఇది జంతువు లక్షణం నుండి ఏర్పడిన వ్యుత్పత్తికి మంచి ఉదాహరణ.
కేసరి = కేసరం (జూలు) కలది, అంటే సింహం. మృగాలకు రాజు అనే వ్యుత్పత్తి మృగరాజు పదానిది. పక్షులకు రాజు ఖగపతి (గరుడుడు). సింహం మెడ చుట్టూ ఉండే జూలు దాని ప్రత్యేక లక్షణం; అందుకే కేసరి అనే పేరు వచ్చింది. హనుమంతుని తండ్రి పేరు కూడా కేసరి.
ద్విరదం = ద్వి (రెండు) + రదం (దంతం) కలది, అంటే ఏనుగు. దంతాలు కలది దంతి, రెండుసార్లు నీరు త్రాగేది ద్విపం, తొండం కలది కరి లేదా హస్తి. ఏనుగుకు ఈ నాలుగు వ్యుత్పత్తులు వేర్వేరు లక్షణాలను సూచిస్తాయి.
Correct: C — రెండుసార్లు (తొండంతో, నోటితో) నీరు త్రాగేది
ద్విపం = ద్వి (రెండు) + పం (త్రాగేది) = రెండుసార్లు, అంటే తొండంతో, నోటితో నీరు త్రాగేది, ఏనుగు. రెండు దంతాలు కలది ద్విరదం, రెండుసార్లు పుట్టేది ద్విజం (పక్షి). "ద్వి" ఉన్న పదాలన్నీ ఒకటి కాదు.
D. గుడ్డుగా, తరువాత పక్షిగా రెండుసార్లు పుడుతుంది కాబట్టి
Answer & explanation
Correct: D — గుడ్డుగా, తరువాత పక్షిగా రెండుసార్లు పుడుతుంది కాబట్టి
ద్విజం = రెండుసార్లు పుట్టేది: మొదట గుడ్డుగా, తరువాత పక్షిగా. అందువల్ల పక్షికి ఈ పేరు వచ్చింది. రెండు రెక్కలు, రెండు కాళ్ళు వంటి కారణాలు నోట్స్లో లేవు. ఇదే పదానికి బ్రాహ్మణుడు అనే అర్థం కూడా ఉంది.
ప్లవంగం = దూకేది, అంటే కోతి. శాఖామృగం కూడా కోతే (కొమ్మలపై తిరిగే జంతువు). పాము ఉరగం, భుజంగం; ఏనుగు కరి, హస్తి; గుర్రం తురగం. ప్రతి జంతువు పేరు దాని ప్రవర్తన లక్షణం నుండి వచ్చింది.
ఖగపతి = ఖగాల (పక్షుల) పతి (రాజు), అంటే గరుడుడు. మృగాలకు రాజు మృగరాజు (సింహం). భూమికి రాజు, నాగులకు రాజు అనే అర్థాలు ఈ పదానికి లేవు. ఖగం అంటే పక్షి, పతి అంటే రాజు; ఈ రెండింటి కలయికతో ఏర్పడిన పేరు గరుడుడిని సూచిస్తుంది. 'పతి' అనే భాగం ఉన్న పదాలన్నీ రాజు లేదా నాయకుడు అనే అర్థం ఇస్తాయి.